న్యూయార్క్: అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య పోరాటం తీవ్రతరం కావడంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినియోగదారులు, వ్యాపారాలపై ఖర్చులు పెరిగే ప్రమాదం ఉన్నందున, చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 100 డాలర్లను దాటాయి.
మధ్యప్రాచ్యంలోని చమురు కేంద్రాలు, నౌకలపై జరిగిన దాడుల తర్వాత అంతర్జాతీయ ప్రమాణమైన బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు మూడు అంకెల స్థాయికి చేరాయి. ఈ దాడులు ఇప్పటికే బలహీనపడిన సప్లై చైన్ను మరింత దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది. అమెరికాలో మధ్యాహ్నం ట్రేడింగ్ సమయానికి కూడా ఈ ధరలు 100 డాలర్ల స్థాయికి కొద్దిగా పైనే కొనసాగుతున్నాయి. చివరిసారిగా ధరలు ఇంత గరిష్ట స్థాయికి చేరడం జూలైలో జరిగింది.
ఈ యుద్ధంలో శాంతి అవకాశాలు సన్నగిల్లడంతో చమురు ధరలు తిరిగి 100 డాలర్ల స్థాయికి చేరడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎందుకంటే, దీర్ఘకాలం పాటు అధిక ధరలు కొనసాగితే, ఆరు నెలలకు పైగా సాగుతున్న ఈ సంఘర్షణ వల్ల కలిగే ఆర్థిక పర్యవసానాలు మరింత తీవ్రమవుతాయని నిపుణులు హెచ్చరించారు. గ్యాసోలిన్, డీజిల్ వంటి రోజువారీ ఇంధనాలకు ముడి చమురు ప్రధాన ముడిపదార్థం — వీటి ధరలు కూడా మళ్లీ విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. మొత్తం మీద పెరిగిన ఇంధన ఖర్చుల ప్రభావం, కిరాణా సామాగ్రి నుండి దుస్తులు, సౌందర్య సాధనాలు ఇలా వీటన్నింటిపై చమురు ధరల ప్రభావం పడుతుంది.
“బ్రెంట్ ధర $100 దాటడం మార్కెట్లకు ఒక ప్రధాన మానసిక మైలురాయి, కానీ ద్రవ్యోల్బణంపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనేదే పెద్ద ఆందోళన,” అని గ్లోబల్ బ్రోకర్ FXTM యొక్క మార్కెట్ రీసెర్చ్ హెడ్ లుక్మాన్ ఒటునుగా వ్యాఖ్యానించారు.
చమురు ధరలలో తాజా పెరుగుదలకు కారణమేమిటి?
ఫిబ్రవరి చివరిలో ఇజ్రాయెల్, అమెరికా ఇరాన్తో యుద్ధం ప్రారంభించిన కొద్దికాలానికే ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం, ఈ పోరాటం హర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరిగే రవాణాను నిలిపివేయడమే. ఈ ఇరుకైన జలమార్గం గుండానే సంఘర్షణకు ముందు ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదవ వంతు ప్రయాణించేది.
గత ఆరు నెలలుగా ధరలు గణనీయంగా హెచ్చుతగ్గులకు లోనయ్యాయి. యుద్ధం ప్రారంభ రోజుల్లో బ్రెంట్ ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగాయి. ఒకానొక సమయంలో బ్యారెల్కు దాదాపు $120కి చేరుకున్నాయి. అప్పుడప్పుడు నెలకొన్న అస్థిరత కారణంగా ధరలలో రోజువారీగా తీవ్రమైన హెచ్చుతగ్గులు కనిపించాయి, కానీ ఏప్రిల్ చివరి నుండి మే ప్రారంభం వరకు ఒక పూర్తి నెల పాటు ప్రామాణిక ధర $100 మార్కుకు పైన స్థిరపడింది.
శాంతిపై ఆశలు, పర్షియన్ గల్ఫ్ నుండి చమురును సురక్షితంగా తరలించే ప్రణాళిక నేపథ్యంలో, వేసవి ప్రారంభంలో చమురు ధరలు చల్లబడి, యుద్ధానికి ముందు స్థాయిలకు (సుమారుగా బ్యారెల్కు $70) దగ్గరగా పడిపోయాయి. కానీ, త్వరలోనే కొత్త దాడులు పెరిగిపోయాయి. చర్చలు విఫలమయ్యాయి. దీంతో, కొంత అస్థిరత ఉన్నప్పటికీ చమురు ధరలు మళ్లీ పెరగడం ప్రారంభించాయి. బ్రెంట్ ధర చివరిసారిగా జూలై చివరిలో ఒక్క రోజు మాత్రమే $100 పైన స్థిరపడింది. ఆగస్టు చివరి నుండి ధరలు $90 పైననే ఉంటున్నాయి.
ఈ వారం ధరల పెరుగుదల ఇటీవలి ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో చోటుచేసుకుంది: నౌకాదళ యుద్ధనౌకపై క్షిపణి దాడుల ప్రయత్నానికి ప్రతిస్పందనగా, సౌదీ అరేబియాలోని చమురు కేంద్రాలలో ఇరాన్ మద్దతుగల హౌతీ తిరుగుబాటు బృందం జరిపిన దాడుల వల్ల మంటలు చెలరేగిన తర్వాత, మంగళవారం ఐదు ఇరాన్ ట్యాంకర్లపై దాడి చేసినట్లు అమెరికా సైన్యం నివేదించింది.
యెమెన్కు చెందిన హౌతీలు ఇటీవల తీవ్రతరం చేసిన దాడులు ప్రపంచ చమురు సరఫరాను మరింతగా పరిమితం చేయగలవు, ఎందుకంటే వారు యుద్ధ సమయంలో చమురు రవాణా కోసం సౌదీ అరేబియా ఆధారపడిన ప్రత్యామ్నాయ షిప్పింగ్ మార్గాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు.
ఈ సంవత్సరం పెరిగిన ఇంధన ధరలు ఇప్పటికే వినియోగదారులు, వ్యాపారాలు,జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలపై భారం మోపాయి. పెరిగిన చమురు ధరల తక్షణ పరిణామాలలో ఒకటి, పెట్రోల్ బంకుకు వెళ్ళే ప్రయాణాలు మరింత ఖరీదైనవిగా మారడం. డ్రైవర్లు తమ ట్యాంకుల్లో గ్యాసోలిన్ నింపుకున్న ప్రతిసారీ తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. అంతేకాకుండా, పెరుగుతున్న డీజిల్ ధరల వల్ల ట్రక్కులు, రైళ్లు, పడవలపై రవాణా చేసే నిత్యవసర వస్తువుల రవాణా ఖర్చులు కూడా పెరుగుతున్నాయి.
మధ్యప్రాచ్యం నుండి దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే ఆసియా, ఆఫ్రికా దేశాలు ఈ యుద్ధ కాలంలో అత్యంత తీవ్రమైన ఒడిదుడుకులను చవిచూశాయి. ఎనర్జీ ట్రాకర్ గ్లోబల్ పెట్రోల్ ప్రైసెస్ యొక్క తాజా డేటా ప్రకారం, నైజీరియాలో ఫిబ్రవరి చివరి నుండి డీజిల్ ధరలు 90% పైగా, గ్యాసోలిన్ ధరలు దాదాపు 58% పెరిగాయి. ఇండోనేషియా (డీజిల్ 87%, గ్యాస్ 38% పెరిగాయి), లెబనాన్ (డీజిల్ 80%, గ్యాస్ 46% పెరిగాయి) వంటి దేశాలలో కూడా ధరలు భారీగా పెరిగాయి.
మోటార్ క్లబ్ AAA ప్రకారం, అమెరికాలో ఒక గ్యాలన్ సాధారణ గ్యాసోలిన్ సగటు ధర బుధవారం నాటికి $4.22కు పెరిగింది — ఇది యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు ఉన్న $2.98తో పోలిస్తే దాదాపు 42% అధికం. ఇదిలా ఉండగా, అమెరికన్ డీజిల్ ధర కొత్త రికార్డులకు చేరుకుంటూనే ఉంది. AAA ప్రకారం, బుధవారం నాడు (ద్రవ్యోల్బణాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా) సగటున $5.94 డాలర్ల వద్ద మరో సర్వకాలిక గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది, ఇది యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి దాదాపు 58% పెరిగింది.
డీజిల్ ధర పెరగడం వినియోగదారులపై భారీ ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఎందుకంటే దీనిని రవాణా, ఉత్పత్తిలో ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని వ్యాపారాలు ఇప్పటికే ఆన్లైన్ ఆర్డర్లు, మెయిల్లో వచ్చే ప్యాకేజీలపై అదనపు రుసుముల రూపంలో ఆ ఖర్చులను వినియోగదారులపై మోపాయి. కొనుగోలుదారులు దుకాణాల అరల వరకు చేరే అధిక ధరల ప్రభావాన్ని మరింతగా గమనించవచ్చు — ముఖ్యంగా తరచుగా తిరిగి నింపాల్సిన లేదా డీజిల్-శక్తితో నడిచే వ్యవసాయ పరికరాలను ఉపయోగించి కోయవలసిన త్వరగా పాడైపోయే కిరాణా సామాగ్రి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విషయంలో ఇది వర్తిస్తుంది.
చమురు సంక్షోభాలు అక్కడితో ఆగవు. జెట్ ఇంధనం ఎంతగా ఖరీదయిందంటే, అనేక విమానయాన సంస్థలు ఛార్జీలు, రుసుములను పెంచుతూనే ఉంటాయి. మరోవంక అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ఒక శాశ్వత ఒప్పందానికి రావడం అంతకంతకూ అసంభవంగా మారుతోంది, ఆ తర్వాత కూడా అది అంతుచిక్కనిదిగానే మిగిలిపోవచ్చు,” అని బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా విశ్లేషకులు ఒక పరిశోధన నివేదికలో తెలిపారు.
