న్యూఢిల్లీ: భారతదేశంలో వాణిజ్య విమాన కార్యకలాపాలను స్తంభింపజేసిన ఇండిగో ఎయిర్‌లైన్స్ ప్రస్తుతం అతిపెద్ద సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ఆ సంస్థ రాజకీయ విరాళాలు దానిని వెంటాడుతున్నాయి. లోక్‌సభ ఎన్నికలకు ఒక సంవత్సరం ముందు 2023లో ఇండిగో ఎయిర్‌లైన్స్ పెద్ద ఎత్తున ఎన్నికల బాండ్లను కొనుగోలు చేయడంపై ప్రతిపక్ష పార్టీలు తీవ్ర ప్రశ్నలు లేవనెత్తాయి.

భారత ఎన్నికల కమిషన్ డేటా 2024 ప్రకారం… ఇండిగోను నిర్వహిస్తున్న ఇంటర్‌గ్లోబ్ గ్రూపులు రూ. 36 కోట్ల విలువైన ఎన్నికల బాండ్లను కొనుగోలు చేశాయని వెల్లడించింది. దీనితో రవాణా రంగంలో ఇప్పుడు రద్దు అయిన రాజకీయ విరాళాల్లో అతిపెద్ద కొనుగోలుదారుగా నిలిచింది.

ఇంటర్‌గ్లోబ్ అనే మూడు సంస్థలు – ఇంటర్‌గ్లోబ్ ఏవియేషన్, ఇంటర్‌గ్లోబ్ ఎయిర్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్, ఇంటర్‌గ్లోబ్ రియల్ ఎస్టేట్ వెంచర్స్ – మొత్తం రూ. 36 కోట్ల బాండ్లను కొనుగోలు చేశాయి. ఒక్కొక్కటి కోటి రూపాయలు, వాటిలో 31 మే 2019లో కొనుగోలు చేశారు. మిగిలినవి 2023 అక్టోబర్‌లో కొన్నారు. అదనంగా ఇంటర్‌గ్లోబ్ ప్రమోటర్ రాహుల్ భాటియా ఏప్రిల్ 2021లో తన వ్యక్తిగతంగా రూ. 20 కోట్ల విలువైన 29 బాండ్ల సెట్‌ను కొనుగోలు చేశారు. ఆసక్తికరంగా, భాటియా బాండ్లన్నీ COVID-19 మహమ్మారి వల్ల విమానయాన రంగం తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నప్పుడు కొనుగోలు చేసినవే కావడం గమనార్హం.

ఎన్నికల బాండ్లను కొనుగోలు చేసిన మరో విమానయాన సంస్థ స్పైస్‌జెట్. ఇది 2021 జనవరి – జూలై మధ్య రూ. 65 లక్షల విలువైన 20 బాండ్లను కొనుగోలు చేసింది.

విమానయాన మార్కెట్లో ప్రస్తుతం 63% వాటాను కలిగి ఉన్న ఇండిగో…అప్పట్లో కేవలం 13.6% మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉంది. COVID-19 మహమ్మారి తర్వాత ఈ రంగంలో ఏకఛద్రాతిపత్యానికి అనుమతించారని కాంగ్రెస్ ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ఎన్నికల బాండ్లను కొనుగోలు చేసిన తర్వాత మోడీ ప్రభుత్వం ఇండిగో పట్ల స్వేచ్ఛగా ఉదాసీనంగా వ్యవహరిస్తోందని ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ ఆరోపించింది.

ఇండిగో గందరగోళం ప్రమాదం కాదని, మోడీ ప్రభుత్వం “ఈ రంగంలో ద్వంద్వ విధానాన్ని తయారు చేయడానికి నిరంతరాయంగా ప్రయత్నిస్తున్న” ఫలితంగానే జరిగిందని ఆ పార్టీ పేర్కొంది.

“భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోని అనేక రంగాలలో ద్వంద్వ విధానం ప్రబలంగా ఉంది; విమానయాన పరిశ్రమ ఒకటి. సరళీకరణ, బహిరంగ ఆర్థిక వ్యవస్థ పోటీపై ఆధారపడి ఉన్నాయి” అని మాజీ ఆర్థిక మంత్రి చిదంబరం Xలో అన్నారు. “భారతదేశంలో ఒక శక్తివంతమైన, పోటీతత్వ విమానయాన పరిశ్రమ రెండు కంపెనీల వ్యాపారంగా ఎందుకు మారిందో ప్రజలు ఆలోచించాలి” అని ఆయన అన్నారు.

ఈ క్రమంలో కాంగ్రెస్ తన వాదనను మరింత పెంచింది. లోక్‌సభ సభ్యుడు శశికాంత్ సెంథిల్ మరో ప్రెస్ కాన్ఫెరెన్స్‌లో మాట్లాడుతూ…ఇండిగో రెండు సంవత్సరాల క్రితం జనవరి 2024లో జారీ చేసిన కొత్త విమాన విధి సమయ పరిమితి (FDTL)ను అమలు చేయనప్పటికీ, ప్రభుత్వం ప్రయాణీకులకు గందరగోళ పరిస్థితిని సృష్టించడానికి ఇండిగోను అనుమతించిందని ఆరోపించారు. FDTL జూలై 2025లో పాక్షికంగా మాత్రమే అమలు చేసారని ఆయన అన్నారు.

“ఈ సంక్షోభానికి” కేంద్ర పౌర విమానయాన మంత్రి రామ్మోహన్ నాయుడు ఏదైనా బాధ్యత తీసుకుంటారా అని సెంథిల్ ప్రశ్నించారు.

“జనవరి 2024లో విడుదల చేసిన, జూలై 2025 నుండి పాక్షికంగా అమలవుతూ… నవంబర్ 1న పూర్తిగా అమలు కావాల్సిన FDTL నియమాలను ఇండిగో పాటించేలా DGCA [డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ సివిల్ ఏవియేషన్] ఎందుకు విఫలమైంది? ప్రభుత్వం ఎప్పుడైనా ఇండిగోకు హెచ్చరిక నోటీసులు జారీ చేసిందా, లేకుంటే ఈ నిబంధనల అమలు నుండి ఇండిగోను పూర్తిగా మినహాయించారా?” అని ఆయన అన్నారు.

ఇండిగోకు ఇచ్చిన రుణమాఫీని ఎన్నికల బాండ్లతో ముడిపెట్టారు. ఈమేరకు సెంథిల్ మాట్లాడుతూ…ఇంటర్‌గ్లోబ్ గ్రూప్ సంస్థలు, దాని ప్రమోటర్లు ఎలక్ట్రోర్‌ బాండ్‌లు భారీ కొనుగోళ్లను చూశాము… ప్రయాణీకుల భద్రతను పణంగా పెట్టి ఈ అసాధారణ రుణమాఫీ చూపించడం వెనుక అసలు కారణం బిజెపి (భారతీయ జనతా పార్టీ) ఇండిగోకు ఆర్థికంగా దగ్గరగా ఉండటమేనా? మేము ఎప్పుడూ చెబుతూనే ఉన్నాము – ఈ ఎన్నికల బాండ్ చాలా చాలా ప్రమాదకరమైన విషయం. ఇది కార్పొరేట్లు తమ కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి అనుమతిస్తుంది. ఇది ఒక ఉదాహరణ.”

తమిళనాడుకు చెందిన కాంగ్రెస్ ఎంపీ మాట్లాడుతూ…ఈ సంక్షోభం సహజ పతనం కాదని, “పోటీని అణిచివేయడం, ఇష్టమైన వాటికి ప్రతిఫలం ఇవ్వడం” అని అన్నారు.

“భారతదేశంలోని మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో బిజెపి ప్రభుత్వానికి గుత్తాధిపత్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఒకే కార్పొరేట్ గ్రూప్‌కు పదే పదే ఇంత పెద్ద, వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన ఆస్తులు ఎందుకు వస్తున్నాయి? ఉదాహరణకు, ఒకప్పుడు ఇతరులు నిర్వహించే విమానాశ్రయాలతో సహా బహుళ విమానాశ్రయాలను [నరేంద్ర] మోడీ గారి ప్రియమైన స్నేహితుడు అదానీ గ్రూప్‌కు అప్పగించడం,” అని ఆయన అన్నారు.

“ప్రభుత్వం, విమానయాన సంస్థ పూర్తిగా ఉదాసీనంగా ఉన్నాయి. ఈ సంక్షోభానికి విమానయాన మంత్రి రామ్మోహన్ నాయుడు బాధ్యత వహిస్తారా లేదా సాధారణ ప్రకటనలతో సరిపెట్టుకుంటారా” అని సెంథిల్ ప్రశ్నించారు. ఇండిగోను కొత్త నిబంధనలకు అనుగుణంగా మార్చడానికి కేంద్రం తీసుకున్న చర్యపై శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలని కూడా ఆయన డిమాండ్ చేశారు.