యోగేంద్ర యాదవ్….🖋️
పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభంపై పార్లమెంటులో ప్రధానమంత్రి చేసిన ప్రకటనను మీరు విని ఉంటే…ఆయన ఎవరైనప్పటికీ, తనను తాను ‘విశ్వగురు’ అని ప్రకటించుకున్న దేశపు ప్రధానమంత్రిలా కనపడలేదు. ఆ ఆర్భాటం, ఆ అతి ధైర్యం, ఆ నాటకీయ హావభావాలు మాయమయ్యాయి. ఇది ఒక నీరసమైన పఠనంలా ఉంది. ఎక్కడైనా మాట జారిపోతుందేమోనని, వాషింగ్టన్ నుండి ఫోన్ వస్తుందేమోనని, స్క్రిప్ట్ నుండి పక్కకు తప్పుకోకూడదనే ఆందోళనతో నిండి ఉంది. భారతదేశ ప్రభావం ప్రపంచమంతటా ప్రతిధ్వనిస్తుందని చెప్పుకునే వ్యక్తి ఈయన కాదు, ఆయనలో మామూలుగా కనిపించే అధికార ధోరణి మిమ్మల్ని అలా నమ్మేలా చేస్తుంది. ఆయన ఒక నాయకుడిలా కూడా కనపడలేదు. కనీసం చమత్కారాలు విసిరే ఒక రంగస్థల నటుడిలా కూడా లేదు.
ప్రధాని మోదీ పార్లమెంట్లో చేసిన ప్రసంగంలో చమత్కారాలు లేవు, చురుకైన మాటలు లేవు. సభికుల బల్లలపై యాంత్రికంగా చరిచే శబ్దం కూడా, కేవలం ఒక లాంఛనంలా, అయిష్టంగా చేసే చప్పుడులా వినిపించింది. ఈ ప్రసంగాన్ని చూస్తే, ఇది ఒక మేనేజర్ నివేదిక అనో, లేదా ఒక అకౌంటెంట్ లెక్కల నివేదిక అనో అనిపించవచ్చు. బహుశా, ఒక స్క్రిప్ట్ ప్రకారం తెర వెనుక నటుడి ఏకపాత్రాభినయంలా కూడా అనిపించవచ్చు. ఇది ఒక నాయకుడి ప్రసంగం కాదు.
అదెలా సాధ్యం? పశ్చిమ ఆసియాలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు ప్రధానమంత్రికి మాట్లాడటానికి ఏమీ లేకుండా చేశాయి. అమెరికా పట్ల ఎంతో ఆత్రుతతో కూడిన గౌరవం చూపిస్తున్నప్పటికీ, డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆయనను సంతృప్తిపరిచే మూడ్లో ఉన్నట్లు కనిపించడం లేదు. ఒక వాణిజ్య ఒప్పందంపై లొంగిపోయిన తర్వాత కూడా, భారతదేశం ఇప్పుడు నిశిత పరిశీలనలో ఉంది. ఇరాన్తో మధ్యవర్తిత్వం వహించడానికి వాషింగ్టన్ భారతదేశాన్ని కాకుండా పాకిస్థాన్ను ఎంచుకుందని వార్తలు వస్తున్నాయి.
యుద్ధానికి రెండు రోజుల ముందు, ప్రధానమంత్రి తన మెడలో ఇజ్రాయెల్ పతకాన్ని ధరించారు; అయినప్పటికీ ఇజ్రాయెల్ ఆయన పేరును కూడా ప్రస్తావించాల్సిన అవసరం రాలేదు. స్వదేశంలో, ఇజ్రాయెల్ను రెండు చేతులా ఆలింగనం చేసుకునేందుకు ఒక వర్గాన్ని పెంచి పోషించి ఉండవచ్చు, కానీ ఇజ్రాయెల్లో భారతదేశం పట్ల అటువంటి ఆప్యాయత వెల్లువెత్తడం లేదు.
భారతదేశం కొత్త స్నేహితులను సంపాదించుకోలేదు, పాతవారు కూడా చేజారిపోయారు. దశాబ్దాలుగా భారతదేశాన్ని తన భాగస్వాములలో ఒకటిగా పరిగణించిన ఇరాన్, ఇప్పుడు భారతదేశాన్ని ప్రత్యర్థి శిబిరంలో చూస్తోంది. ఈ తప్పు ఇరాన్ది కాదు. తన పార్లమెంటరీ ప్రసంగంలో, ప్రధానమంత్రి టెహ్రాన్ పేరు ప్రస్తావించకుండానే దానిపై విమర్శలు గుప్పించారు, వాణిజ్య నౌకలు, ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై జరుగుతున్న దాడుల పట్ల ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కానీ, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు అకారణంగా, చట్టవిరుద్ధంగా జరిపిన దాడులపై ఆయన ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోక్షంగా గానీ ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు.
అందుకే, హర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలకు అనుమతి పొందిన దేశాల జాబితాలో భారతదేశం మొదట్లో లేకపోవడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. ఈ విషయంపై ప్రధానమంత్రి ఇరాన్ అధ్యక్షుడికి ఫోన్ చేసినప్పుడు, ఈ సంక్షోభ సమయంలో భారతదేశం ఎలా ప్రవర్తించిందోనని ఆయన తీవ్రంగా విమర్శించారని సమాచారం.
అమెరికా ఒత్తిడితో రష్యా చమురు దిగుమతులను తగ్గించుకున్న భారతదేశాన్ని రష్యా కూడా ఇప్పుడు విస్మరిస్తోంది. ఇప్పుడు, గల్ఫ్ సంక్షోభం భారతదేశాన్ని మరోసారి రష్యా వైపు మళ్ళేలా చేసినప్పుడు, మాస్కో “స్నేహ సంబంధాలను” ఖచ్చితంగా తిరస్కరించింది. డెబ్బై ఏళ్ల నాటి బంధం ఇప్పుడు చల్లారిపోయింది.
యుద్ధభూమికి ఆవల, దౌత్య రంగంలో కూడా భారతదేశం ఎక్కడా కనిపించడం లేదు. ప్రపంచం ఒక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, అది నాయకత్వం కోసం ఎదురుచూస్తుంది. గతంలో సూయజ్ కాలువ విషయంలో బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ ఈజిప్టుపై దాడి చేసినప్పుడు, ఆర్థికంగా, సైనికంగా ఎంతో బలహీనంగా ఉన్న భారతదేశం కూడా తన గళాన్ని వినిపించింది. ప్రధానమంత్రి జవహర్లాల్ నెహ్రూ ఈజిప్టుకు బహిరంగంగా మద్దతు పలికారు, సామ్రాజ్యవాద దురాక్రమణకు వ్యతిరేకంగా ప్రపంచ అభిప్రాయాన్ని సమీకరించారు, ఆ విధంగా భారతదేశానికి ఒక నైతిక నాయకుడిగా స్థానం కల్పించారు.
కానీ, ఈ రోజు ప్రపంచం… స్పెయిన్ ప్రధానమంత్రి మాట వింటోంది, బ్రెజిల్, దక్షిణాఫ్రికా వైపు చూస్తోంది, శ్రీలంక ప్రధానమంత్రిని ప్రశంసిస్తోంది కూడా. ఎవరూ భారతదేశం వైపు చూడటం లేదు.
మాట్లాడటం తప్పనిసరి అయినప్పుడు, కానీ చెప్పడానికి ఏమీ లేనప్పుడు, దాటవేసి మాట్లాడతారు. ప్రధానమంత్రి పరిస్థితి కూడా అదే. మానవత్వం గురించి అస్పష్టమైన ప్రస్తావనలు, యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన వారి పేర్లు చెప్పకుండా శాంతి కోసం పిలుపునివ్వడం, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించమని ‘అన్ని పక్షాలకు’ చేసే డొల్ల విజ్ఞప్తులు. ప్రపంచ సంక్షోభ సమయాల్లో భారతదేశం సున్నితత్వం, అప్రమత్తత గురించి పైపై మాటలు మాట్లాడారు. ఇక గల్ఫ్లో చిక్కుకుపోయిన భారతీయుల భద్రత, చమురు లభ్యతకు మించి దేశం ఆందోళనలను అసలు పట్టించుకోలేదు.
ఈ వివరాలు తెలియజేయడంలో కూడా, నిజాన్ని దాచిపెట్టారు. భారతదేశం వద్ద ఎంత చమురు నిల్వలు ఉన్నాయో మాకు చెప్పారు, కానీ అది కేవలం ఒక వారానికి మాత్రమే సరిపోతుందని చెప్పలేదు. చైనా మూడు నెలలకు సరిపడా నిల్వలను నిర్మించుకోగా, భారతదేశం మూడు వారాలకు కూడా సరిపడా నిల్వలను సమకూర్చుకోలేదన్న విషయాన్ని మాకు చెప్పలేదు. ఇంధనంలో ఇథనాల్ను కలపడం తమ ఘనత అని చెప్పుకున్నారు, కానీ భారతదేశపు ప్రభుత్వ రంగ అన్వేషణ దిగ్గజం ఓఎన్జీసీని ఎవరు నాశనం చేశారనే విషయం మాత్రం ప్రస్తావించలేదు.
ప్రపంచం ఒక తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నప్పుడు, ఒక నాయకుడు దేశపు అత్యున్నత వేదికను తన చిన్నపాటి విజయాలను చిన్న చిన్న వివరాలతో ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించుకుంటే, అది కేవలం అతని ప్రతిష్టను తగ్గించడమే కాదు; అది యావత్ దేశం తల దించుకునేలా చేస్తుంది.
(నేషనల్ హెరాల్డ్ సౌజన్యంతో)
