ఢాకా: ఆగస్టు 2024లో షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం పతనమైన వెంటనే ఎన్నికలు జరిగితే… ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ అయిన బంగ్లాదేశ్ నేషనలిస్ట్ పార్టీ (BNP) ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ముందు వరుసలో ఉందని భావించారు. అయితే ఇప్పుడు BNP ఆ ఆధిక్యాన్ని కోల్పోతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు నిషేధంలో ఉన్న బంగ్లాదేశ్ జమాతే ఇస్లామి నిశ్శబ్ద విజయానికి దగ్గరగా ఉంది.

ఈ విషయమై అమెరికాకు చెందిన థింక్ ట్యాంక్, ఇంటర్నేషనల్ రిపబ్లికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ నిర్వహించిన సర్వేలో 33% మంది BNPకి “చాలా అవకాశం” ఉందని చెప్పగా, 29% మంది జమాతేకు అనుకూలంగా సర్వేలో ఓటు వేశారు. ఇక విడుదలైన సర్వే ఫలితాలలో, జమాత్‌ను 53% మంది “లైక్” చేశారని, BNPని 51% మంది “లైక్” చేశారని కూడా పేర్కొన్నారు.

సెప్టెంబర్, అక్టోబర్‌లలో US ప్రభుత్వం పాక్షికంగా నిధులు సమకూర్చే ఇంటర్నేషనల్ రిపబ్లికన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (IRI) కోసం సేకరించిన డేటా ప్రకారం…విద్యార్థుల నేతృత్వంలోని నేషనల్ సిటిజన్స్ పార్టీని కేవలం 6% మంది మాత్రమే ఆదరిస్తున్నారని తేలింది. విద్యార్థులు ప్రారంభించిన ఆందోళనలో హసీనా దేశం విడిచి పారిపోవలసి వచ్చింది, వీరిలో కొందరు NCPని ఏర్పాటు చేశారు.

మొదటిసారిగా జమాత్-ఇ-ఇస్లామి విద్యార్థి విభాగం అయిన ఇస్లామి ఛత్ర శిబిర్…సెప్టెంబర్‌లో నిర్వహించిన ఢాకా విశ్వవిద్యాలయ కేంద్ర విద్యార్థి సంఘం ఎన్నికల్లో ఘన విజయం సాధించింది. క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న వాతావరణాన్ని వెల్లడించేలా, జమాత్ తరంగం అక్కడితో ఆగలేదు. జహంగీర్‌నగర్, రాజ్‌షాహి, చిట్టగాంగ్ విశ్వవిద్యాలయాలలో విద్యార్థి సంఘం ఎన్నికలలో ఛత్ర శిబిర్ ఆధిపత్యం చెలాయించింది. బంగ్లాదేశ్ విశ్వవిద్యాలయాల కేంద్ర సంస్థలు, హాల్ యూనియన్లలో మెజారిటీని సాధించింది.

IRI సర్వేలో జమాత్ కంటే కేవలం నాలుగు శాతం పాయింట్లు మాత్రమే BNP ఆధిక్యంలో ఉండటం గమనార్హం. ఎన్నికలు జరిగే నాటికి ఈ ఫలితాలు ఎలాగైనా మారవచ్చు.

దేవబంది ఇస్లామిస్ట్ పార్టీ అయిన జమాత్-ఎ-ఇస్లామి చాలా బలమైన సంస్థాగత నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది BNP కంటే మెరుగైనది. అవామి లీగ్ పక్కన ఉంది. ప్రస్తుతానికి హసీనా నేతృత్వంలోని అవామి లీగ్ రాజకీయ కార్యకలాపాలపై నిషేధం ఉంది. ఆ పార్టీని ఎన్నికల్లో పాల్గొనకుండా బహిష్కరించారు.

ఇక బంగ్లాదేశ్, అక్కడి ప్రజలతో చారిత్రక సంబంధాలను కలిగి ఉన్న భారతదేశం, ఎన్నికల్లో ఎవరు గెలిచినా వారితో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. జమాత్ విజయం న్యూఢిల్లీకి చాలా భిన్నమైన లెక్కలు ఉండనున్నాయి. చారిత్రాత్మకంగా, జమాత్ పాకిస్తాన్‌కు అనుకూలంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. 1971 యుద్ధ నేరాలకు అంతర్జాతీయ నేరాల ట్రిబ్యునల్ విచారించిన తర్వాత దాని నాయకులలో చాలామందిని ఉరితీశారు.

BNP, జమాత్-ఎ-ఇస్లామి సంకీర్ణ భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. 2001 నుండి 2006 వరకు BNP ఖలీదా జియా ప్రధానమంత్రిగా బంగ్లాదేశ్‌ను పరిపాలించాయి. ఇక 2008లో తాత్కాలిక ప్రభుత్వం కింద అవామీ లీగ్ అధికారంలోకి వచ్చింది, 2024లో ఆమెను బలవంతంగా గద్దె దింపే వరకు హసీనా పాలించింది.

బంగ్లాదేశ్‌లో జమాత్-ఇ-ఇస్లామీ బిఎన్‌పికి వ్యతిరేకంగా ఎందుకు పుంజుకోవడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. మొదటగా మనం గమనించాల్సింది ఇటువంటి ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనలు జరగడానికి ఒక కారణం ఉంది. 2001లో బంగ్లాదేశ్ పార్లమెంట్‌లోని 300 సీట్లలో 193 సీట్లను బిఎన్‌పి గెలుచుకుంది. విజయం సాధిస్తుందని భావించిన అవామీ లీగ్ కేవలం 66 సీట్లను మాత్రమే గెలుచుకుంది. అయితే, ఈ ఎన్నికను జస్టిస్ లతీఫర్ రెహమాన్ నేతృత్వంలోని తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ప్రభావితం చేసిందని ఆరోపించారు.

రెండు, బంగ్లాదేశ్‌లోని కొన్ని వర్గాలు బిఎన్‌పి అధికారంలోకి వస్తుందని ఆందోళన చెందుతున్నాయి, ఎందుకంటే కొంతమంది పార్టీ మోసగాళ్ళు, ఖచ్చితంగా విజయం సాధిస్తారని ఆశించిన వారు ఇప్పటికే దోపిడీ, భూ కబ్జాలకు పాల్పడటం ప్రారంభించారు. అందువల్ల, హసీనా, అవామీ లీగ్ ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత కొంతవరకు BNP కి బదిలీ అయింది. BNP మాత్రమే కాదు, NCP లోని కొంతమంది నాయకులు కూడా అధికారంలో ఉన్నవారిలా ప్రవర్తిస్తున్నారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

బంగ్లాదేశ్‌లోని స్థానికుల అభిప్రాయం ప్రకారం… హసీనా తర్వాత బంగ్లాదేశ్‌లో BNP లేదా ఇతర తీవ్రవాద సంస్థల చేతుల్లో వేధింపులను ఎదుర్కొన్న హిందువులు సహా ప్రజలను రక్షించడానికి జమాత్‌ కార్యకర్తలే ముందుకు వచ్చారు. దేశంలో ఇప్పటికీ శాంతి భద్రతలను కాపాడటానికి, బలహీనులను రక్షించడానికి పూర్తి స్థాయి పోలీసు దళం లేదు. అందువల్ల మార్పు కోసం జమాత్‌కే ఓటేసే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు ఇమేజ్-బిల్డింగ్ కసరత్తులో చురుకుగా పాల్గొన్నది ఒక్క జమాత్ మాత్రమే కావడం గమనార్హం.

ఇక హిందూ ఓట్లలో ఎక్కువ భాగం పొందిన అవామీ లీగ్‌ను తదుపరి ఎన్నికలకు దూరంగా ఉంచినట్లయితే, మైనారిటీలు తమను రక్షించే వారికి ఓటు వేయవచ్చు.

జమాత్ వైపు బిఎన్‌పి ఓటర్ల బ్లాక్‌లు మారుతున్నాయా?
అలాగే షేక్ హసీనా పాలనపై ఉన్న ఆగ్రహం నుండి బిఎన్‌పి భారీగా ప్రయోజనం పొందేది. అయితే ఇది ప్రతి నెలా తగ్గుతోంది. బిఎన్‌పి దీనిని గ్రహించి ముందస్తు ఎన్నికలకు ఒత్తిడి తెస్తోంది.

దీనికి విరుద్ధంగా, జమాతే-ఇ-ఇస్లామి సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరిగే ముందు బంగ్లాదేశ్ ఎన్నికల ప్రక్రియలలో సంస్కరణలను కోరుకుంటోంది. మితవాద ఇస్లామిస్టులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల కుటుంబాలలో ఒక విభాగం, వ్యాపార వర్గం వంటి కీలకమైన బిఎన్‌పి ఓటర్లు ఖలీదా జియా నేతృత్వంలోని పార్టీ నుండి దూరమవుతున్నందున, ఓటర్ల సెంటిమెంట్‌లో మార్పును ఇది గ్రహించింది.

ఇప్పుడు బిఎన్‌పిలోనే సమస్యలున్నాయి. పార్టీ అధినేత్రి ఖలీదా జియా ఆసుపత్రి CCUలో లైఫ్ సపోర్ట్ పొందుతుండగా, ఆమె కుమారుడు, వారసుడు తారిక్ రెహమాన్ ఇప్పటికీ బంగ్లాదేశ్‌కు తిరిగి రాకపోవడంతో పార్టీ క్లిష్ట దశలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. లండన్‌లో నివసిస్తున్న రెహమాన్ బంగ్లాదేశ్‌లో తీవ్ర భద్రతా ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నట్లు సమాచారం.

మరోవంక 2014లో జమాత్‌ను ఎన్నికల నుండి నిషేధించారు. ఆగస్టు 1, 2024న హసీనా ప్రభుత్వం దానిపై పూర్తి నిషేధం విధించింది. ఎందుకంటే అది మనుగడ కోసం పోరాడుతోంది.

బంగ్లాదేశ్ రాజకీయాలను అనుసరించని వ్యక్తులు జమాత్-ఇ-ఇస్లామిని విస్మరించి BNPని ఎంచుకోవచ్చు. అలా చేయడానికి కారణాలు ఉన్నాయి. 2008లో జరిగిన బంగ్లాదేశ్‌లో చివరి స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల్లో జమాత్ కేవలం 4.28% ఓట్లను మాత్రమే పొందింది. దాని అత్యధిక ఓట్ల మొత్తం 1970లో 6.03%.

జమాత్-ఇ-ఇస్లామీ విజయం భారతదేశానికి ఎందుకు ముఖ్యమైనది
అయితే, బంగ్లాదేశ్‌లో పరిగణించవలసిన కొత్త రాజకీయ వాస్తవికత ఉంది. హసీనా ప్రభుత్వ చివరి దశలో, ముఖ్యంగా 2021 తర్వాత, భారత వ్యతిరేక భావాలు, పాకిస్తాన్ అనుకూల శక్తులు పెరిగాయి. యూనస్ నేతృత్వంలోని కేర్‌టేకర్ ఏర్పాటులో ఫండమెంటలిస్టులు, ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులకు విపరీతమైన స్వేచ్ఛ లభించింది.

గత BNP-జమాత్ ప్రభుత్వం (2001-2006) భారతదేశానికి భద్రతాపరంగా ఒక పీడకల. భారత వ్యతిరేక ఉగ్రవాదులు, జిహాదీ శక్తులు బంగ్లాదేశ్ మట్టిని భారత వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించాయి. 2004లో ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రితో నిండిన పది ట్రక్కులను భారతదేశానికి వెళుతుండగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అప్పటి హోంమంత్రి లుట్ఫోజ్జామాన్ బాబర్‌ను 2007లో సైనిక మద్దతుగల ఆపద్ధర్మ ప్రభుత్వం అరెస్టు చేసి, అక్రమంగా ఆయుధాలు కలిగి ఉన్నందుకు 10 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించింది. హసీనా తొలగింపు తర్వాత బాబర్‌ను కోర్టు విడుదల చేసింది.

జులై-ఆగస్టు 2024 ఉద్యమం నుండి బంగ్లాదేశ్‌లో చాలా మార్పులు వచ్చాయి. ఫిబ్రవరిలో ముహమ్మద్ యూనస్ హామీ ఇచ్చిన సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందు కీలక పరిణామాలను నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఎన్నికలకు కొన్ని నెలల ముందు బిఎన్‌పి, జమాత్ మధ్య కేవలం నాలుగు శాతం పాయింట్ల అంతరం మాత్రమే ఉండటంతో, ఫలితం ఏ విధంగానైనా మారవచ్చు. న్యూఢిల్లీ ఏదైనా సంఘటనకు సిద్ధంగా ఉండాలి.