న్యూయార్క్: కొన్ని హావభావాలు విస్మరించేంత చిన్నవి, అయినప్పటికీ అవి ఖచ్చితమైనవి. న్యూయార్క్ నగర మేయర్ జోహ్రాన్ మమ్దానీ జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న భారత కార్యకర్త ఉమర్ ఖలీద్కు రాసిన లేఖ వాటిలో ఒకటి.
భారతదేశంలో అమలులో ఉన్న తీవ్రవాద నిరోధక చట్టం కింద ఉమర్ ఖలీద్ అరెస్టు అయినప్పటినుండి దాదాపు ఐదు సంవత్సరాలగా విచారణ లేకుండా జైలులో గడుపుతున్నాడు. దీనిని మోడీ ప్రభుత్వం ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా ఒక ఆయుధంగా ఉపయోగించిందని విమర్శకులు అంటున్నారు.
కాగా, ఈ చేతితో రాసిన నోట్ను మమ్దానీ ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన కొద్దిసేపటికే ఖలీద్ భాగస్వామి బహిరంగంగా పంచుకున్నారు. “ప్రియమైన ఉమర్…”చేదు అనుభవాల గురించి మీరు చెప్పిన మాటలను నేను తరచుగా ఆలోచిస్తూ వుంటాను. వీటి ప్రభావం మనలను ఆవరించకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మీ తల్లిదండ్రులను కలుసుకోవడం చాలా సంతోషంగా వుంది. మీ గురించే మేమందరం ఆలోచిస్తున్నాం” అని పేర్కొన్నారు. డిసెంబర్లో అమెరికాలో ఖాలీద్ తల్లిదండ్రులు పర్యటిస్తున్న సమయంలో వారిని కలుసుకున్న మమ్దానీ ఈ నోట్ను అందజేశారు. దాన్ని ఖాలీద్ భాగస్వామి బనోజ్యోత్స్న సోషల్మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు.
ఫిబ్రవరి 2020 ఢిల్లీ హింస వెనుక “కుట్ర”లో భాగమని ఆరోపిస్తూ, ఖలీద్ సెప్టెంబర్ 2020 నుండి జైలులో ఉన్నాడు. చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల (నివారణ) చట్టం లేదా UAPA కింద అతనిపై అభియోగాలు మోపారు. ఇది దీర్ఘకాలిక నిర్బంధాన్ని అనుమతిస్తుంది. అలాగే బెయిల్ పొందటం కష్టం.
ప్రతిసారి ఈ ఆరోపణలను ఖలీద్ ఖండించారు. అయినా 2019 చివరిలో, 2020 ప్రారంభంలో పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన పెద్ద ఎత్తున నిరసనలకు, అసమ్మతికి భారత ప్రభుత్వం ఎలా స్పందించిందో అతని కేసు చిహ్నంగా మారింది.
ఖలీద్ తన సోదరి వివాహానికి హాజరు కావడానికి డిసెంబర్లో తాత్కాలిక బెయిల్ మంజూరు అయింది, కానీ రోజుల తర్వాత ఢిల్లీలోని తీహార్ జైలుకు తిరిగి వచ్చాడు.
సకాలంలో విచారణ
మమ్దానీ నోట్ తర్వాత మరింత అధికారిక జోక్యం జరిగింది. ఎనిమిది మంది అమెరికా కాంగ్రెస్ సభ్యులు వాషింగ్టన్లోని భారత రాయబారి వినయ్ మోహన్ క్వాత్రాకు డిసెంబరు 30న వారు ఒక లేఖ రాశారు. ఎలాంటి విచారణ లేకుండా ఐదేండ్లుగా జైలులో మగ్గుతున్న జేఎన్యూ విద్యార్థి ఉమర్ ఖాలీద్కు బెయిల్ మంజూరు చేయాలని, అంతర్జాతీయ చట్ట నిబంధనలకు అనుగుణంగా స్వేచ్ఛగా, సక్రమంగా విచారణ జరిగేలా చూడాలని ఎనిమిదిమంది అమెరికా పార్లమెంట్ సభ్యులు కోరారు.
ఉపా కింద ఐదేళ్లుగా బెయిల్ కూడా లేకుండా ఖాలీద్ను నిర్బంధించారని, ఇది అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను ఉల్లంఘించడమేనని ఆ లేఖ పేర్కొంది. ఖాలీద్ విషయంలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న దర్యాప్తు, చట్టపరమైన ప్రక్రియకు సంబంధించి మానవ హక్కుల సంఘాలు, న్యాయ నిపుణులు, అంతర్జాతీయ మీడియా అనేక ప్రశ్నలు లేవనెత్తాయని వారు గుర్తు చేశారు. కాగా ఈ లేఖపై జిమ్ మెక్గవర్న్, జామీ రాస్కిన్, క్రిస్ వాన్ హోలెన్, ప్రమీలా జయపాల్, రషీదా త్లైబ్లతో సహా సీనియర్ డెమొక్రాట్లు సంతకం చేశారు. డిసెంబర్ ప్రారంభంలో ఖలీద్ తల్లిదండ్రులను తాము కలిశామని పలువురు అమెరికా కాంగ్రెస్ సభ్యులు పేర్కొన్నారు.
మమ్దానీ సంతకం చేసిన వారిలో లేకపోయినా, సంఘటనల క్రమం ముఖ్యమైనది. శాంతియుత నిరసనకారులు, ప్రభుత్వ విమర్శకులపై ఉగ్రవాద నిరోధక చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయడాన్ని ఉదాహరణగా చూపుతూ మానవ హక్కుల సంఘాలు చాలా కాలంగా వాదిస్తున్న కేసుపై కొత్త దృష్టిని ఆకర్షించడానికి అతని లేఖ సహాయపడింది.
ఖలీద్ నిర్బంధం
న్యూయార్క్ మేయర్ నోట్ అటువంటి ప్రతిచర్యలకు ఎందుకు దారితీస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి, ఖలీద్ కేసు మూలాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
డిసెంబర్ 2019లో, భారత ప్రభుత్వం పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీనిపై దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు శాంతియుతంగా జరిగాయి. అయితే ఫిబ్రవరి 2020లో ఈశాన్య ఢిల్లీలో మత హింస చెలరేగింది. 53 మంది మరణించారు, వారిలో ఎక్కువ మంది ముస్లింలు.
నేరస్థులను పట్టుకోవడానికి బదులుగా, అధికారులు CAA వ్యతిరేక ఉద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న కార్యకర్తలను, విద్యార్థులను అరెస్టు చేశారు. వారు హింసను ప్రేరేపించారని ఆరోపించారు. ఖలీద్ను సెప్టెంబర్ 2020లో అరెస్టు చేసి, దేశద్రోహం, హత్య, మత సమూహాల మధ్య శత్రుత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం వంట పలు రకాల కేసులు పెట్టారు.
ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు,కుట్ర ఆరోపణలతో సహా అత్యంత తీవ్రమైన అభియోగాలు UAPA కిందకు వచ్చాయి. గత ఐదు సంవత్సరాలుగా, అతని బెయిల్ దరఖాస్తులు పదేపదే తిరస్కరించారు. సుప్రీంకోర్టు నుండి ఉపశమనం పొందేందుకు అతను చేసిన ప్రయత్నం ఫలించలేదు. అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు ఖలీద్ విడుదల కోసం పదేపదే పిలుపునిచ్చాయి.
