న్యూఢిల్లీ: ఢిల్లీలో రెండురోజులపాటు జరిగిన బ్రిక్స్ సదస్సు ఘనంగా ముగిసింది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక సదస్సు సమావేశంలో ప్రధాని మోదీ మాట్లాడుతూ… కీలకమైన ఖనిజాల ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధిస్తూ… ఇతర దేశాలపై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు వీటిని ఆయుధాలుగా ఉపయోగిస్తే అది ఉమ్మడి అభివృద్ధికి ఆటంకం అవుతుందని ఆయన అన్నారు.
అలాగే, అందరినీ కలుపుకొని పోయే సాంకేతికతే బ్రిక్స్ లక్ష్యమని మోదీ తెలిపారు. ప్రపంచ సంక్షోభాల వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితం అవుతున్నప్పటికీ, నిర్ణయాలు తీసుకునే విషయంలో ఆయా దేశాలు వెనుకబడిపోతున్నాయని అన్నారు. సాంకేతికతలను స్వీకరించడంలో ‘సమ్మిళితత్వానికి’ ఆయన గట్టిగా మద్దతు తెలిపారు. బ్రిక్స్ సభ్య దేశమైన చైనా పేరు ప్రస్తావించకుండా, “సాంకేతికతను, అరుదైన ఖనిజాలను ఆయుధాలుగా మార్చడం మన ఉమ్మడి పురోగతికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది” అని మోదీ అన్నారు.
ఒక రోజు ముందు, సదస్సు మొదటి రోజున విడుదల చేసిన న్యూఢిల్లీ ప్రకటన కూడా ఇదే ఆందోళనను పునరుద్ఘాటించింది. పునరుత్పాదక ఇంధన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల అభివృద్ధిలో కీలక ఖనిజాలు పోషించే పాత్రను గుర్తిస్తూ, ఈ కూటమి గత ఏడాది రియో డిక్లరేషన్కు దాదాపుగా సమానమైన భాషలో, ఈ వనరుపై సార్వభౌమ హక్కులను కాపాడుకుంటూనే… న్యాయమైన సప్లై చైన్ను” ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరాన్ని పునరుద్ఘాటించింది.
వాషింగ్టన్ కొత్త సుంకాలకు ప్రతిస్పందనగా చైనా తన అరుదైన ఖనిజాల ఎగుమతి నియంత్రణలను ప్రవేశపెట్టిన మూడు నెలల తర్వాత జరిగిన రియో శిఖరాగ్ర సమావేశం అనంతరం, ఏ దేశమూ కీలక ఖనిజాలను “తన స్వప్రయోజనాల కోసం ఇతరులపై ఆయుధంగా” ఉపయోగించకూడదని మోదీ అన్నారు.
విద్యుత్ వాహనాలు, పవన టర్బైన్ల నుండి డేటా సెంటర్లు, రక్షణ వ్యవస్థల వరకు వివిధ అనువర్తనాలలో ఉపయోగించే అయస్కాంతాలను తయారు చేయడానికి అరుదైన ఖనిజాలను వాడతారు.
అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (International Energy Agency) సేకరించిన గణాంకాల ప్రకారం, ప్రపంచంలో తవ్వకాల ద్వారా ఉత్పత్తి అయ్యే అయస్కాంత ఖనిజాలలో సుమారు 60%, శుద్ధి చేసిన ఉత్పత్తిలో 91%, శాశ్వత అయస్కాంతాల సరఫరాలో 94% చైనా నుండే వస్తున్నాయనే వాస్తవాన్ని బీజింగ్ ఎగుమతి నియంత్రణలు స్పష్టంగా ముందుకు తెచ్చాయి.
2025 అక్టోబర్లో మరింత కఠినమైన ఆంక్షలను ప్రకటించినప్పటికీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ల మధ్య జరిగిన బుసాన్ శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత వాటిని తగ్గించింది.
చైనా నుండి రేర్ ఎర్త్ మాగ్నెట్లను దిగుమతి చేసుకోవడానికి కొన్ని భారతీయ కంపెనీలు లైసెన్సులు పొందాయని అక్టోబర్లో న్యూఢిల్లీ తెలిపింది. ఆ తర్వాత గతేడాది, లైసెన్సుల మంజూరు ‘క్రమంగా’ ప్రారంభమైందని అధికారులు చెప్పినట్లు బిజినెస్ స్టాండర్డ్ పేర్కొంది. కానీ, భారతదేశానికి అనుమతులు పరిమితంగానే ఉన్నాయని ఈ నెల ప్రారంభంలో రాయిటర్స్ విశ్వసనీయ వర్గాలను ఉటంకిస్తూ నివేదించింది. చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి భారత ప్రభుత్వం ఏ విధంగా మార్గాలను అన్వేషిస్తోందో ఆ వార్తా సంస్థ పేర్కొంది.
ఆదివారం తన ప్రసంగంలో మోదీ మాట్లాడుతూ…మహమ్మారులు, వాతావరణ విపత్తులు వంటివి నేటి పరస్పర అనుసంధాన ప్రపంచంలో ఏ సంక్షోభమూ ఒకే ప్రాంతానికి పరిమితం కాదని నిరూపించాయని మోదీ అన్నారు.
పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ కారణంగా ఆ ప్రాంతం నుండి, ముఖ్యంగా ముడిచమురు, ఎల్పిజి,ఎల్ఎన్జి అవసరాల కోసం దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడిన భారతదేశానికి ఇంధన సరఫరాకు తీవ్ర అంతరాయం కలుగుతున్న నేపథ్యంలో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ఈ సంఘర్షణలో పరస్పర విరుద్ధ పక్షాల్లో ఉన్న ఇరాన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ను కూడా చేర్చుకుని విస్తరించిన బ్రిక్స్ సభ్య దేశాలు, భారతదేశ నాయకత్వంలో శనివారం తమ న్యూఢిల్లీ ప్రకటనలో యుద్ధానికి సంబంధించి ఏ దేశాన్ని నిందించకుండా ఒక ఏకాభిప్రాయానికి రాగలిగాయి.
తూర్పు లడఖ్లో 2020లో జరిగిన ఘోరమైన సరిహద్దు ఘర్షణ తర్వాత భారత్-చైనా సంబంధాలు తీవ్రంగా క్షీణించి, 2024 చివరి నుండి క్రమంగా మెరుగుపడుతున్న తరుణంలో, ఏడేళ్లలో షీ భారతదేశంలో పర్యటించడం ఇదే మొదటిసారి.
ఆదివారం నాడు, ఆఫ్రికన్ యూనియన్ ఛైర్పర్సన్, బురుండి అధ్యక్ష హోదాలలో ఉన్న ఎవరిస్ట్ నదయిషిమియేతో మోదీ ద్వైపాక్షిక సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఈ సమావేశాలలో, ఇరుపక్షాలకు పరస్పరం అనుకూలమైన తేదీన నాల్గవ భారత్-ఆఫ్రికా ఫోరం సదస్సును ‘త్వరగా నిర్వహించడం’పై చర్చించినట్లు భారత్ తెలిపింది. కాంగోలో తీవ్రమైన ఎబోలా వ్యాప్తి దృష్ట్యా ఈ సదస్సు వాయిదా పడింది.
అలాగే దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రామఫోసా, ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడు ఫెర్డినాండ్ మార్కోస్ జూనియర్, ఉగాండా ఉపాధ్యక్షురాలు జెస్సికా అలుపో , నైజీరియా ఉపాధ్యక్షుడు కాశీమ్ ముస్తఫాలను కూడా ప్రధాని కలిశారు.
