న్యూఢిల్లీ: భారతదేశం రాబోయే సంవత్సరాల్లో గణనీయమైన మార్పులు చోటుచేసుకోబోతున్నాయి. అందుకు సంబంధించి ఇప్పటికే ఓటరు జాబితాల సవరణ (SIR)మొదలైంది. జాతీయ జనాభా గణన, ఒక దేశం ఒకే ఎన్నిక, డీలిమిటేషన్ వంటి కీలకమైన పరిణామాలన్నీ దేశ రాజకీయ దృశ్యాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తాయి.
భారత ఎన్నికల సంఘం, 27 అక్టోబర్ 2025 నాటి తన ఉత్తర్వు ద్వారా, 12 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR)ను ప్రారంభించింది. ఈ ప్రక్రియ నవంబర్ 1, 2025న ప్రారంభమైంది. 2026 జనవరి 1 తేదీ ఆధారంగా ఓటర్ల జాబితాలను నవీకరించడం జరుగుతోంది. కాగా, బీహార్ SIR సమయంలో, అరవై లక్షల (ఆరు మిలియన్లు) కంటే ఎక్కువ మంది పేర్లు ఓటర్ల జాబితాల నుండి తొలగించిన విషయం తెలిసిందే.
ఉత్తరప్రదేశ్, ఇతర భారతీయ రాష్ట్రాలలో ఇలాంటి పరిస్థితి సంభవిస్తే ఎంత మంది ఓటర్లు జాబితా నుండి తొలగిస్తారో తెలియదు. ప్రతిపక్షాలు ఇప్పటికే ఈ అంశంపై ఆందోళనలు వ్యక్తం చేశాయి. నిరసనలు తెలిపాయి. సవరణకు గురైన రాష్ట్రాలలో ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్గఢ్, గోవాతోపాటు అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు,లక్షద్వీప్ వంటి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. ప్రతి రాష్ట్ర CEO కార్యాలయం సవరణ ప్రక్రియ కోసం దశలవారీ షెడ్యూల్ను విడుదల చేసింది.
రెండుసార్లు వాయిదా వేసిన తర్వాత, భారతదేశ 16వ జాతీయ జన గణన ఇప్పుడు అధికారికంగా షెడ్యూల్ చేశారు. మునుపటి జనాభా గణన 2011లో నిర్వహించారు. దేశవ్యాప్తంగా గణన 2027 మార్చి 1 అర్ధరాత్రి నుంచి మొదలవుతుంది. లడఖ్, జమ్మూ & కాశ్మీర్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ వంటి మంచు ప్రభావమున్న ప్రాంతాలకు సూచన తేదీ అక్టోబర్ 1, 2026 అవుతుంది. ఈ జనాభా గణన రెండు దశల్లో నిర్వహించనున్నారు. ప్రభుత్వ ప్రణాళిక ప్రకారం ఈసారి కుల ఆధారిత గణన (కుల గణన) కూడా ఉండవచ్చు.
ఇక లోక్సభ, అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలను ఒకేసారి నిర్వహించాలనే భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) ప్రభుత్వ ప్రణాళిక దీర్ఘకాలిక ప్రాజెక్ట్. అధికారిక అంచనాలు, బహుళ నివేదికల ప్రకారం ఒకే దేశం, ఒకే ఎన్నికలను ముందుగా అమలు చేయడం 2034 కావచ్చు. దీని కోసం 2029 తర్వాత ఏర్పడిన రాష్ట్ర అసెంబ్లీల పదవీకాలాన్ని తగ్గించవచ్చు, తద్వారా అన్ని రాష్ట్రాలు 2034 ఎన్నికల చక్రంతో సరిపెట్టుకోవచ్చు. ఈ ప్రక్రియకు ప్రధాన రాజ్యాంగ సవరణలు, విస్తృత రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం అవసరం, ప్రస్తుత పరిస్థితుల దృష్ట్యా, ప్రభుత్వానికి ఇది సాధ్యమే అనిపిస్తుంది.
భారతదేశంలోని లోక్సభ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్ 42వ, 84వ రాజ్యాంగ సవరణల నుండి స్తంభింపజేశారు. 2026 జనాభా లెక్కల తర్వాత ఈ గడువు ముగుస్తుంది. కొత్త జనాభా లెక్కలు 2027కి షెడ్యూల్ చేయడంతో పెద్ద ఎత్తున డీలిమిటేషన్ కసరత్తు ఆ తర్వాత ప్రారంభమవుతుందని భావిస్తున్నారు, అనేక నివేదికలు 2028 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. ఈ ప్రక్రియ రాష్ట్రాల్లో సీట్ల సంఖ్యను గణనీయంగా మార్చవచ్చు. ముఖ్యంగా ఉత్తరాది రాష్ట్రాలు పెద్ద మార్పులను చూడవచ్చు. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, అధిక జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలు ఎక్కువ లోక్సభ స్థానాలను పొందుతాయి, అయితే దక్షిణాది రాష్ట్రాలు వాటి జనాభా పెరుగుదల కారణంగా ప్రాతినిధ్యం కోల్పోవచ్చు.
2025 నుండి 2034 వరకు, భారతదేశం తన రాజకీయ, ఎన్నికల చట్రంలో ఒక ప్రధాన పునర్నిర్మాణం వైపు కదులుతోంది. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సవరణ, 2027 జనాభా లెక్కలు, ఒక దేశం ఒక ఎన్నికల ప్రతిపాదన, డీలిమిటేషన్ అన్నీ రాబోయే దశాబ్దంలో మన దేశ రాజకీయ నిర్మాణంలో చాలా విస్తృతమైన మార్పులను తీసుకువచ్చే అవకాశం ఉంది.
