న్యూఢిల్లీ: పార్లమెంట్ ఉభయ సభలు నిరవధికంగా వాయిదా పడి పది రోజులు గడిచినా, వర్షాకాల సమావేశాలు ఇంకా అధికారికంగా ముగియలేదు. దీంతో, కొత్త సమావేశాలను ఏర్పాటు చేయకుండానే ప్రభుత్వం ఒక కీలక చట్టాన్ని ఆమోదించాలనుకుంటోందనే ఊహాగానాలు మొదలయ్యాయి. ఆగస్టు 13న లోక్సభ మరియు రాజ్యసభ రెండూ నిరవధికంగా వాయిదా పడ్డ విషయం తెలిసిందే.
సాధారణంగా, సమావేశాలు వాయిదా పడిన మూడు లేదా నాలుగు రోజుల్లోనే అధికారికంగా ముగింపు (ప్రోరోగేషన్) ప్రకటన వెలువడుతుంది. అయితే, ఇప్పటి వరకు వర్షాకాల సమావేశాల ముగింపుకు సంబంధించిన నోటిఫికేషన్ విడుదల కాలేదు.
బడ్జెట్ సమావేశాలు ఏప్రిల్ 18న ముగియగా, ఏప్రిల్ 20న అధికారికంగా ముగింపు ప్రకటించారు. రాజ్యాంగ నిబంధనల ప్రకారం, ప్రభుత్వ సిఫార్సు మేరకు రాష్ట్రపతి సమావేశాలను ఏర్పాటు చేయడం, ముగించడం చేస్తారు.
2029 పార్లమెంటరీ ఎన్నికలకు ముందే మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం అమలును ఖరారు చేసేలా, దానికి సంబంధించిన సవరణ బిల్లును ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టవచ్చనే బలమైన ఊహాగానాలు ఉన్నాయి.
బడ్జెట్ సమావేశాల సమయంలో చేసిన మునుపటి ప్రయత్నం, తగినంత సంఖ్యాబలం లేకపోవడంతో డీలిమిటేషన్ బిల్లును నెగ్గించుకోవడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది.
ప్రతిపక్ష పార్టీలలో, ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల పార్టీలలో, జనాభా ఆధారిత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వల్ల లోక్సభలో తమ బలం తగ్గుతుందనే ఆందోళన ఉంది. వారి ఆందోళనలను తగ్గించేందుకు, అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో లోక్సభ స్థానాల సంఖ్యను ఏకరీతిగా 50 శాతం పెంచే ప్రతిపాదనపై ప్రభుత్వం కసరత్తు చేసింది.
సమావేశాలు నిరవధికంగా వాయిదా పడి పది రోజులు గడిచినా ఇంకా ముగింపు ప్రకటన రాకపోవడంపై కాంగ్రెస్ ఆదివారం ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ప్రత్యేక సమావేశంలో ఆమోదించుకోవడానికి, కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇంకా మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ కోసం అన్వేషిస్తున్నారా అని కాంగ్రెస్ ప్రశ్నించింది. లోక్సభను నిరవధిక వాయిదా వేయడానికి, దాని సమావేశాలను అధికారికంగా ముగించడానికి (prorogation) మధ్య సాధారణంగా రెండు నుండి నాలుగు రోజుల వ్యవధి ఉంటుందని, అయితే ఒకే రోజున ఈ రెండు ప్రక్రియలు జరిగిన సందర్భాలు కూడా చాలా ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి జైరాం రమేష్ పేర్కొన్నారు.
“ఈ లోక్సభ నిరవధికంగా వాయిదా పడి పది రోజులు గడిచినా, దాని సమావేశాల ముగింపు (prorogation) గురించి ఇంకా ఎటువంటి సమాచారం లేదు,” అని ఆయన అన్నారు.
2015లో జరిగిన వర్షాకాల సమావేశాల విషయంలో ఈ వ్యవధి 28 రోజులు, 2021లో 20 రోజులు ఉన్న మాట వాస్తవమేనని రమేష్ అంగీకరించారు, కానీ అప్పట్లో ఎటువంటి “దుర్మార్గపు” (diabolical) ఎత్తుగడలు జరగలేదని జైరాం రమేష్ అన్నారు.
మహాబలిపురంలో అమిత్ షా అధ్యక్షతన జరిగిన దక్షిణ ప్రాంతీయ మండలి (Southern Zonal Council) సమావేశంలో తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి విజయ్ ‘డీలిమిటేషన్’ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన)తో ముడిపడి ఉన్న మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అంశాన్ని లేవనెత్తినప్పటి నుండి, దీనిపై ప్రభుత్వం తదుపరి చర్య ఏమిటనే దానిపై ఊహాగానాలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.
“జనాభా నియంత్రణలో విజయం సాధించిన ఏ రాష్ట్రానికి కూడా పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్య శాతం తగ్గే పరిస్థితి రాదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టమైన చట్టపరమైన హామీ ఇవ్వాలని నేను కోరుతున్నాను,” అని విజయ్ అన్నారు.
ఆగస్టు 12న తమిళనాడు అసెంబ్లీలో ఆయన ప్రవేశపెట్టిన తీర్మానం ద్వారా డీలిమిటేషన్ను పూర్తిగా వ్యతిరేకించిన వైఖరితో పోలిస్తే, ఆయన తాజా వ్యాఖ్యలు ఒక మార్పును సూచిస్తున్నాయి.
అయితే, మహాబలిపురం సమావేశానికి హాజరైన కర్ణాటక ఉప ముఖ్యమంత్రి డి.కె. శివకుమార్ మాత్రం, రాబోయే 25 ఏళ్లపాటు లోక్సభ స్థానాల ప్రస్తుత సంఖ్యను (543) అలాగే కొనసాగించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేశారు.
