పాట్నా: బీహార్లో జరిగిన మొదటి విడత ఎన్నికలు ప్రశాంతంగా ముగిసాయి. మొత్తం 121 నియోజకవర్గాల్లో ఓటర్లు ఉత్సాహంగా ఓటు వేశారు. సుమారు 65శాతం మంది తమ ఓటు హుక్కును వినియోగించుకున్నారు. గత ఎన్నికల్లో పోలింగ్ శాతం 57.29 మాత్రమే నమోదైంది.
కాగా, తాజా ఎన్నికల్లో మహిళా ఓటర్లలో ఎక్కువ శాతం సీఎం నితీష్కుమార్కు బాసటగా నిలిచారని పలు సర్వేలు చెబుతున్నాయి. ఈమేరకు దర్భంగా జిల్లాలోని అలీనగర్కు చెందిన రేఖా దేవి మాట్లాడుతూ… తన జీవితాన్ని మెరుగుపరిచినందుకు ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ 20 సంవత్సరాల పదవీకాలాన్ని అమితంగా పొగిడారు.
“విద్యుత్, రోడ్లు, రేషన్లు, ఇప్పుడు మా వ్యాపారం ప్రారంభించడానికి డబ్బు సహా పాఠశాలకు వెళ్లే బాలికలకు సైకిళ్ల కూడా ఇచ్చారని చెప్పారు. ఆయన మహిళలకు చాలా చేసారు. మోడీ కంటే కూడా, నితీష్ కుమార్ బాగా చేసారని రేఖా దేవి అన్నారు.
2005లో ఆయన తొలిసారి ముఖ్యమంత్రి అయినప్పటి నుండి, బీహార్లో మహిళా ఓటర్లలో నితీష్ నమ్మకం సంపాదించుకున్నారు. అధికారంలోకి వచ్చిన ఒక సంవత్సరం తర్వాత, ఆయన ప్రభుత్వం స్థానిక గ్రామీణ, పట్టణ సంస్థల్లో మహిళలకు 50% రిజర్వేషన్లు కల్పించింది.
అప్పటి నుండి ఆయన మహిళలకు సంక్షేమ పథకాలను విస్తరించారు, వీటిలో ముఖ్యమంత్రి బాలికా సైకిల్ యోజన ఉన్నాయి, ఇందులో మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో నమోదును పెంచడానికి పాఠశాలకు వెళ్లే బాలికలకు సైకిళ్లు అందించడం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో మహిళలకు 35% రిజర్వేషన్లు, అలాగే ముఖ్యమంత్రి కన్య ఉత్తన్ యోజన కింద గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసే వరకు మహిళా విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం వంటివి ఉన్నాయి.
తాజా ఎన్నికలలో మహిళా ఓటర్ల అధిక సంఖ్యలో ఓటువేయడానికి ఈ పథకాలే కారణమని చెప్పవచ్చు. ఇది స్థిరమైన పెరుగుదలను నమోదు చేసింది, 2020లో జరిగిన చివరి అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 59.7% మహిళా ఓటర్లు ఓటు వేయడానికి హాజరయ్యారు, 54.5% పోలింగ్ నమోదు చేసిన వారి పురుష ఓటర్లను అధిగమించారు.
రేఖా దేవి తన పుటై గ్రామంలోని 160 మంది జీవికా దీదీలలో ఒకరు. ఎన్నికలకు ముందు నితీష్ కుమార్ ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ముఖ్యమంత్రి మహిళా రోజ్గర్ యోజన కింద ఆమె రూ. 10,000 అందుకుంది. టైలరింగ్ వ్యాపారాన్ని నిర్మించడానికి ఒక కుట్టు యంత్రాన్ని కొనుగోలు చేసింది.
ఆమె ఈబీసీ సమూహానికి చెందినది. వీరిలో కహార్, కుష్వాహా, తేలి, నోనియా, ధనుక్, ఇతర కులాలు ఉన్నాయి. వీరంతా నితీష్ ప్రధాన మద్దతుదారులుగా ఉన్నారు. ఆ కులాలు నితీష్కుమార్ యాదవుల నుండి వేరు చేశారు, స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థలలో లక్ష్యంగా చేసుకున్న సంక్షేమ పథకాలను, రిజర్వేషన్లను అందించారు.
ఈ సంవత్సరం అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు కొన్ని నెలల ముందు మహిళా ఓటర్లలో తన మద్దతును బలోపేతం చేయడానికి ముఖ్యమంత్రి మహిళా రోజ్గార్ యోజన కింద మహిళలు తమ సొంత వ్యాపారాలను ప్రారంభించడానికి రూ. 10,000 ఆర్థిక సహాయం ప్రకటించడం ద్వారా విమర్శలను ఎదుర్కొన్నారు. ఈ పథకం సెప్టెంబర్లో, ఎన్నికలకు రెండు నెలల ముందు, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ సమక్షంలో ప్రారంభించారు.
ఇప్పటివరకు, 1.2 కోట్ల మంది మహిళలకు సహాయం చేయడానికి రూ. 10,000 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ఈ పథకాన్ని పట్టణ ప్రాంతాలకు విస్తరించాలని యోచిస్తోంది, దీని కోసం స్వయం సహాయక బృందాలు ఏర్పడ్డాయి.
ప్రపంచ బ్యాంకు మద్దతుతో, బీహార్ గ్రామీణ జీవనోపాధి ప్రాజెక్టు 2007లో ప్రారంభమైంది. ఈ ప్రాజెక్టు కింద ఏర్పడ్డ స్వయం సహాయక సంఘాలను ఇప్పుడు “జీవిక” అని పిలుస్తున్నారు. బీహార్లో 1,144,421 స్వయం సహాయక సంఘాలు, 1.4 కోట్ల మంది మహిళలు – “జీవిక దీదీలు” – వారితో అనుబంధంగా ఉన్నారని తెలిసింది.
నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA) ను ఎదుర్కోవడానికి, నితీష్కు మద్దతుగా ఉన్న మహిళా ఓటర్లను ఆకర్షించే ప్రయత్నంలో, మహాఘట్బంధన్ కూటమి కూడా ఈ మహిళలకు తన వంతు ఆర్థిక సహాయం ప్రకటించింది.
ఈమేరకు ప్రతిపక్ష కూటమి ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థి తేజస్వి యాదవ్ మాట్లాడుతూ… జీవిక దీదీ, కమ్యూనిటీ మొబిలైజర్లను శాశ్వతంగా చేస్తామని, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల హోదాను ఇస్తామని, తన పార్టీ బీహార్లో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తే నెలకు రూ. 30,000 జీతం చెల్లిస్తామని ప్రకటించారు.
“అయితే ఆర్జేడీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు, వారు మహిళలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించలేదు. వారి కాలంలో, ప్రజలు తమ సొంత కుమార్తెలను కూడా పాఠశాలలకు పంపేవారు కాదు, కానీ ఇప్పుడు ప్రజలు తమ కోడళ్లను పాఠశాలలకు పంపడం ద్వారా వారికి కూడా విద్యను అందిస్తున్నారు,” అని గ్రామంలోని కమ్యూనిటీ మోబిలైజర్ లక్ష్మీ దేవి అన్నారు.
ప్రభుత్వం నుండి వచ్చిన ఆర్థిక సహాయంతో చాలా మంది మహిళలు తమ కుమార్తెలను పాఠశాలకు పంపడానికి సంక్షేమ పథకాలు దోహదపడిప్పటికీ 2019-2021 నాటికి బీహార్ మహిళా జనాభాలో 61% మంది మాత్రమే పాఠశాలకు వెళ్లారని ది హిందూ నివేదించింది. జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే రాష్ట్రంలో శిశు మరణాల రేటు 46.8 ( 1,000జననాలకు) శాతంగా ఉంది. ఈ గణాంకాలు ఆందోళనకరంగా ఉన్నప్పటికీ, మహిళలు రెండు దశాబ్దాలుగా నితీష్ ప్రభుత్వానికి వెన్నుదన్నుగా నిలుస్తున్నారు.
