హైదరాబాద్‌: తెలంగాణ విద్వేష ప్రసంగాల నిరోధక బిల్లు-2026 ప్రకారం…మతసామరస్యానికి భంగం కలిగించే పోస్టులు, అల్లర్లు, ఘర్షణలను ప్రేరేపించే ప్రసంగాలను కట్టడి చేసేందుకు ఈ బిల్లును తీసుకువస్తున్నారు. వ్యక్తులు, వర్గాల మధ్య అసమ్మతి, శత్రుత్వాన్ని రెచ్చగొట్టే చర్యలను నేరుగా ఎదుర్కొని, నివారించే ఒక సమగ్ర వ్యవస్థను సృష్టించడం దీని ప్రాథమిక లక్ష్యం. మతం, కులం, లింగం, భాష, ఇతర గుర్తింపులకు అతీతంగా, ముఖ్యంగా సోషల్ మీడియాలో పెరుగుతున్న విద్వేష ప్రసంగ సంఘటనల నేపథ్యంలో ఈ బిల్లు వచ్చింది. ఈ నేరాల మారుతున్న స్వభావాన్ని ప్రస్తుత చట్టాలు తగినంతగా పరిష్కరించడం లేదని, అందుకే ప్రత్యేక చట్టం అవసరమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వివరించింది.

ముఖ్య నిర్వచనాలు
సమాజంలో అశాంతి లేదా ద్వేషాన్ని కలిగించే ఉద్దేశ్యంతో మాట్లాడే, రాసే, దృశ్య లేదా ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో వ్యక్తపరిచే దేనినైనా విద్వేష ప్రసంగంగా ఈ బిల్లు నిర్వచిస్తుంది. మతం, జాతి, కులం, లింగం, లైంగిక ధోరణి, భాష, వైకల్యం, తెగ లేదా పుట్టిన లేదా నివసించే ప్రదేశం ఆధారంగా వ్యక్తపరిచేవి కూడా ఇందులో ఉంటాయని ఇది స్పష్టం చేస్తుంది. ‘భావప్రకటన’ అనగా మాటలు, రాతలు, చిత్రాలు లేదా ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమాల వంటి ఏ రూపంలోనైనా ఉండే భావప్రసారం.

విద్వేషపూరిత ప్రసంగాన్ని ప్రోత్సహించడం, వ్యాప్తి చేయడం, రెచ్చగొట్టడం లేదా సహాయం చేయడం వంటి ఏ చర్యనైనా విద్వేష నేరంగా నిర్వచించారు. పదేపదే నేరాలకు పాల్పడేవారికి కఠినమైన శిక్షలు విధిస్తారు.

శిక్షలు-పరిహారం
ప్రతిపాదిత చట్టం కఠినమైన శిక్షలను నిర్దేశిస్తుంది: మొదటిసారి నేరం చేసినవారికి 1-7 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష,రూ. 50,000 వరకు జరిమానా; పదేపదే నేరాలకు పాల్పడేవారికి 2-10 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష, లక్ష రూపాయల వరకు జరిమానా విధిస్తారు.
బాధితులకు కలిగిన నష్టం తీవ్రతను బట్టి, వారికి తగినంత ఆర్థిక పరిహారం అందించడానికి న్యాయస్థానాలకు అధికారం ఉంది.

నియంత్రణ చర్యలు:
విద్వేషపూరిత నేరాలకు పాల్పడే అవకాశం ఉన్న, పదేపదే నేరాలకు పాల్పడేవారిపై నివారణ చర్యలు తీసుకునే అధికారాన్ని ఈ బిల్లు కార్యనిర్వాహక మేజిస్ట్రేట్‌లకు కల్పిస్తుంది, తద్వారా ప్రజా శాంతిభద్రతలను కాపాడే యంత్రాంగాలను బలోపేతం చేస్తుంది.

సంస్థలు , వ్యవస్థాగత సంస్థలు కూడా జవాబుదారీగా ఉంటాయి
వీరి ఆధ్వర్యంలో ఏదైనా నేరం జరిగితే, వారు తగిన శ్రద్ధ (అలాంటి చర్యను నివారించడానికి సహేతుకమైన చర్యలు తీసుకోవడం) తీసుకున్నారని నిరూపించనంత వరకు, ఆ సంస్థ, దానిలోని బాధ్యులపై విచారణ జరపవచ్చు. అంతేకాకుండా, ఆన్‌లైన్ వ్యాప్తికి వ్యతిరేకంగా వేగవంతమైన చర్యలు తీసుకునేలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారులను నియమిస్తుంది.

రక్షణలు – మినహాయింపులు:
ఈ చట్టం చట్టబద్ధమైన భావప్రకటనా స్వేచ్ఛను పరిరక్షించడానికి రక్షణలను అందిస్తుంది. శాస్త్ర, సాహిత్య, కళా, లేదా వారసత్వ సంపదకు సంబంధించిన రచనలు, అలాగే నిజమైన మతపరమైన ప్రయోజనాలు ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించినవని నిరూపిస్తే మినహాయింపు ఇస్తారు. అదనంగా, ఈ చట్టం కింద సదుద్దేశంతో పనిచేసే ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు విచారణ నుండి రక్షణ కల్పిస్తారు.

శాసన ప్రక్రియ
విధానపరమైన విషయాల కోసం నియమాలను రూపొందించడానికి,నోటిఫికేషన్లను జారీ చేయడానికి ఈ బిల్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇస్తుంది. ఈ నియమాలను పరిశీలన,సవరణల కోసం శాసనసభ ఉభయ సభల ముందు ఉంచుతారు. కేంద్ర చట్టాలతో దీనికి సారూప్యత ఉన్నందున, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 254(2) ప్రకారం ఈ బిల్లును రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం రిజర్వ్ చేయవచ్చు, తద్వారా జాతీయ చట్టాలతో వైరుధ్యం ఏర్పడినప్పుడు దాని రాజ్యాంగబద్ధతను నిర్ధారించవచ్చు.

నిబద్ధతకు సంకేతం
తెలంగాణ విద్వేష ప్రసంగాలు,విద్వేష నేరాల (నివారణ) బిల్లు, 2026, సమకాలీన సమాజం ఎదుర్కొంటున్న అత్యంత తీవ్రమైన సవాళ్లలో ఒకదానిని ఎదుర్కోవడానికి ఒక చారిత్రాత్మక ప్రయత్నమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ బిల్లును చట్టంగా ఆమోదిస్తే, విద్వేషపూరిత ప్రసంగాలు, చర్యలకు వ్యతిరేకంగా పటిష్టమైన చట్టపరమైన రక్షణ కవచం అందించడంతో పాటు, భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే రాజ్యాంగ వాగ్దానాన్ని ఇది బలోపేతం చేస్తుంది. వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సమాచార ప్రసార వేదికల యుగంలో సామాజిక సామరస్యాన్ని కాపాడాలనే తమ సంకల్పానికి ఇది ఒక నిదర్శనమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది.