టెహ్రాన్: అమెరికా, ఇరాన్ బలగాలు నిన్న భారీ క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులు చేసుకున్నాయి. ఉద్రిక్తతలు తీవ్రతరం కావడంతో, టెహ్రాన్ పలు గల్ఫ్ దేశాల్లోని అమెరికా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఈ నేపథ్యంలో హర్ముజ్ జలసంధిని మరోసారి మూసివేసినట్లు ఇరాన్ ప్రకటించింది.

ఈ తాజా దాడుల పరంపర, మే నెల ఆరంభం నుండి లక్ష్యంగా లేని యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, కాల్పుల విరమణ చర్చలలో కీలక మధ్యవర్తిగా ఉండి ఏప్రిల్ నుండి దాడులకు గురి కాని ఖతార్ వరకు విస్తరించింది. మరో 60 రోజుల చర్చల తర్వాత హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచి, యుద్ధాన్ని ముగించే లక్ష్యంతో గత నెలలో కుదిరిన అమెరికా-ఇరాన్ మధ్యంతర ఒప్పందంపై ఈ పునఃప్రారంభమైన హింస మరింత సందేహాలను రేకెత్తించింది.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ గత వారం రోజులుగా కాల్పుల విరమణ ముగిసినట్లే భావిస్తున్నానని, అయితే తదుపరి చర్చలకు ఆస్కారం ఉందని చెప్పారు. ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులతో ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధం గల్ఫ్‌ను అస్థిరపరిచింది. హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ విధించిన సమర్థవంతమైన దిగ్బంధనం ఇంధన ధరలను పెంచి, ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణానికి ఆజ్యం పోసింది. యుద్ధానికి ముందు, ప్రపంచంలోని చమురు మరియు ద్రవీకృత సహజ వాయువు రవాణాలో సుమారు ఐదవ వంతు ఈ జలమార్గం ద్వారా జరిగేది.

జలసంధిని మూసివేసినట్లు ఇరాన్ ప్రకటన

తాత్కాలిక ఒప్పందం జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, నౌకల నుండి రుసుములను వసూలు చేయడానికి శాశ్వత వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ఇరాన్ కోరింది. దాని అనుమతి లేకుండా జలమార్గం గుండా ప్రయాణించవద్దని నౌకలను హెచ్చరించింది. అనధికారిక మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్న ఒక నౌకపై హెచ్చరికగా కాల్పులు జరిపిన తర్వాత జలసంధిని మూసివేసినట్లు శనివారం రాత్రి టెహ్రాన్ తెలిపింది. ఆదివారం, రెండవ నౌకను కూడా నిలిపివేసినట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. ఆదివారం ఒమన్ తీరంలో కంటైనర్ షిప్ ‘జిఎఫ్ఎస్ గెలాక్సీ’పై జరిగిన దాడిలో తమ దేశస్థులలో ఒకరు గల్లంతయ్యారని భారత్ తెలిపింది. 23 మంది సిబ్బందిని రక్షించినట్లు ఒమన్ పేర్కొంది.

విహార, చేపల వేట పడవలు, జెట్ స్కీలతో సహా అన్ని నౌకలు తమ కార్యకలాపాలను నిలిపివేయాలని ఖతార్ సూచించింది. దక్షిణాసియా ప్రజలు & ప్రవాసులు”ఈ ప్రాంతంలో అమెరికా జోక్యం ముగిసే వరకు” జలసంధి మూసివేసే ఉంటుందని ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ తెలిపారు.

కాల్పుల విరమణ ఉల్లంఘనను ఖండించిన టెహ్రాన్

ఇరాన్ నుంచి “దురాక్రమణ, వేధింపులు, బెదిరింపులు, ఏకపక్ష ప్రకటనలు” ఉన్నప్పటికీ, నౌకాయాన స్వేచ్ఛను కాపాడటానికి అమెరికా బలగాలు మోహరించి ఉన్నాయని పేర్కొంటూ, టెహ్రాన్ వాదనను యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ ఖండించింది.

“జలసంధి ఇరాన్ నియంత్రణలో లేదు. రాకపోకలు సాగుతున్నాయి,” అని అది పేర్కొంది. తీవ్రమైన భద్రతా ముప్పు ఉన్నప్పటికీ, ఒమన్ సమీపంలోని “విస్తరించిన” దక్షిణ మార్గం ఇరువైపులా రాకపోకలకు అందుబాటులో ఉందని యూఎస్ నేవీ నేతృత్వంలోని జాయింట్ మారిటైమ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సెంటర్ తెలిపింది.

మూడు రాత్రుల్లో 300 ఇరాన్ లక్ష్యాలపై దాడి చేసినట్లు యూఎస్ తెలిపింది. శనివారం నాడు అమెరికా బలగాలు 140 ఇరాన్ సైనిక లక్ష్యాలపై, ఈ వారం మూడు రాత్రుల దాడులలో 300కు పైగా లక్ష్యాలపై దాడి చేశాయని యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ తెలిపింది. “జలసంధి గుండా స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే పౌర నావికులు మరియు వాణిజ్య నౌకలపై దాడి చేసే ఇరాన్ సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయడమే” ఈ దాడుల ఉద్దేశ్యమని అది పేర్కొంది. అనేక ఓడరేవు నగరాల్లో పేలుళ్లు సంభవించాయని, “అమెరికా-ఇజ్రాయెల్” దాడుల్లో ఒక ఇరాన్ సైనిక అధికారి మరణించారని ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా నివేదించింది.

జోర్డాన్‌లో ఒక కమాండ్-అండ్-కంట్రోల్ కేంద్రాన్ని, డ్రోన్ హ్యాంగర్లను ధ్వంసం చేశామని, కువైట్‌లోని ఒక అమెరికా రాడార్ స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నామని, ఒమన్‌లో విమాన వాహక నౌకల సహాయక, ఇంధన నింపే వేదికలపై దాడి చేశామని ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ తెలిపారు.

ఖతార్‌లో ఒక జెట్ నిర్వహణ కేంద్రాన్ని, కమాండ్ సదుపాయాన్ని కూడా ధ్వంసం చేసినట్లు గార్డ్స్ పేర్కొన్నారు.పడిపోయిన శకలాల వల్ల ఒక చిన్నారితో సహా ముగ్గురు గాయపడ్డారని, ఈ దాడికి ఇరాన్ “పూర్తిగా చట్టపరంగా బాధ్యత వహించాలని” ఖతార్ పేర్కొంది. తమ సరిహద్దుల వెలుపల క్షిపణి ముప్పును గుర్తించినట్లు యూఏఈ పేర్కొనగా, ఇరాన్ జరిపిన అనేక వైమానిక దాడులను అడ్డుకున్నట్లు బహ్రెయిన్ తెలిపింది. జోర్డాన్ క్షిపణి దాడులు జరిగినట్లు నివేదించగా, తమను డ్రోన్లతో లక్ష్యంగా చేసుకున్నారని ఒమన్ పేర్కొంది. రెండు ప్రాంతాల్లో జరిగిన డ్రోన్ దాడులకు నిరసనగా ఒమన్ ఇరాన్ రాయబారిని పిలిపించింది. దుక్మ్, ముసందమ్‌లలోని అమెరికన్ పౌరులను సురక్షిత ప్రాంతాల్లో తలదాచుకోవాలని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం కూడా సూచించింది.

‘మీ మాట నిలబెట్టుకోండి లేదా మూల్యం చెల్లించుకోండి’

శనివారం ఒమన్‌లో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఖ్చీ, ఆయన ఒమన్ సహచరుడు బదర్ అల్బుసైదీల మధ్య జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ తాజా ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఏర్పాట్లను సమన్వయం చేయడమే ఈ చర్చల లక్ష్యమని, ఖతార్ భాగస్వామ్యంతో ఇవి కొనసాగుతాయని భావిస్తున్నట్లు ఇరాన్ తెలిపింది. తరువాత అరాఖ్చీ, పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రి ఇషాక్ దార్‌తో ప్రాంతీయ పరిణామాలపై చర్చించారు. అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య పాకిస్తాన్ కీలక మధ్యవర్తి పాత్ర పోషిస్తోంది.

మంగళవారం, ఖతార్, సౌదీ వాణిజ్య ట్యాంకర్లపై కాల్పులు జరిగిన తర్వాత, ఇరాన్ ముడి చమురు అమ్మకానికి అధికారం ఇచ్చే లైసెన్సును వాషింగ్టన్ రద్దు చేసింది. నౌకలపై జరిగిన మునుపటి దాడులకు ఇరాన్ బాధ్యత వహించనప్పటికీ, చర్చలలో తన బలాన్ని పెంచుకోవడానికి టెహ్రాన్ ఇటువంటి చర్యలను ఉపయోగిస్తుందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.

ఏకపక్ష ఒప్పందాల శకం ముగిసింది. మేము మీకు చెప్పాము: ఇచ్చిన మాట నిలబెట్టుకోండి లేదా మూల్యం చెల్లించుకోండి. వాస్తవం తలుపు తడుతోంది,” అని ఇరాన్ అగ్ర సంధానకర్త మహమ్మద్ బాఖేర్ ఖాలిబాఫ్ ఆదివారం ‘ఎక్స్’లో అన్నారు.