న్యూఢిల్లీ: పోలింగ్ బూత్‌లలోకి వచ్చే ప్రతి ఓటరుకు సంబంధించిన రెండు రకాల రికార్డులను ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో ముగ్గురు పోలింగ్ అధికారులు పాల్గొంటారు. ఒకరు ఓటరు అర్హతను, గుర్తింపును తనిఖీ చేస్తారు. రెండవ వారు ఆ వివరాలను ఫారం 17Aలో నమోదు చేసి, ఒక స్లిప్‌ను జారీ చేస్తారు. మూడవ వారు ఆ స్లిప్‌ను తనిఖీ చేసి, ఓటరును తన ఓటు వేయడానికి అనుమతిస్తారు. 17Aలో నమోదు చేసిన క్రమంలోనే ఓట్లు వేయాల్సి ఉంటుంది.
పోలింగ్ ముగిసినప్పుడు, ప్రిసైడింగ్ అధికారి EVM కంట్రోల్ యూనిట్‌లోని ‘క్లోజ్’ బటన్‌ను నొక్కుతారు. ఇది పోలైన ఓట్ల సంఖ్యను చూపిస్తుంది, ఆ తర్వాత దానిని ఫారం 17Cలో నమోదు చేస్తారు. సాధారణంగా ఈ రెండు లెక్కలు సరిపోలాలి.
అయితే, ఒక ఓటరు బూత్‌లోకి వచ్చి ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఓటు వేస్తే ఏం జరుగుతుంది? ఒకవేళ ఓటరు బూత్‌లోకి వచ్చి, తన ఓటు వేయడానికి నిరాకరిస్తే ఏం జరుగుతుంది? ఒక ఓటరు పోలింగ్ బూత్‌లోకి ప్రవేశించినప్పుడు, నిబంధనలను, రహస్య బ్యాలెట్ పవిత్రతను ఉల్లంఘించారనే కారణంతో అధికారులు వారిని ఓటు వేయకుండా అడ్డుకుంటే పరిస్థితి ఏమిటి? ఇటువంటి కేసులు చాలా అరుదుగా జరుగుతాయని, ఓట్లలో అతి స్వల్ప శాతంలో మాత్రమే ఉంటాయని భావిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఇలాంటి కేసులను నమోదు చేయడానికి, అందులో పాల్గొన్న ఓటర్లను గుర్తించడానికి ఎటువంటి నిబంధన ఉన్నట్లు కనిపించడం లేదు.
అయితే, ‘ది రిపోర్టర్స్ కలెక్టివ్’ నిన్న ప్రచురించిన ఒక పరిశోధనాత్మక నివేదిక ప్రకారం, విశ్లేషించిన 19 స్థానాలలో ఓటర్ల రిజిస్టర్‌లో వాస్తవానికి ‘శూన్యం’ (Nil) అని చూపించింది, అంటే ఎవరూ ఓటు వేయలేదని సూచిస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, కొన్ని నియోజకవర్గాలలో, ఓటర్లందరూ ఓటు వేసినట్లుగా రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేసారు. గుమాస్తా తప్పిదాలు ఉన్నా లేకపోయినా, ఈ నాసిరకమైన రికార్డుల నిర్వహణ, ఎన్నికల నిర్వహణ, పర్యవేక్షణ నాణ్యతపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోందని నివేదిక పేర్కొంది.
ఉదాహరణకు, హర్యానాలోని బద్ఖల్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో, ఉత్తర ముంబై లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో, ఓటర్ల రిజిస్టర్ ప్రకారం నమోదైన ఓటర్ల సంఖ్య (వరుసగా 3.3 లక్షలు, 18.11 లక్షలు) ఓటు వేసినట్లుగా పేర్కొన్నారు. అయితే, బద్ఖల్‌లో 1.60 లక్షలు, ఉత్తర ముంబైలో 10.33 లక్షల ఓట్లు లెక్కించారు. మరోవైపు, హర్యానాలోని కైతల్, జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని శ్రీనగర్ అనే రెండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలలో, వరుసగా కాంగ్రెస్, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ గెలుపొందగా, పోలైన ఓట్ల కంటే ఎక్కువ ఓట్లను లెక్కించినట్లు రికార్డులు సూచిస్తున్నాయి.
ఈ విషయంపై వివరణ కోసం ‘ది కలెక్టివ్’ ఎన్నికల సంఘాన్ని సంప్రదించినప్పుడు, ఈసీఐ ఆ ప్రశ్నలను ఫిర్యాదులుగా పరిగణించి, డేటాను అత్యంత గోప్యంగా పంచుకోవాలని ‘ది కలెక్టివ్’ను కోరింది. ఆ డేటాను గోప్యంగా ఉంచుతామని, ఎవరితోనూ పంచుకోబోమని అది హామీ ఇచ్చింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, ‘ది కలెక్టివ్’ తాను అడిగిన ప్రశ్నలను, దానికి అందిన అధికారిక సమాధానాన్ని ప్రచురించింది. ఆ డేటాను బహిరంగంగా పంచుకోవడానికే మొగ్గుచూపుతున్నట్లు అది స్పష్టం చేసింది.
పోలింగ్ ప్రారంభానికి ముందు మాక్-పోల్ డేటాను సరిగ్గా క్లియర్ చేయకపోతే, పోలైన ఓట్లకు, లెక్కించిన ఓట్లకు మధ్య వ్యత్యాసాలు ఏర్పడవచ్చని ఎన్నికల సంఘం గతంలోనే వివరించింది. కొన్ని సందర్భాల్లో, ఒక పోలింగ్ కేంద్రంలో మెషీన్ రికార్డులకు, ఫారం 17C రికార్డులకు మధ్య కూడా తేడాలు రావచ్చు, కానీ సాధారణంగా వివాదాస్పద ఓట్ల సంఖ్య కంటే తేడా ఎక్కువగా ఉంటే, ఆ ఓట్లు తుది ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేయకపోవచ్చు.
కాగా, ‘ది కలెక్టివ్’ జరిపిన దర్యాప్తు రిగ్గింగ్‌ను నిరూపించనప్పటికీ, రికార్డుల నిర్వహణ, ఎన్నికల నిర్వహణ, జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలకు సంబంధించి ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
