న్యూఢిల్లీ: ఎల్ నినో కారణంగా 43 శాతం వర్షపాతం లోటు ఏర్పడటంతో ఖరీఫ్ సాగుకు ముప్పు వాటిల్లుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, పంట నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్న 111 జిల్లాలను ప్రభుత్వం గుర్తించినట్లు వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ తెలిపారు. బలహీనమైన రుతుపవన పరిస్థితులు జూలై 2 వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉందని, దీంతో ఖరీఫ్ (వేసవి) పంట వేయడానికి రైతులకు తక్కువ సమయం మిగులుతుందని చౌహాన్ అన్నారు. జూన్ 22 నాటికి, మొత్తం సాగు విస్తీర్ణంలో 10 శాతం కంటే తక్కువ మేరకే ఖరీఫ్ పంటలు వేశారు.
రుతుపవనాల లోటు, ప్రభావిత జిల్లాలు
“మొత్తం మీద, రుతుపవన వర్షాలలో 43 శాతం లోటు ఉంది. బలహీనమైన రుతుపవనాలు జూలై 2 వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉందని ఐఎండి అంచనా వేస్తోంది. దీనివల్ల ఖరీఫ్ పంటలపై ప్రభావం పడవచ్చు,” అని రుతుపవనాల పురోగతిపై సమీక్షా సమావేశం అనంతరం చౌహాన్ విలేకరులతో అన్నారు.
మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు, గుజరాత్, ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్, కర్ణాటక, బీహార్, జార్ఖండ్, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా రాష్ట్రాల్లోని 315 జిల్లాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని మంత్రిత్వ శాఖ గుర్తించింది. వీటిలో, 25 శాతం కంటే తక్కువ సాగునీటి కవరేజ్ ఉన్నందున, మహారాష్ట్రలోని 20 జిల్లాలతో సహా 111 జిల్లాలను “అత్యంత ప్రభావిత” జిల్లాలుగా వర్గీకరించారు.
25-50 శాతం నీటిపారుదల సౌకర్యం ఉన్న మరో 76 జిల్లాలు ‘మధ్యస్థంగా ప్రభావితమయ్యే’ వర్గంలోకి రాగా, తగినంత ఆనకట్ట, నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్న 128 జిల్లాలను ‘అత్యంత తక్కువ ప్రభావితమయ్యేవి’గా గుర్తించారు.
ఆకస్మిక ప్రణాళికలు, రైతు మద్దతు
ఎల్నినో ప్రభావానికి అనుగుణంగా తగినంత వర్షపాతం లేని పరిస్థితులకు అనువైన ప్రత్యామ్నాయ పంటలను సిఫార్సు చేస్తూ, మంత్రిత్వ శాఖ రాష్ట్రాల వారీగా ఆకస్మిక ప్రణాళికలను రూపొందించింది. ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా, తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, ముతక ధాన్యాలను ప్రోత్సహించాలని, అలాగే స్వల్పకాలిక, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే విత్తన రకాలను ప్రోత్సహించాలని రాష్ట్రాలకు ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
“వర్షపాతంలో అంతరం ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ పంటలు వేయమని రైతులకు సూచించాల్సిన అవసరం ఉంది. వ్యవసాయ క్షేత్రాలను ఖాళీగా ఉండనివ్వం,” అని మంత్రి అన్నారు. కాగా, ఈ సీజన్కు విత్తనాలు, ఎరువుల లభ్యత సరిపోతుందని ఆయన తెలిపారు.
జల నిర్వహణ, భీమా
జలాశయాల నీటిమట్టాలు తగ్గుతున్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం గత ఏడాది కన్నా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. సాగునీటి ఆకస్మిక అవసరాల కోసం నీటిని సంరక్షించేందుకు, వీబీజీ-రామ్ జీ (విక్సిత్ భారత్ – రోజ్గార్ గ్యారెంటీ, అజీవికా మిషన్ గ్రామీణ్) కార్యక్రమం కింద నీటిని పొదుపుగా వాడుకోవాలని, చెరువులు, వాగులు, వ్యవసాయ చెరువులు, చెక్ డ్యామ్లను శుభ్రపరచాలని రాష్ట్రాలను కోరారు.
గుర్తించిన రాష్ట్రాల్లో పంటల భీమా పథకాలు, కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల కింద విస్తృతంగా నమోదు చేసుకోవాలని మంత్రిత్వ శాఖ పిలుపునిచ్చింది. 731 కృషి విజ్ఞాన్ కేంద్రాలను (కేవీకేలను) రైతులతో మరింతగా మమేకమవ్వాలని, ఎస్ఎంఎస్, వాట్సాప్, కాల్ సెంటర్లు, ఇతర మాధ్యమాల ద్వారా సకాలంలో సలహాలను అందించాలని కోరారు.
ఉత్పత్తి అంచనాలపై చౌహాన్ మాట్లాడుతూ, ఈ అంచనాలు సాధారణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉన్నాయని, అయితే “ఉత్పత్తి తగ్గకుండా మేము చూసుకుంటాము” అని మంత్రి భరోసా ఇచ్చారు.
రియల్ టైమ్ ట్రాకింగ్, సలహాల కోసం మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ఎల్ నినో మానిటరింగ్ సెల్, ఒక క్రాప్ వెదర్ వాచ్ గ్రూప్ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ విలేకరుల సమావేశంలో వ్యవసాయ కార్యదర్శి ఆతీష్ చంద్ర, ఐసీఏఆర్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఎంఎల్ జాట్, వ్యవసాయ కమిషనర్ పీకే సింగ్ కూడా పాల్గొన్నారు.
