న్యూఢిల్లీ: మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును సవరించే బిల్లు శుక్రవారం లోక్‌సభలో ఆమోదం పొందడానికి అవసరమైన ఓట్లను పొందలేకపోయింది. రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026ను ఆమోదింపజేసుకోవడానికి కేంద్రానికి మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరం కాగా, అది ఆ మార్కును చేరుకోలేకపోయింది. ప్రతిపాదిత ఈ చట్టానికి అనుకూలంగా 298 మంది ఎంపీలు, వ్యతిరేకంగా 230 మంది ఎంపీలు ఓటు వేశారు.

మొదటి బిల్లు విఫలమైన తర్వాత, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన,లోక్‌సభలో సీట్ల సంఖ్యను పెంచే బిల్లుతో సహా మరో రెండు బిల్లులను ఓటింగ్‌కు పెట్టలేదు. ఈ బిల్లులు మహిళా రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన చట్టంతో “అంతర్గతంగా ముడిపడి ఉన్నాయని” కేంద్రం పేర్కొంది.

గురువారం అర్ధరాత్రి దాటి శుక్రవారం కూడా కొనసాగిన లోక్‌సభ చర్చలో, పార్లమెంటు దిగువ సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలలో మహిళలకు 33 శాతం సీట్ల రిజర్వేషన్ కల్పించాలని కేంద్రం గట్టిగా వాదించింది.

ప్రభుత్వం తరపున ముందుండి నడిపిస్తున్న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, ప్రతిపక్ష పార్టీల ప్రధాన భయాన్ని తొలగించే ప్రయత్నం చేశారు. లోక్‌సభలో సీట్ల పెంపుతో దక్షిణ రాష్ట్రాలకు ఎలాంటి అన్యాయం జరగదని తాను వ్యక్తిగతంగా హామీ ఇస్తున్నానని ఆయన అన్నారు.

“మహిళలకు రిజర్వేషన్ కల్పించే ఈ ముఖ్యమైన అవకాశాన్ని మనమందరం వదులుకోవద్దు. నేను మీకు విజ్ఞప్తి చేయడానికి వచ్చాను – దీనిని రాజకీయ కోణంలో చూడవద్దు, ఇది జాతీయ ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన విషయం,” అని ప్రధాని మోదీ అన్నారు.

లోక్‌సభలోని సీట్లను ప్రస్తుతమున్న 543 నుండి సుమారు 816కు పెంచిన తర్వాత, దక్షిణ రాష్ట్రాల ప్రస్తుత ప్రాతినిధ్యాన్ని కొనసాగిస్తామని లేదా స్వల్పంగా పెంచుతామని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా కూడా రెండు రోజుల పాటు సభకు హామీ ఇచ్చారు.

ఈ బిల్లును వ్యతిరేకించడానికి, మహిళలకు రిజర్వేషన్‌ను దూరం చేయడానికి కాంగ్రెస్, ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీలు సమస్యలను సృష్టిస్తున్నాయని ప్రధాని మోదీ, షా ఇద్దరూ ఆరోపించారు. ఈ బిల్లును అడ్డుకున్నందుకు ఆ పార్టీలు ఎన్నికలలో మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుందని బీజేపీ నాయకులు అన్నారు.

ప్రతిపక్షాల అభిప్రాయం

ఈ బిల్లును డీలిమిటేషన్‌తో ముడిపెట్టడాన్ని… ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ వ్యతిరేకించారు. ప్రభుత్వం మహిళా రిజర్వేషన్ అంశాన్ని ఒక తెరచాటు అంశంగా వాడుకుంటూ, వాస్తవానికి దేశ ఎన్నికల పటాన్ని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోందని అన్నారు.

“ఇది మహిళా సాధికారతకు ఏమాత్రం సంబంధం లేని మహిళా బిల్లు. భారతదేశ మహిళలను అడ్డుగా పెట్టుకుని, దేశ ఎన్నికల పటాన్ని మార్చే ప్రయత్నమే ఈ బిల్లు,” అని ఆయన ఆరోపించారు.

కుల గణనను ప్రభుత్వం పక్కన పెట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని కూడా గాంధీ పేర్కొన్నారు. “నా ఓబీసీ సోదర సోదరీమణులకు అధికారం, ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వకుండా వారి నుంచి అధికారాన్ని లాక్కోవాలని చూస్తున్నారు,” అని ఆయన అన్నారు.

ప్రతిస్పందనలు
లోక్‌సభలో ఈ చట్టం ఆమోదం పొందడంలో విఫలమైన తర్వాత, పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు మాట్లాడుతూ, మిగతా రెండు బిల్లులు దీనితో “అంతర్గతంగా ముడిపడి ఉన్నాయని” అన్నారు.

“దేశ ప్రజలకు గౌరవం, ప్రాతినిధ్యం కల్పించేందుకు ఉద్దేశించిన ఇంత చారిత్రాత్మక, ముఖ్యమైన బిల్లుకు ప్రతిపక్షం మద్దతు ఇవ్వకపోవడం విచారకరం. మీకు లభించిన అవకాశాన్ని మీరు వృధా చేశారు. మహిళలకు హక్కులు కల్పించేందుకు మోదీ ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు, పోరాటం కొనసాగుతాయి,” అని ఆయన అన్నారు. పార్లమెంట్ ప్రాంగణంలో బీజేపీ ఎంపీలు కూడా నిరసన తెలిపారు.

కాంగ్రెస్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్, డీఎంకే, సమాజ్‌వాదీ పార్టీలు ఈ బిల్లు ఆమోదాన్ని అనుమతించలేదని, దీనిపై వారు జరుపుకుంటున్న “వేడుక”ను “ఖండించదగినది”గా హోం మంత్రి షా అభివర్ణించారు.

మహిళా రిజర్వేషన్ల బిల్లును డీలిమిటేషన్‌తో ముడిపెట్టడాన్ని కాంగ్రెస్ ఎంపీ ప్రియాంక గాంధీ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ఈమేరకు ఆమె మాట్లాడుతూ…”ఇతర వెనుకబడిన తరగతులను (OBC) చేర్చని పాత జనాభా లెక్కల ఆధారంగా డీలిమిటేషన్‌తో మహిళా రిజర్వేషన్‌ను ముడిపెట్టడానికి మేము ఎప్పటికీ అంగీకరించలేము.ఇది మన ప్రజాస్వామ్యానికి, దేశ ఐక్యతకు పెద్ద విజయమని నేను నమ్ముతున్నాను” అని అన్నారు.

కాగా, ఈ బిల్లును ఓడించడంలో కీలక పాత్ర పోషించినందుకు తృణమూల్ కాంగ్రెస్ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి అభిషేక్ బెనర్జీకి రాహుల్ గాంధీ ఫోన్ చేసి ధన్యవాదాలు తెలిపారని ఎన్‌డిటివికి వర్గాలు తెలిపాయి.

ఈ ఫోన్ కాల్ చాలా ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్, తృణమూల్ పార్టీలు ‘ఇండియా’ కూటమిలో భాగంగా ఉన్నప్పటికీ, ఏప్రిల్ 23, 29 తేదీలలో జరగనున్న పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఈ రెండు పార్టీలు ఒకదానికొకటి వ్యతిరేకంగా పోటీ చేస్తున్నాయి.