తిరువనంతపురం: దేశంలో దుర్భర పేదరికాన్ని నిర్మూలించిన తొలి రాష్ట్రంగా కేరళ నిలిచినట్లు రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో జరిగిన ప్రత్యేక సెషన్‌లో సీఎం విజయన్‌ అధికారికంగా ప్రకటించారు. భారతదేశం అంతటా ఉన్న ప్రజాస్వామ్య, ప్రగతిశీల శక్తుల దృష్టికి అర్హమైన మైలురాయి విజయం ఇది. భారతదేశంలో హింస లేకుండా ప్రజాస్వామ్య మార్గాల ద్వారా కమ్యూనిస్టులు అధికారంలోకి వచ్చిన మొదటి రాష్ట్రంగా కేరళ ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది. ఆ సమయంలో, రాజకీయ పరిశీలకులు అటువంటి ప్రభుత్వం ఎక్కువ కాలం ఉండదని లేదా స్పష్టమైన ఫలితాలను సాధించదని అంచనా వేశారు. అయినప్పటికీ, కమ్యూనిస్ట్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం అన్ని అంచనాలను మించిపోయింది.

భూ సంస్కరణల నుండి సంపూర్ణ అక్షరాస్యత వరకు మొదటి ప్రధాన అడుగు భూ సంస్కరణ, పాక్షికంగా అమలు చేసినప్పటికీ, వ్యవసాయదారులకు భూమిని అందించారు. ఇక సార్వత్రిక అక్షరాస్యత, ఈ నినాదం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిరక్షరాస్యతను తుడిచిపెట్టింది. నేడు, కేరళ గర్వంగా మూడవ మైలురాయిని జోడించింది – గత పదేళ్లుగా అధికారంలో ఉన్న వామపక్ష ప్రజాస్వామ్య ఫ్రంట్ (LDF) ప్రభుత్వం కింద పేదరిక నిర్మూలన.

డబుల్ ఇంజిన్ మోడల్‌తో విభేదం
బీజేపీ డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వం” గుజరాత్‌లో 25 సంవత్సరాలుగా అధికారంలో ఉంది. 2001లో ముఖ్యమంత్రిగా, తరువాత ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన నరేంద్ర మోడీ గుజరాత్‌ను ఒక నమూనాగా ప్రదర్శిస్తూనే ఉన్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ సుదీర్ఘ పదవీకాలం ఉన్నప్పటికీ, ఫలితాలు మరో కథను చెబుతాయి.

కేరళ ప్రజల సంక్షేమంపై దృష్టి సారిస్తే… గుజరాత్ కార్పొరేట్ సంక్షేమంపై దృష్టి సారించింది. పేదరికం తగ్గింపు, సామాజిక న్యాయాన్ని విస్మరించి, బిజెపి ప్రభుత్వం తన కార్పొరేట్ మితృలైన అదానీలు, అంబానీలకు నిరంతరం సహాయం చేసింది. ఆ క్రమంలో విశాఖపట్నం స్టీల్ ప్లాంట్‌ను ప్రైవేటీకరించే ప్రయత్నం చేస్తే కార్మికులు, ఉద్యోగులు విజయవంతంగా ప్రతిఘటించారు. LIC నిధుల నుండి 33,000 కోట్లను నష్టాల్లో ఉన్న అదానీ కంపెనీకి అప్పగించడం స్పష్టమైన ఉదాహరణలు.

కేరళ ప్రజానుకూల నమూనా:
తీవ్ర పేదరిక నిర్మూలన ప్రాజెక్ట్ (EPEP) ఇతరులు విఫలమైన చోట ఎలా విజయం సాధించింది? 2021లో ప్రారంభించిన తీవ్ర పేదరిక నిర్మూలన ప్రాజెక్ట్ (EPEP) ఈ విజయానికి కేంద్రంగా ఉంది. దీని వ్యూహం: • స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు, పంచాయతీల ద్వారా పేద కుటుంబాలను క్షేత్ర స్థాయిలో లెక్కించడం. • ఆహార భద్రత, గృహనిర్మాణం, ఆరోగ్యం, ఆదాయ ఉత్పత్తిని కవర్ చేస్తూ ప్రతి ఇంటికి సూక్ష్మ ప్రణాళికల తయారీ. • కొత్త లేదా పునరుద్ధరించి గృహాలు, భూమి కేటాయింపులు, జీవనోపాధి సహాయం, ఆరోగ్య సేవలు,డాక్యుమెంటేషన్ సహాయం – కాంక్రీట్ మద్దతును అందించడం.

ఇక COVID-19 మహమ్మారి సమయంలో కేరళ ఆరోగ్య మంత్రి నాయకత్వాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కూడా గుర్తించింది, ఇది రాష్ట్ర పరిపాలనా బలాన్ని, మానవ-కేంద్రీకృత పాలనను నొక్కి చెబుతుంది. ఫలితం తీవ్ర పేదరికం నుండి విముక్తి పొందిన మొదటి రాష్ట్రంగా నిలిచింది. 7.2 కోట్లు (భారతదేశం జనాభాలో 5.2%) ఉన్న గుజరాత్, బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ, నెమ్మదిగా పేదరిక తగ్గింపు, విస్తృత అసమానతలను ఎదుర్కొంటోంది.

గుజరాత్ వృద్ధి కథ మరొక వైపు లోతైన అసమానత, ప్రబలమైన క్రోనిజం ఉన్నాయి. ఇరవై ఆరు మంది ప్రముఖ వ్యక్తులు భారీ బ్యాంకు రుణాలను ఎగవేసి పన్నులను ఎగవేసి, ప్రజా ధనాన్ని నిరర్థక ఆస్తులుగా (NPAలు) మార్చారు. వారిలో: మెహుల్ చోక్సీ (₹ 8,500 కోట్లు, గీతాంజలి జెమ్స్), రిషి అగర్వాల్ (₹ 4,600 కోట్లు, ABG షిప్‌యార్డ్), లలిత్ మోడీ, నీరవ్ మోడీ, కేతన్ పరేఖ్ వంటివారు ప్రభుత్వ రక్షణలో దేశం విడిచి పారిపోవడానికి అనుమతి లభించింది. మహాత్మా గాంధీ జన్మించిన ఈ దేశంలో ఇలాంటి “పగటిపూట దోపిడీదారులు” పేదరికాన్ని నిర్మూలించగలరా?

వామపక్ష ప్రజాస్వామ్య ఫ్రంట్ ఆధ్వర్యంలో కేరళ విజయం, కార్పొరేట్ ఆధారిత రాజకీయాల ద్వారా కాకుండా, ప్రజా-కేంద్రీకృత, వికేంద్రీకృత పాలన ద్వారా మాత్రమే పేదరిక నిర్మూలన సాధ్యమని రుజువు చేస్తుంది. కేరళ సమ్మిళిత పురోగతికి, గుజరాత్ అసమానతకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం బిజెపి “డబుల్ ఇంజిన్” వాదనల శూన్యతను బహిర్గతం చేస్తుంది.