ముహమ్మద్ ముజాహిద్ , 96406 22076

కొన్ని గంటలే క్రితమే ముగిసిన”2025 సంవత్సరం భారతీయ ముస్లింలకు కేవలం కాలచక్రంలో మరో ఏడాదిగా మిగిలిపోలేదు; అది వారి అస్తిత్వానికి, పౌర హక్కులకు ఎదురైన ఒక అగ్నిపరీక్ష. వ్యవస్థీకృత ద్వేషం, మీడియా పక్షపాతం, బుల్డోజర్ రాజకీయాల నీడలో సామాన్య ముస్లిం పౌరుడు తన సొంత గడ్డపైనే పరాయివాడిగా మారాల్సి రావడం దేశ ప్రజాస్వామ్యానికే ఒక మాయని మచ్చ. రాజ్యాంగబద్ధమైన రక్షణలు కాగితాలకే పరిమితమై, విద్వేషం వీధుల్లో రాజ్యమేలుతుంటే, ఈ అభద్రతా భావం కేవలం ఒక వర్గానికి సంబంధించింది కాదు—భారతీయతలోని సహజీవన సూత్రానికే ఎదురైన పెను ప్రమాదం.”

తాజాగా 2025 సంవత్సరం ముగిసింది. గడిచిన ఏడాదిని సింహావలోకనం చేసుకుంటే… భారతీయ ముస్లింల పట్ల దేశం అనుసరించిన వైఖరి అనేక ప్రశ్నలను మిగిల్చింది. ఈ ఏడాది కేవలం క్యాలెండర్ మార్పుకు సాక్ష్యంగా నిలవలేదు; భారత ప్రజాస్వామ్యంలోని ‘సమన్యాయం’ అనే పునాది ఎంతవరకు పటిష్టంగా ఉందో పరీక్షించిన కాలంగా మిగిలిపోయింది. హింస, వివక్ష, మరియు వ్యవస్థాత్మక ఒత్తిళ్ల మధ్య ముస్లిం సమాజం గడిపిన ఈ 365 రోజులు స్వతంత్ర భారత చరిత్రలో ఒక క్లిష్టమైన అధ్యాయం.

పెరిగిన హింస – విలువల పతనం
ఇక 2025లో చోటుచేసుకున్న మాబ్ లించింగ్ ఘటనలు, వరుస హత్యలు కేవలం నేరాలు మాత్రమే కావు, అవి సామాజిక అంతరాత్మపై జరిగిన దాడులు. గోసంరక్షణ పేరుతోనో లేదా అకారణ వదంతులతోనో సామాన్యులను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఒక భయంకరమైన ధోరణిగా మారింది. చట్టం తన పని తాను చేయాల్సి ఉండగా, వీధి విచారణలే తీర్పులుగా మారడం రాజ్యాంగబద్ధ పాలనకు సవాలుగా నిలిచింది. “ముస్లిం ప్రాణాలకు విలువ లేదా?” అన్న ఆవేదన నినాదంగా మారడం దేశ లౌకిక స్ఫూర్తికి గొడ్డలిపెట్టు.

ధ్రువీకరణ రాజకీయాలు, మీడియా పాత్ర
రాజకీయంగా ఈ ఏడాది అత్యంత విషపూరితమైనదిగా నిలిచింది. మున్సిపల్ నుండి అసెంబ్లీ ఎన్నికల వరకు, అభివృద్ధి ఎజెండా కంటే ‘మతపరమైన ధ్రువీకరణ’కే ప్రాధాన్యత పెరిగింది. ముస్లింలను “ఇతరులు”గా చిత్రీకరించడం ద్వారా ఓట్ల వేట సాగించడం ప్రజాస్వామ్యాన్ని అపహాస్యం చేసింది.

ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో నాలుగో స్తంభమైన మీడియా పాత్ర విమర్శనాత్మకం. టీవీ చర్చలు ‘న్యాయస్థానాలు’గా మారి, ముస్లిం సమాజాన్ని నిందితుల బోనులో నిలబెట్టాయి. ఒక వ్యక్తి తప్పును మొత్తం సమాజానికి ఆపాదించి, ద్వేషాన్ని వ్యాప్తి చేయడంలో ప్రధాన ధారా మీడియా చూపిన ఉత్సాహం జర్నలిజం విలువలను దిగజార్చింది. ఇది కేవలం వార్తా ప్రసారం కాదు, క్షేత్రస్థాయిలో సామాజిక బహిష్కరణలకు మరియు భౌతిక దాడులకు పునాది వేసిన ‘మానసిక యుద్ధం’.

ఆర్థికం, వక్ఫ్ వివాదాలు
ఆర్థిక రంగంలో ‘బుల్డోజర్ సంస్కృతి’ ముస్లిం యువత మరియు చిన్న వ్యాపారుల వెన్ను విరిచింది. అభివృద్ధి పేరుతో లేదా నిబంధనల సాకుతో ఉపాధిని దెబ్బతీయడం వల్ల అనేక కుటుంబాలు రోడ్డున పడ్డాయి. దీనికి తోడు, 2025లో ‘వక్ఫ్ ఆస్తుల’ చుట్టూ జరిగిన వివాదాలు ముస్లింల మతపరమైన స్వయంప్రతిపత్తిపై దాడిగా భావించబడ్డాయి. శతాబ్దాల నాటి ఆస్తులపై హక్కులను ప్రశ్నించడం ద్వారా ముస్లింల సామాజిక ఆస్తులను బలహీనపరిచే ప్రయత్నం జరిగిందన్న వాదన బలంగా వినిపించింది.

పౌరసత్వ భయాలు, భవిష్యత్తు
ఎన్‌ఆర్‌సీ (NRC, ఇతర పరిపాలనా సంస్కరణల పేరిట సాగిన ప్రక్రియలు ముస్లింలలో తమ సొంత దేశంలోనే ‘పరాయీకరణ’ భావాన్ని కలిగించాయి. పత్రాల వేటలో పేద ముస్లింలు పడుతున్న ఇబ్బందులు పాలకులకు కేవలం గణాంకాలు కావచ్చు, కానీ అవి కోట్లాది మంది పౌరుల ఆత్మాభిమానానికి సంబంధించిన సమస్యలు.

మొత్తంగా 2025 ముస్లిం సమాజానికి ఒక పాఠాన్ని నేర్పింది: అది ఆత్మరక్షణ, పరస్పర సహకారం. ఇంతటి కఠిన పరిస్థితుల్లోనూ ఆ సమాజం చూపిన సంయమనం, పరస్పర సేవా కార్యక్రమాలు ఆశాజనకమైనవి. అయితే, ఒక వర్గం నిరంతరం భయం నీడలో బతకడం ఆరోగ్యకరమైన దేశ లక్షణం కాదు. 2026 వైపు అడుగులు వేస్తున్న వేళ, రాజ్యాంగం కల్పించిన సమానత్వం కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, ఆచరణలో ముస్లింల భద్రతకు, గౌరవానికి హామీ ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత దేశంలోని ప్రతి వ్యవస్థపై ఉంది.