న్యూఢిల్లీ: తనపై ప్రతిపక్షాలు పెట్టిన అవిశ్వాస తీర్మానం వీగిపోయిన నేపథ్యంలో లోక్సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా తిరిగి కుర్చీని అధిష్టించారు. సభ నియమాల ప్రకారం నడుస్తుందని ఆయన స్పష్టం చేస్తూ, నిలిపివేసిన సభ కార్యకలాపాలను యథాతథంగా కొనసాగించారు. విపక్షాల నిరసనల మధ్య సభను సజావుగా నడిపించేందుకు ఆయన పూనుకున్నారు.
అయితే సభ ప్రారంభమైన రెండు నిమిషాల్లోనే బిర్లా సభను వాయిదా వేయడంతో రోజు ప్రారంభమైంది. మధ్యాహ్నం సభ తిరిగి ప్రారంభమైనప్పుడు, సమర్పించిన వాయిదా నోటీసులను స్పీకర్ తోసిపుచ్చారు. పశ్చిమాసియా వివాదం మధ్య భారతదేశం ఇంధన భద్రతా సమస్యలపై విపక్షనేత మాట్లాడుతున్నప్పుడు, కేంద్ర చమురు మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి “స్నేహితుడు” – అమెరికా లైంగిక నేరస్థుడు జెఫ్రీ ఎప్స్టీన్ను రాహుల్ గాంధీ ప్రస్తావించినప్పుడు స్పీకర్
ఆయన ప్రసంగానికి అడ్డు తగిలారు.
అవిశ్వాస తీర్మానం తర్వాత తిరిగి కుర్చీలోకి వచ్చిన తర్వాత తన మొదటి సారి బిర్లా మాట్లాడుతూ, సభ నిబంధనల ప్రకారం మాత్రమే పనిచేస్తుందని, ఎంపీల సస్పెన్షన్ను “కష్టమైన నిర్ణయాలు”గా సమర్థించుకుని, అవిశ్వాస తీర్మానంపై చర్చ కారణంగా “వృధా” అయిన రెండు రోజులను సభ ఎక్కువ గంటలు పనిచేయడం ద్వారా భర్తీ చేయాలని అన్నారు.
రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాద తీర్మానంపై చర్చ సందర్భంగా గాంధీని మాట్లాడటానికి అనుమతించకపోవడంతో 118 మంది ఎంపీలు సంతకం చేసిన బిర్లాపై అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని గత నెలలో ప్రవేశపెట్టారు. అయితే, స్పీకర్ కుర్చీలో తిరిగి వచ్చిన మొదటి రోజున, బిర్లా మరోసారి గాంధీ ప్రసంగాన్ని అడ్డుకున్నారు.
పశ్చిమాసియా వివాదం మధ్య భారతదేశ ఇంధన భద్రత గురించి ఆందోళనలపై రాహుల్ గాంధీ మాట్లాడుతూ… సమస్య ఇప్పుడే ప్రారంభమైంది” అని అన్నారు. రష్యా చమురును భారతదేశం కొనుగోలు చేయడానికి అమెరికా “అనుమతించడం” వెనుక ఉన్న రహస్యం ఒక రకమైన రాజీ అని ఆయన అన్నారు. ఇలా చెప్పడంలో, ఆయన పూరిని చూపిస్తూ ఎప్స్టీన్ స్నేహితుడు అని పిలిచారు. స్పీకర్ బిర్లా వెంటనే రాహుల్ గాంధీని అడ్డుకుని, ఇంధన సంక్షోభం అంశంపై మాత్రమే మాట్లాడమని ఆయనను కోరారు.
ఈ గందరగోళం మధ్య, దేశంలో LPG కొరత గురించి మాట్లాడటానికి ప్రతిపక్ష నాయకుడికి నిజంగానే అనుమతి ఉందని – దానికోసం ఆయన నోటీసు ఇచ్చారని -ఇతర సమస్యల గురించి మాట్లాడలేరని బిర్లా అన్నారు.
“సభ నియమాల ప్రకారమే నడుస్తుందని నేను ఉదయం కూడా చెప్పాను. మీరు ఇచ్చిన నోటీసు ఆధారంగానే మాట్లాడాలి. ఒకవేళ మీరు ఈ అంశంపై మాట్లాడాలనుకుంటే, ముందుగా నోటీసు ఇచ్చి ఉండాల్సింది; అప్పుడు దానికి అనుమతి ఇవ్వాలా వద్దా అనేది నేను నిర్ణయించేవాడిని,” అని బిర్లా అన్నారు.
అంతకుముందు రోజు, మధ్యాహ్నం స్పీకర్ స్థానానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, బిర్లా మాట్లాడుతూ—ఎవరికీ ప్రత్యేక నియమాలు ఉండవని, సభ నియమాలకు ఎవరూ అతీతులు కారని, ప్రధానమంత్రి కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదని స్పష్టం చేశారు. “ప్రతిపక్ష నాయకుడిని మాట్లాడకుండా అడ్డుకుంటున్నారని లేదా మాట్లాడేందుకు అనుమతి ఇవ్వడం లేదని కొందరు సభ్యులు వ్యాఖ్యానించారు. మంత్రి అయినా, సాధారణ సభ్యుడైనా లేదా ప్రతిపక్ష నాయకుడైనా సరే—ప్రతి ఒక్కరూ నియమాలకు లోబడి మాత్రమే మాట్లాడేందుకు అనుమతి ఉంటుందని నేను స్పష్టం చేయాలనుకుంటున్నాను,” అని స్పీకర్ పేర్కొన్నారు.
“ప్రతిపక్ష నాయకుడు సభ కంటే అధికుడని, ఆయన ఏ అంశంపై అయినా మాట్లాడవచ్చని కొందరు సభ్యులు భావిస్తున్నారు. ఎవరికీ ఎటువంటి ప్రత్యేక హక్కులూ లేవు. సభ నియమాల ప్రకారమే నడుస్తుందని, ఈ నియమాలు నాకు అప్పగించారని, అవి సభ్యులందరికీ సమానంగా వర్తిస్తాయని నేను స్పష్టం చేయాలనుకుంటున్నాను. ప్రధానమంత్రి అయినా, మరే మంత్రి అయినా సరే—వారు ముందుగా అనుమతి తీసుకోవాలి, నోటీసు ఇవ్వాలి, ఆ తర్వాతే మాట్లాడాలి. నియమాలను అతిక్రమించి మాట్లాడే ప్రత్యేక హక్కు ఎవరికీ లేదని స్పీకర్ అన్నారు.”
కాగా, గత నెలలో జరిగిన బడ్జెట్ సమావేశాల మొదటి విడతలో, బిర్లాపై “పక్షపాత” ధోరణిని ఆరోపిస్తూ, ఆయనపై అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టేందుకు 118 మంది ఎంపీలు ఒక నోటీసుపై సంతకాలు చేశారు. ఈ తీర్మానంపై రెండు రోజుల పాటు చర్చ జరిగింది; ఈ చర్య “రాజ్యాంగాన్ని పరిరక్షించేందుకే” అని ప్రతిపక్ష సభ్యులు వ్యాఖ్యానించారు. బిర్లా పదవీకాలంలో జరిగిన వివిధ సంఘటనలను ప్రతిపక్ష ఎంపీలు ప్రస్తావించారు. డిసెంబర్ 2023లో 100 మంది ఎంపీలను సస్పెండ్ చేయడం, ప్రతిపక్ష సభ్యులను మాట్లాడనివ్వకపోవడం, వారి మైక్రోఫోన్లను మ్యూట్ చేయడం, సభలో చర్చలకు అనుమతి ఇవ్వకపోవడం వంటి అంశాలను వారు ఉదహరించారు. అలాగే, రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానంపై చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు విపక్షనేత రాహుల్ గాంధీ మాట్లాడేందుకు ప్రయత్నించగా, ఆయనకు అనుమతి నిరాకరించడాన్ని కూడా వారు ప్రస్తావించారు. ఆ సందర్భంలో, 2020లో చైనాతో సరిహద్దు సంక్షోభాన్ని మోదీ ప్రభుత్వం నిర్వహించిన తీరుపై మాజీ సైన్యాధిపతి జనరల్ ఎం.ఎం. నరవాణే రాసిన పుస్తకాన్ని గాంధీ ప్రస్తావించాలనుకున్నారు.
ఈ తీర్మానానికి సమాధానాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇచ్చారు; ఆయన తన ప్రసంగంలో అధిక భాగాన్ని రాహుల్ గాంధీపైనే కేంద్రీకరించారు. హోం మంత్రి షా అన్ పార్లమెంటరీ భాషను ఉపయోగించినందుకు క్షమాపణ చెప్పాలని డిమాండ్ చేశారు. ఈ గందరగోళం మధ్య తీర్మానాన్ని ప్రతిపాదించిన కాంగ్రెస్ ఎంపీ మొహమ్మద్ జావేద్ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయకుండానే వాయిస్ ఓటు ద్వారా అది వీగిపోయింది. షా “సాలా” అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు.
కాగా, ప్రతిపక్ష సభ్యులు మాట్లాడుతున్నప్పుడు మైక్రోఫోన్లను నియంత్రించడం మరియు వాటిని ఆఫ్ చేయడం వంటి ఆరోపణలకు బిర్లా ప్రతిస్పందించారు.
ఈమేరకు స్పీకర్ బిర్లా మాట్లాడుతూ…”చైర్లో మైక్రోఫోన్ను నియంత్రించడానికి బటన్ లేదు” అని అన్నారు. ప్రతిపక్ష సభ్యులు నిరసన వ్యక్తం చేసినప్పుడు, సభలోని చైర్పర్సన్ల ప్యానెల్లో సభ్యురాలైన కాంగ్రెస్ ఎంపీ కుమారి సెల్జాను ఈ విషయమై అడగమని బిర్లా కోరారు.
ప్రతిపక్ష సభ్యులు… సభ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తున్నప్పుడు కూడా మైక్రోఫోన్లు ఆన్లో ఉన్న వ్యక్తులను మాత్రమే చైర్ అనుమతిస్తారు” అని ఆయన అన్నారు.
కాగా, రాష్ట్రపతి ప్రసంగంపై ధన్యవాద తీర్మానానికి స్పందించడానికి సభకు రావద్దని గత నెలలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ తాను సలహా ఇచ్చానని బిర్లా చెప్పారు, ఎందుకంటే ఆయన కుర్చీని చుట్టుముట్టిన మహిళా ఎంపీలు ఊహించని పరిస్థితిని సృష్టించవచ్చు. ఈ సమయంలో ప్రతిపక్షాలు ఆయన ప్రకటనను ఖండిస్తూ, మోదీ సభ నుండి పారిపోతున్నారని ఆరోపించగా, బిర్లా “సభ గౌరవాన్ని కాపాడటానికి” అవసరమైనది చేశారని అన్నారు.
“మహిళా ఎంపీలకు మాట్లాడటానికి సమయం దొరికేలా నేను ఎల్లప్పుడూ ప్రయత్నించాను, నేను వారికి ప్రాధాన్యత కూడా ఇచ్చాను. కానీ కొంతమంది సభ్యులు వెల్ దాటి ట్రెజరీ బెంచీల వైపు వెళ్ళిన విధానం, నినాదాలు చేయడం, బ్యానర్లు చూపించడం ఊహించని పరిస్థితులకు దారితీయవచ్చు” అని ఆయన అన్నారు.
“దీనిని నివారించడానికి, ఆర్డర్ను నిర్ధారించడం నా విధి. ఈ కారణంగా నేను సభా నాయకుడిని సభకు రావద్దని కోరాను. అటువంటి పరిస్థితులలో, సభలో మర్యాదను కాపాడుకోవడానికి అవసరమైనది నేను చేసాను.”
తన పదవీకాలంలో పెద్ద సంఖ్యలో ఎంపీల సస్పెన్షన్లను బిర్లా సమర్థించారు. అలాంటి “కష్టమైన నిర్ణయాలు” తనకు బాధ కలిగిస్తాయి కానీ మర్యాదను కాపాడుకోవడానికి తీసుకోవలసి ఉంటుందని అన్నారు.
“నేను ఏ సభ్యులను సస్పెండ్ చేయకూడదని ప్రయత్నిస్తాను. పార్టీ శ్రేణులకు అతీతంగా నాకు అందరితో వ్యక్తిగత సంబంధాలు ఉన్నాయి. కానీ నేను అలాంటి కఠినమైన నిర్ణయాలు తీసుకున్నప్పుడు అది నాకు బాధ కలిగిస్తుంది,” అని ఆయన అన్నారు.
“సస్పెన్షన్ల వంటి కష్టమైన నిర్ణయాలు ఎందుకు తీసుకోవాలో మనం ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాలి. సభలో మర్యాదను కొనసాగించేలా చూసుకోవడానికి నేను ప్రయత్నిస్తాను. కానీ సభ్యులు విననప్పుడు నేను సభను వాయిదా వేయవలసి వస్తుంది.”
కాగా, అవిశ్వాస తీర్మానం సందర్బంగా జరిగినచర్చలో “వృధా” అయిన రెండు రోజులను ఇప్పుడు భర్తీ చేయాలని బిర్లా అన్నారు. ఈ 14 గంటలను భర్తీ చేయడానికి మనం అర్థరాత్రి వరకు కూర్చోవాలి, తద్వారా దేశ ప్రజలు సభ తమ ఆందోళనల గురించి ఆలోచిస్తుందని నమ్ముతారని లోక్సభ స్పీకర్ ఓం ప్రకాశ్ బిర్లా అన్నారు.”
