బెంగళూరు: కర్ణాటక రాజాధాని బెంగళూరులోని ‘కోగిలు లేఅవుట్’లో ఇటీవల జరిగిన పెద్ద ఎత్తున కూల్చివేత కార్యక్రమం బృహత్ బెంగళూరు మహానగర పాలికె (BBMP) నిర్వహణ, రాష్ట్ర ఆదేశిత పర్యవేక్షణ సంస్థల మౌనంపై విమర్శల తుఫానును రేకెత్తించింది. ఈ ఆకస్మిక ఆపరేషన్లో 400కు పైగా ఇళ్లు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. వేలాది మంది – ప్రధానంగా అణగారిన మైనారిటీ వర్గాల ప్రజలు తీవ్రమైన చలి కాలంలో ఆశ్రయం కోల్పోయారు.
ఈ సంఘటన సాధారణ పరిపాలనా “ఆక్రమణ తొలగింపు” నుండి తీవ్రమైన మానవ హక్కుల సంక్షోభానికి దారితీసింది, ఇది సాలిడారిటీ యూత్ మూవ్మెంట్ (SYM) వివిధ రాష్ట్ర హక్కుల కమిషన్ల ఉద్దేశాలను ప్రశ్నించేలా చేసింది.
ఈ బుల్డోజర్ సంఘటనల క్రమాన్ని పరిశీలిస్తే… స్వల్పకాలిక నోటీసు ఇచ్చి గృహాలను కూల్చేశారు. స్థానికులు తమ వస్తువులను కాపాడుకోవడానికి చట్టపరమైన సహాయం కోరే అవకాశాన్ని కోల్పోయింది. ఈ చర్య మానవ హక్కుల ప్రమాణాలను ఉల్లంఘిస్తుంది. న్యాయమైన ప్రక్రియ హక్కు కింద, అధికారులు సాధారణంగా పౌరులకు తగిన నోటీసును అందించాలి, ఆశ్రయాన్ని కోల్పోయే ముందు వారి వాదనలు వినిపించే అవకాశాన్ని కల్పించాలి. అంతేకాదు భారత సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 21 కింద ఆశ్రయం పొందే హక్కు జీవించే హక్కులో అంతర్భాగమని పదేపదే పేర్కొంది. ఐక్యరాజ్యసమితి నిర్దేశించిన అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు కూడా ఏ వ్యక్తినీ నిరాశ్రయులుగా చేయకూడదని లేదా బహిష్కరణ కారణంగా మరింత మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు గురిచేయకూడదని నొక్కి చెబుతున్నాయి.
పర్యవేక్షణ కమిషన్ల నిష్క్రియాపరత్వం
కర్ణాటకలోని సాలిడారిటీ యూత్ మూవ్మెంట్ జనరల్ సెక్రటరీ ఇస్మాయిల్ తిర్థల్లి, రాజ్యాంగ, చట్టబద్ధమైన సంస్థల నిశ్శబ్దం గురించి సూటిగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. ప్రభుత్వ అతిక్రమణకు వ్యతిరేకంగా ప్రత్యేకంగా కాపలాదారులుగా వ్యవహరించడానికి ఏర్పడిన ఈ కమిషన్లు “మౌనంగా ఉండటాన్ని తప్పు బట్టారు
ఇళ్ల కూల్చివేతల కారణంగా నష్టపోయినవారిలో దాదాపు 90% మంది మైనారిటీ వర్గాలకు చెందినవారు అయినప్పటికీ, రాష్ట్ర మైనారిటీ కమిషన్ ఎందుకు జోక్యం చేసుకోలేదని ఆయన ప్రత్యేకంగా ప్రశ్నించారు. అదేవిధంగా, రాష్ట్ర బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (KSCPCR) కూడా స్పందన లేకపోవడంతో విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. పిల్లలు భద్రత లేదా విద్యకు అవకాశం లేకుండా వీధుల్లోకి నెట్టేశారు. జీవించే ప్రాథమిక హక్కును కోల్పేయేలా చేసిన ఈ కేసును స్వయంగా స్వీకరించడంలో రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (KSHRC) తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది.
“రాష్ట్రం విఫలమైనప్పుడు బలహీనులను రక్షించడానికి ఈ కమిషన్లు స్థాపించారు. అయినప్పటికీ, ఒక ప్రభుత్వ శాఖ ఇంత క్రూరంగా వ్యవహరించినప్పుడు, కమిషన్లు స్తంభించిపోయినట్లు కనిపించాయి. ఇది కేవలం పరిపాలనా లోపం కాదు; ఇది సంస్థాగత ఆదేశానికి ద్రోహం చేయడమే” అని ఇస్మాయిల్ తిర్థల్లి అన్నారు.
న్యాయం కోసం డిమాండ్లు
కోగిలు లేఅవుట్లో జరిగిన పరిణామాలు నిరాశకు గురిచేస్తున్నాయి. కుటుంబాలు ఆహారం, తాగునీటి కొరతతో తీవ్రంగా ఇబ్బంది పడుతున్నాయి. పిల్లలకు, వారి ఇళ్ళు ధ్వంసమైనట్లు చూసినప్పుడు కలిగే గాయం వారి విద్యా స్థిరత్వాన్ని కోల్పోవడం ద్వారా మరింత తీవ్రమవుతుంది – పుస్తకాలు, యూనిఫాంలు శిథిలాల కింద కూరుకుపోయాయి. తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితుల మధ్య BBMP ఆపరేషన్ నిర్వహించడం ప్రభుత్వ “బాధ్యతారాహిత్యమేనని” నొక్కి చెబుతుంది.
ఈ పరిణామాలపై కర్ణాటక సాలిడారిటీ యూత్ మూవ్మెంట్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తక్షణ జోక్యం చేసుకోవాలని డిమాండ్ చేసింది. సంబంధిత కమిషన్లు కోగిలు లేఅవుట్ను సందర్శించి నిజనిర్ధారణ నివేదికలను సమర్పించాలని వారు పట్టుబడుతున్నారు. అంతేకాదు నిర్వాసితులకు తక్షణ ఉపశమనం, సమగ్ర పునరావాసం కల్పించడానికి ప్రభుత్వంపై గరిష్ట ఒత్తిడి తీసుకురావాలని సాలిడారిటీ మూవ్మెంట్ ఈ సంస్థలను కోరింది. ముఖ్యంగా వందలాది కుటుంబాల ప్రాథమిక మనుగడ అవసరాలను విస్మరించి.. కూల్చివేతకు ఆదేశాలిచ్చిన అధికారులపై చట్టపరమైన, శాఖాపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేసింది.
ప్రజాస్వామ్యానికి పరీక్ష
కర్ణాటకలో మానవ హక్కుల మౌలిక సదుపాయాల సమర్థతకు కోగిలు లేఅవుట్ కేసు ఒక లిట్మస్ పరీక్షగా పనిచేస్తుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్లాలను”ఉల్లంఘిస్తే” కమిషన్లు చురుగ్గా ఉండటం అణగారిన వర్గాలకు రక్షణ కవచం అవుతుంది. కోగిలు లేఅవుట్ నిర్వాసిత కుటుంబాలు ఇళ్ల కూల్చివేతతో చలికాలంలోరాత్రులు బహిరంగంగా గడుపుతున్న పరిస్థితుల్లో… వారిని రక్షించడానికి ఏర్పడిన సంస్థలు చివరకు మాట్లాడతాయా? ఆయా సంస్థల నిశ్శబ్దం… పరిపాలనా ఉదాసీనతను మరింత ధైర్యాన్నిస్తుందా అన్న ప్రశ్న మిగిలే ఉంది.
