టెహ్రాన్: పాకిస్థాన్ సైన్యాధిపతి అసిమ్ మునీర్ ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్లో పర్యటిస్తున్నారు. పశ్చిమాసియాలో అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించడానికి, శాంతి ఒప్పందాలు కుదిరేలా ఇరాన్ను ఒప్పించడానికి ఆయన ఈ పర్యటన చేపట్టారు.
మధ్యప్రాచ్య యుద్ధంపై దౌత్యం ఊపందుకుంటున్న తరుణంలో పాకిస్థాన్ సైన్యాధిపతి టెహ్రాన్ పర్యటించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. కాగా, ఇరాన్… అమెరికా చేసిన కొత్త శాంతి ప్రతిపాదనపై కసరత్తు చేస్తూనే, ఒప్పందానికి ఇంకా తీవ్ర విభేదాలు అడ్డుగా ఉన్నాయని హెచ్చరిస్తోంది.
ఫీల్డ్ మార్షల్ సయ్యద్ అసిమ్ మునీర్ ఇరాన్లో పర్యటించడం అంటే “మేము ఒక కీలక మలుపుకు లేదా నిర్ణయాత్మక పరిస్థితికి చేరుకున్నామని” అర్థం కాదని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఖాయీ హెచ్చరించారు. అంతేకాదు ఇరాన్, అమెరికాల మధ్య విభేదాలు “తీవ్రంగా” ఉన్నాయని ఆయన అన్నట్లు ఇరాన్ ఐఎస్ఎన్ఏ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.
ఇదిలా ఉండగా, ఇరాన్పై కొత్త సైనిక దాడులకు అమెరికా సన్నాహాలు చేస్తోందని అమెరికా మీడియా సంస్థలు వార్తలు ప్రచురిస్తున్నాయి.
“ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన పరిస్థితులు”, “అమెరికాపై తనకున్న ప్రేమ” కారణంగా ఈ వారాంతంలో తన కుమారుడి వివాహానికి హాజరుకావడం లేదని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చెప్పిన కొన్ని గంటలకే సీబీఎస్, ఆక్సియోస్ ఈ వార్తలు వెలువరించాయి.
“ఈ కీలకమైన సమయంలో నేను వాషింగ్టన్, డి.సి.లోని వైట్ హౌస్లోనే ఉండటం ముఖ్యం” అని ట్రంప్ అన్నారు.
ఇరాన్పై కొత్త దాడులు జరుగుతాయన్న అంచనాతో, అమెరికా సైనిక, గూఢచార విభాగాల సభ్యులు తమ వారాంతపు సెలవు ప్రణాళికలను రద్దు చేసుకుంటున్నారని, పేరు చెప్పని వర్గాలను ఉటంకిస్తూ సీబీఎస్ నివేదించింది.
పాకిస్తాన్ అధికారిక మధ్యవర్తిగా కొనసాగుతోంది
ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులతో ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధాన్ని ముగించే దిశగా పురోగతి సాధిస్తామని అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో ఇంతకుముందు ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
ఏప్రిల్ 8న జరిగిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం బహిరంగ పోరాటాన్ని నిలిపివేసింది, కానీ ఇస్లామాబాద్లో ముఖాముఖి చర్చలతో సహా సంప్రదింపులు ఇంకా శాశ్వత ఒప్పందానికి దారితీయలేదు.
ఈ ఆగి… ఆగి… సాగుతున్న చర్చలు, ఒక ఒప్పందానికి, తిరిగి దాడులు జరగడానికి మధ్య ఉన్న “సరిహద్దు రేఖ”పై ఉన్నాయని అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అభివర్ణించారు.
“కొనసాగుతున్న మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాలలో భాగంగానే మునీర్ టెహ్రాన్కు చేరుకున్నారు” అని పాకిస్తాన్ సైన్యం తెలిపింది. ఇరాన్ అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి ఎస్కందర్ మోమెని, పాకిస్తాన్ ప్రధాని మోసిన్ నఖ్వీ ఆయనకు స్వాగతం పలికారు.
వారం రోజుల్లో రెండోసారి ఇరాన్లో పర్యటించిన నఖ్వీ, బుధవారం అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరఘ్చీలతో సమావేశమయ్యారు. శుక్రవారం ఖతార్ ప్రతినిధి బృందం ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రితో కూడా సమావేశమైందని బఖాయీ చెప్పారు.
“ఇటీవలి రోజుల్లో, ప్రాంతీయ, ప్రాంతీయేతర దేశాలతో సహా అనేక దేశాలు యుద్ధాన్ని ముగించడానికి సహాయం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి… అయినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ అధికారిక మధ్యవర్తిగా కొనసాగుతోంది,” అని ఆయన జోడించారు.
ఆ సమావేశంలో మునీర్ కీలక పాత్ర పోషించారు, రెండు ప్రతినిధి బృందాలను పలకరించి, అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్తో బహిరంగంగా ఆత్మీయతను ప్రదర్శించారు.
కానీ, వాషింగ్టన్ “అతిగా డిమాండ్లు” చేస్తోందని ఇరాన్ ఆరోపించడంతో చర్చలు విఫలమయ్యాయి. అప్పటి నుండి, మళ్లీ యుద్ధం చెలరేగుతుందనే నిరంతర ముప్పు మధ్య ఇరుపక్షాలు ప్రతిపాదనలు మార్చుకుంటున్నాయి.
స్వీడన్లో జరిగిన నాటో సమావేశం సందర్భంగా రూబియో మాట్లాడుతూ…చర్చల్లో “కొంత పురోగతి” ఉందని, కానీ వాషింగ్టన్ “ఇంకా ఆ స్థాయికి చేరుకోలేదని” హెచ్చరించారు.
“పరిస్థితి మారకపోవచ్చు,” అని రూబియో అన్నారు. “మనం చాలా కష్టమైన వ్యక్తుల సమూహంతో వ్యవహరిస్తున్నాం. పరిస్థితి మారకపోతే, తనకు ఇతర మార్గాలు ఉన్నాయని అధ్యక్షుడు స్పష్టంగా చెప్పారు.”
ట్రంప్ “చర్చల ద్వారా ఒప్పందాన్ని ఇష్టపడతారని”, కానీ ఒక ఒప్పందం “బహుశా… సాధ్యం కాకపోవచ్చని” ఆందోళన వ్యక్తం చేశారని రూబియో అన్నారు.
ఇరాన్ యుద్ధంలో నాటో మిత్రదేశాలు మద్దతు ఇవ్వకపోవడం పట్ల ట్రంప్కు ఉన్న “నిరాశను” “పరిష్కరించాల్సి ఉంటుందని” కూడా ఆయన అన్నారు.
యుద్ధం సుదీర్ఘకాలం కొనసాగితే, హర్ముజ్ జలసంధిని బలవంతంగా తెరిపించడానికి ఐరోపా దేశాలకు “ప్లాన్ బి” అవసరం కావచ్చని రూబియో అన్నారు.
అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ప్రతీకారంగా, సాధారణంగా భారీ పరిమాణంలో చమురు, గ్యాస్ను రవాణా చేసే ఈ కీలక నౌకా మార్గాన్ని టెహ్రాన్ మూసివేసింది.
యుద్ధానికి ముందు నిల్వ ఉన్న చమురు నిల్వలు తగ్గిపోవడంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతింటుందనే భయాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, హర్ముజ్ భవిష్యత్తు ఒక కీలక ప్రతిబంధకంగా మిగిలిపోయింది.
అయినప్పటికీ, ఈ దౌత్యపరమైన చర్యల వల్ల మార్కెట్లు కొంత ఊరట పొందాయి. చర్చలు చివరికి ఒక పరిష్కారానికి దారితీయవచ్చని పెట్టుబడిదారులు ఆశించడంతో, శుక్రవారం వాల్ స్ట్రీట్ పుంజుకోగా, డౌ వరుసగా రెండోసారి రికార్డు స్థాయి గరిష్ఠానికి చేరింది.

