న్యూఢిల్లీ: ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో భాగంగా దేశవ్యాప్తంగా కోట్ల మంది ఓటర్ల పేర్లను సామూహికంగా తొలగించారని, దీనిని సరిచేసేందుకు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం తాజాగా చేపట్టిన నష్టనివారణ చర్యలు ఏమాత్రం సరిపోవని కాంగ్రెస్ పార్టీ తీవ్ర విమర్శలు చేసింది. ఈ మేరకు కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి జైరాం రమేశ్ మాట్లాడుతూ… రాజ్యాంగబద్ధమైన సంస్థ అయిన ఈసీ నిబంధనలను, చట్టాలను ఉల్లంఘించడంపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
ఈసీ ప్రతిపాదించిన చర్యలే ఎస్ఐఆర్ తప్పుగా జరిగిందని అంగీకరించినట్లేనని జైరాం రమేశ్ అన్నారు. ‘తొలగించిన లేదా ప్రమాదంలో ఉన్న ఓటర్ల కోసం తీసుకునే విడివిడి చర్యలు ఈ సామూహిక ఓటు హక్కు రద్దును తగ్గించడానికి ఏమాత్రం ఉపయోగపడవు.’ తొలగింపు ప్రమాదంలో ఉన్న 5.43 కోట్ల మంది ఓటర్ల కోసం, బూత్ స్థాయి అధికారులు (BLOలు) ఇప్పుడు వారి ఇళ్లకు వెళ్తారని ఎన్నికల సంఘం హామీ ఇచ్చింది. ‘ఇది ఇంటింటికీ వెళ్లి ఓటర్లను లెక్కించే దశలో జరగాల్సిందని,’ కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి అన్నారు.
‘ఆచరణలో ఈ పర్యటనలు చాలా అరుదుగా, అడపాదడపా జరిగాయని మాకు తెలుసు. జరగని రెండో విడత పర్యటనల గురించి హామీ ఇవ్వడంలో విలువేంటి? ఒకసారి సరిగ్గా చేయని ప్రక్రియను మళ్లీ పునరావృతం చేయడం వెనుక ఉన్న తర్కాన్ని పరిశీలించాలి,’ అని ఆయన అన్నారు.
సెప్టెంబర్ 26న జరిగిన తన పూర్తి-కమిషన్ సమావేశం అనంతరం, వ్యత్యాసాలు ఉన్నట్లు గుర్తించిన ఓటర్ల ఇళ్లకు బూత్ స్థాయి అధికారులు (BLOలు) వెళ్లి, పత్రాలను సేకరించి, ఎన్నికల నమోదు అధికారుల (EROల) పరిశీలన కోసం వాటిని ECINetలో అప్లోడ్ చేస్తారని ECI తెలిపింది. అటువంటి ఓటర్లు సాధారణంగా విచారణలకు వ్యక్తిగతంగా హాజరుకావాల్సిన అవసరం లేదని కూడా అది పేర్కొంది.
ఈ ప్రక్రియ ఉద్దేశ్యాన్ని జైరాం రమేశ్ ప్రశ్నించారు. SIR అనేది ప్రజా వనరుల ‘భారీ వృధా’ అని, పౌరులకు ఒక ఇబ్బంది అని ఆయన అభివర్ణించారు. ‘ఎస్ఐఆర్ (SIR) మూడు దశల్లో ఇప్పటివరకు తొలగించిన దాదాపు 14 కోట్ల మంది ఓటర్ల విషయంలో, వారిని తిరిగి జాబితాలో చేర్చడం కోసం ఇప్పుడు వారి ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్లకు (EROలకు) మళ్లీ దరఖాస్తు చేసుకోవాలని కమిషన్ సమాధానం ఇస్తోంది. ముందుగా పెద్ద సంఖ్యలో ఓటు హక్కును తొలగించి, ఆ తర్వాత ఓటర్లను తిరిగి జాబితాలో చేర్చుకోమని అడుగుతున్నారు,’ అని ఆయన అన్నారు.
బీజేపీకి లబ్ధి చేకూర్చేందుకు అట్టడుగు వర్గాల ఓటర్లను ఎంపిక చేసి లక్ష్యంగా చేసుకున్నారని కాంగ్రెస్ నేత ఆరోపించారు, ఈ ఆరోపణను పరిష్కరించడంలో ఈసీ విఫలమైందని అన్నారు. ‘ఓటర్ల జాబితా తయారీలో ఈసీఐనెట్ (ECInet) సాఫ్ట్వేర్ ప్రాముఖ్యతను, అర్హులైన ఓటర్లను అది తొలగించడాన్ని, ఈఆర్ఓల అధికారాలను చట్టవిరుద్ధంగా అధిగమించడాన్ని ఎవరూ ఖండించలేదు. ఈ సమస్యలను సవివరంగా పరిష్కరించడానికి ఏ ప్రతిపాదనలూ చేయలేదని’ జైరాం రమేశ్ అన్నారు.
ఈసీఐనెట్ను సమీక్షించడానికి, సంబంధిత చట్టాలు, నిబంధనలకు అది అనుగుణంగా ఉందో లేదో ధృవీకరించడానికి, ఒక సీనియర్ డిప్యూటీ ఎన్నికల కమిషనర్ నేతృత్వంలో, ఐఐటీ లేదా త్రిబుల్ఐటీకి చెందిన ఒక స్వతంత్ర సాంకేతిక నిపుణుడితో కూడిన కమిటీని ఈసీ ప్రకటించింది. భవిష్యత్తులో రాబోయే అన్ని ఐటీ మాడ్యూళ్లు, పోర్టల్ కార్యక్రమాలను ముందుగా అధికారుల కమిటీ పరిశీలిస్తుందని కూడా అది పేర్కొంది.
అయితే, ప్రతిపాదిత సమీక్షే ఈ వ్యవస్థ చట్టబద్ధతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోందని రమేష్ అన్నారు. ‘ఈఆర్ఓ నిర్ణయాలను తోసిపుచ్చి, అర్హులైన ఓటర్లను తొలగించడానికి ఈసీఐనెట్ను ఉపయోగించారన్న స్పష్టమైన ఆధారాలు మా వద్ద ఉన్నాయి — ఇది చట్టవిరుద్ధం. తాము పట్టుబడిన గోవాలో ఈ సమస్యను పరిష్కరిస్తున్నామని ఈసీ చెబుతోంది. మరి ఇదే విషయం చాలా పెద్ద ఎత్తున జరిగిన పశ్చిమ బెంగాల్ సంగతేంటి?’ అని ఆయన అన్నారు. ‘అర్హులైన ఓటర్లను తొలగించడానికి ఈఆర్ఓల నిర్ణయాలను తోసిపుచ్చిన ఇతర రాష్ట్రాల సంగతేంటని జైరాం రమేష్ ప్రశ్నించారు?’
తమ సిఫార్సు లేకుండా ఎస్ఐఆర్ (SIR) సంబంధిత నిర్ణయాలు, ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయని, వాటిపై గత 10 నెలల్లో సంధు, జోషి కనీసం 14 సార్లు రికార్డులో అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారన్న వార్తల నేపథ్యంలో ఈ ప్రకటన వెలువడింది. ఆ ఇద్దరు కమిషనర్లు క్యాబినెట్ సెక్రటరీకి పంపిన లేఖలు, డిప్యూటేషన్పై ఉన్న ఒక అధికారి పనితీరుకు సంబంధించినవే తప్ప, విధానపరమైన లేదా ఐటీ విభాగం విషయాలకు సంబంధించినవి కావని ఈసీఐ (ECI) పేర్కొంది. ఈ వివరణ ‘బయటపెట్టిన దానికంటే ఎక్కువ దాచిపెడుతోందని’ చెబుతూ కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి జైరాం రమేశ్ దానిని తిరస్కరించారు.
ఐటీ విభాగంపై పర్యవేక్షణను తొలగించిన ఒక ఉత్తర్వు కారణంగానే ఆ లేఖ రాశారని, దాని ‘నిబంధనలకు విరుద్ధమైన’ పనితీరుపై పదేపదే వ్యక్తమైన ఆందోళనల నుండే ఇది పుట్టిందని ఆయన ఆరోపించారు. ‘ఈసీఐనెట్ (ECINet) ద్వారా ఐటీ విభాగం ‘చట్టబద్ధమైన రక్షణలను’ అతిక్రమిస్తుండటమే అసలు సమస్య’ అని, ఈసీ చేపట్టిన తాజా చర్యలు కూడా ఈ ఆందోళనలను పరిష్కరించలేదని జైరాం రమేశ్ అన్నారు.
కాగా, ్నికల సంఘంలో విభేదాలు ఉన్నట్లు వార్తలు వెలువడిన తర్వాత, ఈసీ ‘నష్ట నివారణ’ చర్యలు చేపట్టిందని కాంగ్రెస్ గతంలో ఆరోపించింది. కొనసాగుతున్న ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియను తక్షణమే నిలిపివేయాలని డిమాండ్ చేసింది. జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా లేదా ఆయనపై విచారణ జరపడం తప్ప మరేదీ సరిపోదని కూడా స్పష్టం చేసింది.
