వాషింగ్టన్: పాకిస్తాన్లో ఇరాన్, అమెరికాల మధ్య వారాంతంలో జరిగిన చర్చల్లో టెహ్రాన్ అణు కార్యకలాపాలపై ఉన్న విభేదమే ప్రధాన ప్రతిష్టంభనకు కారణమైంది. వాషింగ్టన్ తన ప్రతిపాదనలో ఇరాన్ యురేనియం శుద్ధిని 20 ఏళ్ల పాటు నిలిపివేయాలని సూచించగా, కేవలం ఐదేళ్లకు మాత్రమే అంగీకరించగలమని టెహ్రాన్ చెప్పినట్లు ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’, ‘వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్’ నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
నివేదికల ప్రకారం, ఇస్లామాబాద్ చర్చల సందర్భంగా ఇరాన్ అణు కార్యకలాపాలను నిలిపివేసేందుకు అమెరికా, ఇరాన్లు ప్రతిపాదనలు మార్చుకున్నాయి, కానీ ఒప్పందం కాలపరిమితి విషయంలో మాత్రం ఇరుపక్షాల మధ్య తీవ్ర విభేదాలు ఉన్నాయి. యురేనియం శుద్ధిని గరిష్టంగా ఐదేళ్ల పాటు నిలిపివేయాలని టెహ్రాన్ ప్రతిపాదించగా, ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించి, 20 ఏళ్ల కాలపరిమితికే పట్టుబట్టిందని ఇద్దరు సీనియర్ ఇరాన్ అధికారులు, ఒక అమెరికా అధికారిని ఉటంకిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదించింది.
దేశీయ యురేనియం శుద్ధి కార్యక్రమం అణ్వాయుధ సామర్థ్యానికి మార్గం సుగమం చేస్తుందనే ఆందోళనల నేపథ్యంలో, టెహ్రాన్ దానిని శాశ్వతంగా నిలిపివేయాలని… డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం గతంలో చేసిన డిమాండ్ల నుండి ఈ పరిణామం ఒక పెద్ద మార్పును సూచిస్తుంది.
రాజకీయ శాస్త్రవేత్త ఇయాన్ బ్రెమ్మర్ ప్రకారం, విభేదాల మధ్య, యురేనియం సుసంపన్నతను పన్నెండున్నర సంవత్సరాల పాటు నిలిపివేసే ఒప్పందాన్ని అమెరికా, ఇరాన్లు ఖరారు చేసే అవకాశం ఉంది.
అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి వారాంతంలో జరిగిన ఈ సమావేశం, దశాబ్దానికి పైగా వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ల మధ్య జరిగిన మొట్టమొదటి ప్రత్యక్ష సమావేశం. 1979 నాటి ఇరాన్ ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత జరిగిన అత్యున్నత స్థాయి చర్చ.
అయితే, టెహ్రాన్ అణు కార్యకలాపాలపై ఏర్పడిన ప్రతిష్టంభన ఇస్లామాబాద్ చర్చలను ముగించింది. కానీ, సోమవారం అమెరికా సైన్యం ఇరాన్ ఓడరేవులను దిగ్బంధించడం ప్రారంభించి, దాదాపు వారం రోజుల క్రితం కుదిరిన కాల్పుల విరమణకు ముప్పు పొంచి ఉన్నప్పటికీ, చర్చలు ఇంకా సజీవంగానే ఉన్నాయని, శాంతి ఒప్పందానికి ఒక మార్గం ఉండవచ్చని అధికారులు తెలిపారు.
రెండవ విడత ముఖాముఖి చర్చల గురించి చర్చిస్తున్నామని అధికారులు మీడియాకు తెలిపారు కానీ ఎటువంటి వివరాలు అందించలేదు.
టెహ్రాన్ యురేనియం శుద్ధితో పాటు, ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలకు ప్రధాన రవాణా మార్గమైన హర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడం (దీనిని ఇరాన్ సమర్థవంతంగా నిరోధించింది, కానీ తిరిగి తెరుస్తామని అమెరికా ప్రతిజ్ఞ చేసింది), అలాగే టెహ్రాన్పై అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు వంటి ఇతర ప్రధాన సమస్యలు కూడా ఉన్నాయని రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ విశ్వసనీయ వర్గాలను ఉటంకిస్తూ నివేదించింది.
ఆ ఏజెన్సీ కథనం ప్రకారం, ఇస్లామాబాద్లోని విలాసవంతమైన సెరీనా హోటల్లో, ఈ చర్చలు రెండు వేర్వేరు విభాగాలు ఒక ఉమ్మడి ప్రాంతంలో జరిగాయి — ఒకటి అమెరికా పక్షానికి, మరొకటి ఇరాన్ పక్షానికి, ఇంకొకటి పాకిస్తానీ మధ్యవర్తులతో కూడిన త్రైపాక్షిక సమావేశాల కోసం కేటాయించారు.
ప్రధాన గదిలోకి ఫోన్లను అనుమతించలేదని సమాచారం. దీంతో, అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్, ఇరాన్ పార్లమెంటరీ స్పీకర్ మహమ్మద్ బాకర్ ఖాలిబాఫ్తో సహా ప్రతినిధులు, విరామ సమయంలో తమ స్వదేశాలకు సందేశాలు పంపడానికి బయటకు వెళ్లవలసి వచ్చింది.
“చర్చల మధ్యలో ఒక పురోగతి సాధించి, ఇరుపక్షాలు ఒక ఒప్పందానికి వస్తాయనే బలమైన ఆశ ఉండేది. అయితే, క్షణాల్లో పరిస్థితులు మారిపోయాయి,” అని ఒక పాకిస్తానీ ప్రభుత్వ వర్గం తెలిపింది.
ఈ చర్చలు 20 గంటలకు పైగా సాగాయని సమాచారం. చర్చలు దురాక్రమణ రహిత హామీలు మరియు ఆంక్షల ఉపశమనం వంటి హామీల వైపు మళ్లినప్పుడు, సాధారణంగా సౌమ్యంగా ఉండే ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరఘ్చీ స్వరం పదునుగా మారిందని ఇద్దరు ఇరాన్ వర్గాలు రాయిటర్స్కు తెలిపాయి.
