వాషింగ్టన్‌: వందరోజులకు పైగా కొనసాగుతున్న సంఘర్షణను ముగించి, శాంతి పరిష్కారంపై చర్చలు ప్రారంభించే లక్ష్యంతో వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ ఒక ఒప్పందంతో ముందుకు సాగుతున్న తరుణంలో, ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని వదులుకునేందుకు అంగీకరించిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ బ్లాగ్‌లో ప్రకటించారు. అలాగే, అమెరికా ఇరాన్‌కు 300 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లిస్తోందన్న కథనం ఫేక్ న్యూస్, దీనిని డెమోక్రాట్లు ప్రచారం చేస్తున్నారు!!!” అని ట్రంప్‌ సోషల్‌మీడియాలో రాసుకొచ్చారు.

యుద్ధాన్ని ముగించి, టెహ్రాన్ అణు కార్యక్రమం, ఆంక్షల ఉపశమనంపై చర్చలకు ఒక చట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే లక్ష్యంతో అమెరికా, ఇరాన్ ఒక ప్రాథమిక ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన ఒక రోజు తర్వాత ఈ పోస్ట్ వచ్చింది. అయితే, ఒప్పందం వివరాలు ఇంకా అస్పష్టంగానే ఉన్నాయి. శాశ్వత కాల్పుల విరమణపై చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. ఒక విస్తృత పరిష్కారంలో భాగంగా అమెరికా ఇరాన్‌కు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తోందన్న నివేదికలను కూడా ట్రంప్ తన పోస్ట్‌లో తోసిపుచ్చారు.

ముందడుగు వేసినట్లు ట్రంప్, వాన్స్ ప్రకటన
ట్రంప్ ప్రకటనను ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ వెంటనే పునరుద్ఘాటించారు. ఇప్పటికే డిజిటల్ విధానంలో ఒప్పందంపై సంతకాలు పూర్తయ్యాయని తెలిపారు. అయితే ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు తక్షణమే అమల్లోకి రాదని స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ తన వద్ద ఉన్న సుసంపన్న యురేనియం నిల్వలను తగ్గించడం, అంతర్జాతీయ తనిఖీ వ్యవస్థకు పూర్తిస్థాయిలో సహకరించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటేనే ఆంక్షల సడలింపు అమలవుతుందని చెప్పారు. ఈ సంఘర్షణ అంతటా ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని పొందకుండా నిరోధించడమే తమ ప్రభుత్వానికి ప్రధాన లక్ష్యమని ఆయన అన్నారు.

కాగా, జేడీ వాన్స్ ఈ ఒప్పందాన్ని ఒక పెద్ద దౌత్య విజయంగా కూడా అభివర్ణించారు. “అమెరికాను, అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ను ద్వేషించే వ్యక్తులు దీనిని అడ్డుకోవడానికి లెక్కలేనన్ని ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, శాంతిని నెలకొల్పడానికి అధ్యక్షుడు ట్రంప్ చేసిన ప్రయత్నాలు మరోసారి అమెరికా ప్రజలకు ఫలించాయని వాన్స్ అన్నారు.

అంతకుముందు, యుద్ధాన్ని ముగించడానికి వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్‌ల మధ్య ఒక ప్రాథమిక ఒప్పందం కుదిరిందని ట్రంప్ ప్రకటించారు. జీ7 శిఖరాగ్ర సమావేశం కోసం ఫ్రాన్స్‌కు చేరుకున్న అనంతరం ఆయన మాట్లాడుతూ, ఈ వారం చివరలో జెనీవాలో జరిగే అధికారిక సంతకాల కార్యక్రమానికి వాన్స్ హాజరవుతారని చెప్పారు.

ఈ ఒప్పందానికి సంబంధించిన అధికారిక సంతకాలు ఈ వారంలో జెనీవాలో జరగనున్నాయి. స్విట్జర్లాండ్ ఈ ప్రక్రియకు సమన్వయకర్తగా వ్యవహరిస్తోంది. అమెరికా, ఇరాన్, పాకిస్థాన్, ఖతార్ దేశాల భాగస్వామ్యంతో కార్యక్రమం నిర్వహించనున్నారు. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన ఈ అవగాహన ఒప్పందం పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నంగా భావిస్తున్నారు.

పోరాటాన్ని ముగించే దిశగా అమెరికా-ఇరాన్ అవగాహన ఒప్పందం ఒక “ముఖ్యమైన ముందడుగు” అని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ అభివర్ణించారు, అయితే శాశ్వత కాల్పుల విరమణను నెలకొల్పే తుది ఒప్పందంపై ఇంకా చర్చలు జరగాల్సి ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు.

300 బిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న
అయితే, ఆ 300 బిలియన్ డాలర్లు వాస్తవానికి ఏమిటనే దానిపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇరాన్‌కు చెందిన మెహర్ న్యూస్ ఏజెన్సీ ఉటంకించిన వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, శాంతి ప్రక్రియలో భాగంగా అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు కనీసం 300 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన పునర్నిర్మాణ ప్రణాళికలను సమర్పించాలని టెహ్రాన్ సంప్రదింపుల బృందం డిమాండ్ చేసింది.

ఈ డిమాండ్ ఒక విస్తృత ప్యాకేజీకి సంబంధించినదని ఇరాన్ మీడియా నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ ప్యాకేజీలో భాగంగా, 60 రోజుల చర్చల కాలంలో స్తంభింపజేసిన 24 బిలియన్ డాలర్ల ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేయడం, అందులో సగం మొత్తాన్ని ముందస్తుగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడం వంటివి ఉన్నాయి. ఇరాన్ చమురు, పెట్రోకెమికల్ ఎగుమతులపై ఆంక్షలను నిలిపివేయడం, విదేశాలలో ఉన్న ఇరాన్ ఆర్థిక వనరులను పూర్తిగా వినియోగించుకునేందుకు వీలు కల్పించడం కూడా ఈ ప్యాకేజీలో భాగంగా ఉన్నాయని సమాచారం.

ఈ ప్రతిపాదనను ఇరాన్ మీడియా సంస్థలు యుద్ధ సంబంధిత నష్టానికి పరిహారంగా, శాశ్వత శాంతికి ఒక కీలక షరతుగా అభివర్ణించాయి. ఈ సంఘర్షణ వల్ల కలిగిన నష్టం ఒక ట్రిలియన్ డాలర్ల వరకు ఉంటుందని కొన్ని అంచనాలు చెబుతున్న నేపథ్యంలో, దేశానికి గణనీయమైన ఆర్థిక ఉపశమనం అందాలని ఇరాన్ అధికారులు పదేపదే వాదిస్తున్నారు.

అయితే, పాశ్చాత్య వార్తా నివేదికలు అదే 300 బిలియన్ డాలర్ల అంకెను భిన్నంగా వివరిస్తున్నాయి. అమెరికా మీడియా నివేదికలు దీనిని ఒక అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి, పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమంగా అభివర్ణించాయి. ప్రభుత్వ ప్రత్యక్ష నష్టపరిహారాలకు బదులుగా, బహుశా ప్రైవేట్ రంగ మూలధనాన్ని ఉపయోగించి దీనిని సులభతరం చేయడానికి వాషింగ్టన్ సహాయం చేస్తుందని పేర్కొన్నాయి.

ముసాయిదా ఒప్పందంలో ఏముంది
ఆర్థిక ప్యాకేజీపై రాజకీయ చర్చ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ప్రతిపాదిత అణు ప్రణాళికకు సంబంధించిన వివరాలు పరిమితంగానే ఉన్నాయి. సంతకం చేసిన అవగాహన ఒప్పందం కేవలం ఒకటిన్నర పేజీల పొడవు మాత్రమే ఉందని, అది “చాలా సాధారణ పత్రం”గానే మిగిలిపోయిందని, రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని వివరాలు విడుదలయ్యే అవకాశం ఉందని వాన్స్ CNNతో చెప్పారు.

వాన్స్ ప్రకారం… ఈ ప్రణాళికలో ఇరాన్ కోసం ఒక ముఖ్యమైన ఆంక్షల-ఉపశమన ప్యాకేజీ ఉంది. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి ఏజెన్సీ (IAEA) నుండి ఇన్‌స్పెక్టర్లు “ఖచ్చితంగా” ఇరాన్‌కు తిరిగి వస్తారని, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న అత్యంత సుసంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలను తొలగించే లక్ష్యంతో కూడిన సహకారం కూడా ఈ ఒప్పందంలో ఉందని ఆయన చెప్పారు.

ఏదైనా తుది ఒప్పందం పూర్తి ప్రయోజనాలను పొందాలంటే, ఇరాన్ కొన్ని కీలకమైన అమెరికా డిమాండ్లను నెరవేర్చాల్సి ఉంటుందని అమెరికా అధికారులు తెలిపారు. వాటిలో, అణ్వాయుధాన్ని ఎన్నటికీ నిర్మించబోమని హామీ ఇవ్వడం, హిజ్బుల్లా వంటి ప్రాంతీయ ఉగ్రవాద గ్రూపులకు మద్దతును నిలిపివేయడం వంటివి ఉన్నాయి. కాగా, ఈ ముసాయిదా చట్రానికి సంబంధించిన అదనపు వివరాలు ఒక నివేదికలో వెలుగులోకి వచ్చాయి.