అబూ ఆఫియా…✍️

తెలంగాణలో ముస్లింల ఆర్థిక, సామాజిక స్థితిగతులపై మరోసారి రాజకీయ, సామాజిక వర్గాల్లో విస్తృత చర్చ మొదలైంది. ‘దళిత బంధు’ తరహాలోనే అత్యంత పేద ముస్లిం కుటుంబాలకు కూడా పది లక్షల రూపాయల చొప్పున ఆర్థిక సాయం అందించాలనే డిమాండ్ తెరపైకి రావడమే ఇందుకు కారణం. అయితే ఈ డిమాండ్ ఒక ప్రాథమికమైన, ప్రాముఖ్యమైన ప్రశ్నను ముందుకు తెచ్చింది: స్వరాష్ట్రంలో గడిచిన పదేళ్ల కాలంలో తెలంగాణ ముస్లింల ఆర్థిక, సామాజిక జీవితాల్లో వచ్చిన మార్పేమిటి?

ఈ ప్రశ్నకు కేవలం రాజకీయ ఆరోపణలు, సవాళ్లతో సమాధానం చెప్పలేము. 2016లో సమర్పించిన సుధీర్ కమిషన్ నివేదికను, అలాగే 2024లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన సమగ్ర ఇంటింటి సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా, ఉపాధి, రాజకీయ, కుల సర్వే (SEEEPC) గణాంకాలను పక్కపక్కన పెట్టి చూస్తేనే అసలు చిత్రం బోధపడుతుంది. గణాంకాలు చెబుతున్న నిజాలు2024 నాటి సమగ్ర సర్వే రాష్ట్రంలోని దాదాపు 96.9 శాతం కుటుంబాలను స్పృశించింది. ఈ నివేదిక ప్రకారం తెలంగాణలో ముస్లింల జనాభా దాదాపు 44.57 లక్షలు (రాష్ట్ర మొత్తం జనాభాలో 12.56 శాతం). వీరిలో 10.08 శాతం మంది బీసీ ముస్లింలు కాగా, 2.48 శాతం మంది ఇతర ముస్లిం విభాగానికి చెందినవారు.

1. భూమి – ఆస్తుల లేమి: 2016 నాటి కమిషన్ నివేదిక ప్రకారం కేవలం 15.6 శాతం ముస్లిం కుటుంబాలకు మాత్రమే వ్యవసాయ భూమి ఉంది. అంటే సింహభాగం ముస్లింలు భూయాజమాన్యానికి దూరంగా ఉన్నారు. మన సమాజంలో భూమి అనేది కేవలం సాగు సాధనం మాత్రమే కాదు; అది ఆపత్కాలంలో ఆదుకునే ఆర్థిక భద్రత, పరపతి, తరతరాలకు బదిలీ అయ్యే ఆస్తి. భూమి, స్థిరమైన వ్యాపారం లేకపోవడం వల్ల పేదరికం నుంచి బయటపడే దారులు ముస్లింలకు మూసుకుపోతున్నాయి.

2. ఉపాధి స్వరూపం: ముస్లింలలో అత్యధికులు సాంప్రదాయకంగా చిరు వ్యాపారాలు, చేతివృత్తులు, రవాణా, అసంఘటిత సేవా రంగాలపైనే ఆధారపడి ఉన్నారు. గడిచిన పదేళ్లలోనూ ఈ పరిస్థితిలో పెద్దగా మార్పు రాలేదు. ఏదో ఒక పని దొరకడం వేరు, ఆర్థిక భద్రత కలిగిన ఉపాధి లభించడం వేరు. సామాజిక భద్రత, పింఛను, ఆరోగ్య భీమా లేని దినసరి వేతన ఆధారిత ఉపాధి వల్ల కుటుంబాలు పేదరికం నుంచి బయటపడలేవు.

3. విద్య – ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు: తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన మైనారిటీ గురుకుల విద్యాసంస్థలు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ వంటి పథకాలు విద్యార్థులను బడి బాట పట్టించడంలో విజయవంతమయ్యాయి. 2016తో పోలిస్తే పాఠశాల స్థాయి విద్యావకాశాలు మెరుగైనప్పటికీ, ఉన్నత విద్య, సాంకేతిక కోర్సులు, అధికారిక రంగాలు (Formal Employment) మరియు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ప్రాతినిధ్యం ఇప్పటికీ తక్కువగానే ఉంది.సమగ్ర వెనుకబాటుతనమే ప్రమాణమా?2024 సర్వే ఆధారంగా రూపొందించిన ‘సమగ్ర వెనుకబాటుతనం సూచిక’ (Comprehensive Backwardness Index) ప్రకారం, రాష్ట్రంలోని 242 సామాజిక వర్గాల్లో 135 వర్గాలు రాష్ట్ర సగటు కంటే వెనుకబడి ఉన్నాయి. వీటిలో బీసీ, ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలతో పాటు కొన్ని ముస్లిం బీసీ విభాగాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఇది ఒక ముఖ్యమైన సత్యాన్ని తెలియజేస్తోంది: ఒకే మతపరమైన లేదా సామాజిక గుర్తింపు ఉన్నంత మాత్రాన అందరి ఆర్థిక పరిస్థితి ఒకేలా ఉండదు. కాబట్టి సంక్షేమ పథకాలను కేవలం మతపరమైన ప్రాతిపదికన కాకుండా, ‘నిజమైన ఆర్థిక లేమి (అభద్రత/పేదరికం)’ ఆధారంగా రూపొందించినప్పుడే ఆశించిన ఫలితాలు వస్తాయి.

సంక్షేమం నుంచి స్వయం సమృద్ధి వైపు…అత్యంత పేదరికంలో ఉన్న ముస్లిం కుటుంబాలకు దళిత బంధు తరహా సహాయం అందించాలనే డిమాండ్‌లోని ఆర్థిక అవసరాన్ని తోసిపుచ్చలేము. అయితే, ఇక్కడ ప్రభుత్వం ఆలోచించాల్సింది ఒక్కటే:

1. సానుకూల వివక్ష (Positive Discrimination): చారిత్రక, సామాజిక వెనుకబాటుతనం అనుభవిస్తున్న వర్గాలకు ఇచ్చే ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతలు కొనసాగాలి.

2. ఆర్థిక సాయం: మత, కులాలకతీతంగా తీవ్రమైన పేదరికంలో ఉన్న కుటుంబాలకు ప్రత్యేక సంక్షేమ పథకాలు వర్తించాలి.ముస్లిం మహిళలు ఇంట్లోనే ఉంటూ కుట్లు, అల్లాకాలు, ఆహార ఉత్పత్తుల తయారీ ద్వారా కుటుంబాలకు ఆసరాగా నిలుస్తున్నారు. వీరికి నైపుణ్య శిక్షణ, చిన్నతరహా రుణాలు, మార్కెట్ సౌకర్యం కల్పిస్తే ఆర్థిక వ్యవస్థలో వారి భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది. అలాగే, అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు ఆరోగ్య భద్రత కల్పించకపోతే, ఒక్క అనారోగ్య సమస్య ఆ కుటుంబాలను మళ్లీ అప్పుల ఊబిలోకి తోసివేస్తుంది.

రాబోయే దశాబ్దానికి సవాలు…. గడిచిన పదేళ్లలో మైనారిటీ సంక్షేమం కోసం మౌలిక వసతుల విస్తరణ జరిగింది; కానీ అది ముస్లింల ఆర్థిక వెనుకబాటుతనాన్ని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టలేకపోయింది. కాబట్టి గడిచిన పదేళ్ల చిత్రాన్ని ‘పూర్తి వైఫల్యం’ అనిగానీ, ‘పూర్తి విజయం’ అనిగానీ చెప్పలేము.

ప్రభుత్వం వద్ద ఇప్పుడు ఉన్న 2024 సర్వే సమాచారం ఒక గొప్ప ఆయుధం. ఈ డేటాను కేవలం ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలకు వాడకుండా, అత్యంత పిడిబావుట పడుతున్న అర్హులైన కుటుంబాలను గుర్తించడానికి ఉపయోగించాలి. ఎంతమందికి ఎంత డబ్బు ఇచ్చామనే దానికంటే, ఎంతమంది కుటుంబాలు పేదరికం నుంచి బయటపడి స్వయం సమృద్ధి సాధించారనేదే సంక్షేమ పథకాల నిజమైన విజయ సూచిక!రాజకీయ నినాదాల కంటే.. దీర్ఘకాలిక విధానాలు, సరైన ప్రాధాన్యతలు, నిబద్ధతతో కూడిన అమలు మాత్రమే తెలంగాణ ముస్లింల జీవితాల్లో నాణ్యమైన మార్పును తీసుకురాగలవు.