న్యూఢిల్లీ: నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వ ‘ఒకే దేశం, ఒకే ఎన్నిక’ (ONOE) వివాదాస్పద ప్రతిపాదనను 2029 నాటికి అమలు చేయవచ్చని సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (జేపీసీ) చైర్మన్ పి.పి. చౌదరి తెలిపారు. ఈ చర్య సమాఖ్యవాదాన్ని దెబ్బతీస్తుందని, ప్రాంతీయ పార్టీలను బలహీనపరుస్తుందని హెచ్చరిస్తూ ప్రతిపక్ష పార్టీలు తమ విమర్శలను తీవ్రతరం చేశాయి.
గోవాలో రెండు రోజుల పాటు జరుగుతున్న జేపీసీ సమావేశం సందర్భంగా విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, ప్రతిపాదిత ఎన్నికల సంస్కరణపై ఏకాభిప్రాయం సాధించేందుకు కమిటీ దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న భాగస్వాములతో సంప్రదింపులు జరుపుతోందని చౌదరి తెలిపారు. ఇప్పటివరకు సంప్రదించిన పౌర సమాజ బృందాలలో దాదాపు 99 శాతం ఈ ఆలోచనకు మద్దతు తెలిపాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.
కాంగ్రెస్, గోవా ఫార్వర్డ్ పార్టీ (GFP), ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) ప్రతినిధులు కూడా కమిటీ ముందు హాజరై ఈ ప్రతిపాదనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ప్రతిపక్ష నాయకులు చర్చల వివరాలను వెల్లడించడానికి నిరాకరించినప్పటికీ, సంప్రదింపుల సమయంలో ప్రతిపాదిత చట్టాన్ని “ప్రతి నిబంధన వారీగా” సవాలు చేశారని వారు తెలిపారు. “ఈ ప్రతిపాదన పట్ల బీజేపీ మిత్రపక్షాల్లోని కొందరు కూడా ఆందోళన చెందుతున్నారు, ఎందుకంటే దీనివల్ల ప్రాంతీయ పార్టీలే ఎక్కువగా నష్టపోతాయని వారికి తెలుసు. వారిలో చాలామంది తాము రాజకీయంగా తుడిచిపెట్టుకుపోతామని భయపడుతున్నారు,” అని సమావేశంలో పాల్గొన్న ఒక ప్రతిపక్ష నాయకుడు విలేకరులతో అన్నారు.ఈ ప్రతిపాదన రాజకీయ క్షేత్రాన్ని పెద్ద జాతీయ పార్టీలకు అనుకూలంగా మారుస్తుందని, భారతదేశ సమాఖ్య నిర్మాణాన్ని బలహీనపరుస్తుందని మరో ప్రతిపక్ష ప్రతినిధి వాదించారు.అయితే, ఏకకాల ఎన్నికల వల్ల తరచుగా జరిగే ఎన్నికలతో ముడిపడి ఉన్న భారీ ఖర్చులు తగ్గుతాయని, ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి వల్ల కలిగే పరిపాలనా అంతరాయాలు కనిష్ట స్థాయికి చేరుతాయని, మరియు ఆర్థిక సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుందని ఒకే దేశం ఒకే ఎన్నిక (ONOE) ప్రతిపాదకులు వాదిస్తున్నారు.
ఈ సంస్కరణ కాలక్రమేణా రూ. 7 లక్షల కోట్ల వరకు ఆదా చేయగలదని, భారతదేశ జీడీపీ వృద్ధిని 1.6 శాతం పాయింట్ల వరకు పెంచగలదని సూచిస్తున్న అంచనాలను ప్రభుత్వం, ఓఎన్ఓఈ మద్దతుదారులు ఉదహరించారు. ఈ సంస్కరణను అమలు చేయడానికి కేంద్రం పార్లమెంటులో రాజ్యాంగ (129వ సవరణ) బిల్లు, 2024 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు, 2024లను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ చట్టం, రాష్ట్ర శాసనసభల పదవీకాలాన్ని పార్లమెంటు పదవీకాలంతో సమలేఖనం చేయడం ద్వారా లోక్సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికలను సమకాలీకరించాలని కోరుతోంది.
నిర్ణీత లోక్సభ ఎన్నికల తర్వాత ఎన్నికైన అసెంబ్లీల పదవీకాలాలు సర్దుబాటు చేయనున్నారు, తద్వారా అన్ని రాష్ట్రాల శాసనసభలు చివరికి ఒకేసారి ఎన్నికలకు వెళ్తాయి. ఈ పరివర్తన పూర్తయిన తర్వాత, దేశవ్యాప్తంగా లోక్సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికలు ఏకకాలంలో జరుగుతాయి. ప్రభుత్వం ఆ తర్వాత ఈ రెండు బిల్లులను 39 మంది సభ్యుల జేపీసీకి (JPC) పంపారు, అది ఇంకా తన నివేదికను సమర్పించాల్సి ఉంది.
ఏకకాల ఎన్నికల సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించడానికి కేంద్రం సెప్టెంబర్ 2023లో ఏర్పాటు చేసిన, మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ నేతృత్వంలోని ఉన్నత స్థాయి కమిటీ సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ ప్రతిపాదన ప్రధానంగా రూపొందించారు.191 రోజుల సంప్రదింపులు, పరిశోధనల అనంతరం, కోవింద్ కమిటీ 18,626 పేజీల నివేదికను రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకు సమర్పించింది. తరచూ ఎన్నికలు పాలనకు ఆటంకం కలిగిస్తాయని, విధానాల అమలును ఆలస్యం చేస్తాయని, ఖజానాపై గణనీయమైన ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతాయని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.
జాతీయ, రాష్ట్ర ఎన్నికలు జరిగిన 100 రోజుల్లోగా, ఏకకాలంలో లోక్సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, ఆ తర్వాత పురపాలక, పంచాయతీ ఎన్నికలతో దశలవారీగా అమలు చేయాలని ఇది సిఫార్సు చేసింది. ఈ మార్పును సులభతరం చేయడానికి కమిటీ 18 రాజ్యాంగ సవరణలను ప్రతిపాదించింది. చాలా వాటికి పార్లమెంటరీ ఆమోదం అవసరం కాగా, ఉమ్మడి ఓటర్ల జాబితా, ఏకీకృత ఓటరు గుర్తింపు వ్యవస్థ వంటి చర్యలకు కనీసం సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కూడా అవసరం. కమిటీ నివేదిక ప్రకారం, సంప్రదింపుల సమయంలో 32 రాజకీయ పార్టీలు ఈ భావనకు మద్దతు ఇవ్వగా, 15 పార్టీలు వ్యతిరేకించాయి. ప్రస్తుతం ఏకకాల ఎన్నికలను వ్యతిరేకిస్తున్న అనేక పార్టీలు, గతంలో వివిధ సమయాల్లో ఈ ఆలోచనకు మద్దతు తెలిపాయని ప్యానెల్ పేర్కొంది.
