న్యూఢిల్లీ: రాజస్థాన్‌లోని కోటా నుండి ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వరకు, జెన్ జెడ్ (Gen Z) తరం తమ కెరీర్ కలలను ప్రమాదంలో పడేస్తున్న ప్రభుత్వం నుండి జవాబుదారీతనం కోరుతూ తిరగబడుతోంది.

నీట్ (NEET) అభ్యర్థి అయిన ఆస్థా బీహార్‌కు చెందినది. పేపర్ లీక్ తర్వాత పునఃపరీక్షకు కేవలం నాలుగు రోజుల ముందు, జూన్ 17న, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ నేతృత్వంలోని ‘ఛాత్రోన్ కీ గూంజ్’ (Chatron ki Goonz) ప్రచారంలో చేరాలని ఆమెకు అనిపించింది. “2024లో కూడా నీట్ పేపర్ లీక్ అయింది. ప్రభుత్వం దానిని కనీసం అంగీకరించలేదు! ఈ సంవత్సరం లీక్ తర్వాత, ఇరవైఒక్క మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకుని మరణించారు. మోదీ ప్రభుత్వం కనీసం పరీక్షలను కూడా సరిగ్గా నిర్వహించలేకపోతే, అది దిగిపోవాలి!”

మన దేశంలో పేపర్ లీక్‌లు ఎంత సాధారణమైపోయాయంటే, మనం వాటికి అలవాటు పడిపోయాం. అవి తరచుగా వార్తల్లో కూడా రావు. అయితే, ఈ ఏడాది జరిగిన నీట్ పేపర్ లీక్, సీబీఎస్ఈ 12వ తరగతి ఆన్‌లైన్ మూల్యాంకన గందరగోళం ప్రభుత్వాన్ని అప్రమత్తం చేసేలా ఒక నిప్పును రాజేశాయి. సార్థక్ సిద్ధాంత్, నిసర్గ అధికారి వంటి యువకులు తమ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో సీబీఎస్ఈ బండారం బయటపెట్టగా, ఆస్థా, ఖుషీ వంటి మరికొందరు వీధుల్లోకి వచ్చారు. ఈ నలుగురూ మోదీ హయాంలో యుక్తవయస్సుకు వచ్చిన తరానికి ప్రతినిధులు.

వీధుల్లో నిరసన తెలుపుతున్న వారు కేవలం పాఠశాల విద్యార్థులు మాత్రమే కాదు. జూన్ 14న, బీపీఎస్ఎస్సీ (బీహార్ పోలీస్ సబార్డినేట్ సర్వీసెస్ కమిషన్) ప్రొహిబిషన్ డిపార్ట్‌మెంట్ పరీక్షకు హాజరయ్యే అభ్యర్థులు పాట్నా రైల్వే స్టేషన్‌కు చేరుకోగా, వారి రైలు ఆలస్యం అయినట్లు గుర్తించారు. తమను నిరంతరం నిరాశపరుస్తున్న వ్యవస్థపై విసుగు చెందిన వారు పోలీసులపై రాళ్లు విసిరారు.

ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో, ఉత్తర ప్రదేశ్ లేఖపాల్ నియామక పరీక్షలో జరిగిన అవకతవకలు, పేపర్ లీక్‌లకు నిరసనగా విద్యార్థులు తిరిగి పరీక్ష నిర్వహించాలని డిమాండ్ చేశారు. జూన్ 12న, లక్నోలోని ఎకో గార్డెన్‌లో పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులందరూ కలిసి ఒక ఉమ్మడి నిరసన చేపట్టారు.

కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలని, పేపర్ లీక్‌లపై చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఎన్‌ఎస్‌యూఐ, యూత్ కాంగ్రెస్ వివిధ నగరాల్లో ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తుండగా, అభిజీత్ దీప్కే నాయకత్వంలోని కొత్తగా ఆవిర్భవించిన కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద పాతుకుపోయింది. ప్రధాన్ రాజీనామా చేసే వరకు తాము అక్కడినుంచి వెళ్లబోమని వారు చెబుతున్నారు.

జూన్ 20న సభను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, నీట్, సియుఇటి పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న ఒక విద్యార్థి మాట్లాడుతూ… “ప్రధాన్ రాజీనామాతో ఏం మార్పు వస్తుందని ప్రజలు అడుగుతున్నారు. నేను మీకు చెబుతాను — ఒక మంత్రి రాజీనామా చేస్తే, మిగతా వారందరూ భయపడతారు.”

జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన ఈ నిరసనలో వామపక్ష విద్యార్థి సంఘాలు, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ విద్యార్థి విభాగం, పలు కార్మిక సంఘాలు, అలాగే భారతీయ కిసాన్ యూనియన్ వంటి రైతు సంఘాలు పాల్గొన్నాయి. ఈ కలయిక కారణంగానే కార్మిక-విద్యార్థి-రైతు ఐక్యత, ‘త్వరలో రాబోతున్న’ భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందానికి వ్యతిరేకత వంటి నినాదాలు వినిపిస్తున్నాయి.

కాగా, జంతర్‌మంతర్‌ వద్ద జరుగుతున్న నిరసనలో పాల్గొంటున్న యువత మాట్లాడుతూ… ఒడిశాలోని రూర్కెలాకు చెందిన రాజా మాట్లాడుతూ… క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్న మా అమ్మను తీసుకొని ఇక్కడికి వచ్చానన్నాడు. “మా కుటుంబంలో ఎవరూ నీట్ పరీక్ష రాయలేదు,” అని రాజా అంటాడు. “కానీ ప్రశ్నపత్రం లీక్ అవ్వడం వల్ల ఎంతో మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకుని చనిపోయారు. అందుకే నేనూ, మా అమ్మ ఇక్కడున్నాం… మేము రోజుకు పన్నెండు గంటల వరకు చదువుకుంటాం! పిల్లలు ఎంత కష్టపడతారో ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌కు అస్సలు తెలియదు. నా హాస్టల్‌లో, ఉపాధ్యాయులు నాతో బట్టలు ఉతికించడమో, బూట్లు శుభ్రం చేయించడమో చేస్తారు. స్కూల్లో కొనసాగడం కోసం నేను ఇవన్నీ చేయాల్సి వస్తుంది.

“ఒకానొక సమయంలో మా అమ్మ ఆరోగ్యం బాగా క్షీణించింది. దీప్కే, ఇతరులు మాకు సహాయం చేశారు. మేము ఇక్కడ తివాచీల మీద పడుకుంటాం, సాంఘిక కార్యకర్తలు తెచ్చిన ఆహారాన్నే తింటాం.” ఇక్కడ చాలా మంది స్వచ్ఛంద సేవకులు ఉన్నారు. ఢిల్లీ నివాసి అయిన ప్రేరణ, ఆకలితో ఉన్న నిరసనకారుల కోసం అరటిపండ్లు తీసుకువెళుతోంది. “నేను విద్యార్థులకు మద్దతు ఇవ్వడానికే ఇక్కడ ఉన్నాను — వారి డిమాండ్లు సరైనవేనని ఆయన అన్నారు.”

ఘజియాబాద్ నుండి వచ్చిన మహ్మద్ జునైద్ మాట్లాడుతూ…నా హిందూ, సిక్కు స్నేహితులతో కలిసి ఇక్కడ ఆహారం, నీటి స్టాల్‌ను నిర్వహిస్తున్నా. “నా దగ్గర ఉన్నదంతా తీసుకుని నేను జంతర్ మంతర్‌కు వచ్చాను,” అని ఆయన చెప్పారు. “ఆ తర్వాత ఇక్కడి ప్రజలు సహాయం చేయడం మొదలుపెట్టారు.” ముఖంపై చిరునవ్వుతో, ప్రయాణంలో తోటి మనస్తత్వం గలవారిని కలుసుకోవడం గురించి కవి-గేయ రచయిత మజ్రూహ్ రాసిన మాటలను ఆయన ఉదహరించారు: “నేను గమ్యం వైపు ఒంటరిగానే బయలుదేరాను, కానీ ప్రజలు తోడవుతూ వచ్చారు, అలా ఒక కాఫిలా (జనసమూహం) తయారైంది…”

ఈ ఏడాదే ఎల్‌ఎల్‌బి (LL.B.) పూర్తి చేసిన జునైద్, నీళ్ల బాటిళ్లను పెద్ద మొత్తంలో సమకూర్చుకున్నారు. సందర్శకులు కూడా తమ దగ్గర ఉన్నవాటితో సహాయం చేస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడైన అమితాబ్ తన దగ్గరున్న బిస్కెట్లను జునైద్‌కు ఇస్తున్నారు; జునైద్ వాటిని టీ, పకోడీలతో కలిపి పంపిణీ చేస్తున్నారు.

కాగా, అమితాబ్ మాట్లాడుతూ… “రైలు ప్రమాదం అయినా లేదా పేపర్ లీక్ అయినా, బాధ్యత తీసుకోవడానికి ఎవరూ సిద్ధంగా ఉండరు. CJP (విద్యార్థుల సంఘం) విజయం సాధిస్తుందో లేదో నాకు తెలియదు, కానీ విద్యార్థులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి నేను వచ్చానని అన్నారు.”

జూన్ 22న, ఖుషీ తన సోదరితో కలిసి జంతర్ మంతర్‌కు వచ్చారు. 11, 12వ తరగతుల విద్యార్థులైన వారు నాతో ఇలా చెప్పారు: “బీజేపీ ఎలా గెలుస్తుందో మాకు తెలుసు, మా అమ్మ ఒక బీజేపీ నాయకురాలు. ఢిల్లీ ఎన్నికల సమయంలో, ఓట్ల కోసం స్థానికులకు డబ్బు చెల్లించేలా ఆమెకు డబ్బు పంపించారని పేర్కొంది.”

వెంటనే ఆమె సోదరి జోక్యం చేసుకున్నారు: “ప్రజలు బీజేపీకి ఓటు వేయకూడదని అన్నారు!”. వారు పశ్చిమ ఢిల్లీలోని షాదిపూర్ నివాసులు. వారు తమ ఇంటి పనులు ముగించుకుని, కుటుంబ సభ్యులతో వాదులాడి జంతర్ మంతర్‌కు వచ్చారు.

పాఖీ, ఆమె స్నేహితురాలు జూన్ 23న మొదటిసారిగా జంతర్ మంతర్‌కు వచ్చారు. ఇద్దరూ ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని లేడీ శ్రీ రామ్ కళాశాల నుండి కొత్తగా పట్టభద్రులయ్యారు. “ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న దేశాలలో నిరసనలు మార్పు తీసుకురాగలిగితే, భారతదేశంలో ఎందుకు తీసుకురాలేవు?” అని పాఖీ అంటుంది.

అయితే, ఇక్కడ ఉన్నవారందరూ సానుభూతిపరులు కాదు. వారిలో చొరబడి, ఇబ్బంది పెట్టి, రెచ్చగొట్టడానికి ప్రయత్నించే సమస్య సృష్టికర్తలు కూడా ఉన్నారు. మీడియాకు చెందిన మైకులు పట్టుకున్న యోధులు గుంపులోకి ప్రవేశించి, ఉద్రిక్తతలను రెచ్చగొట్టడానికి ప్రేరేపించే ప్రశ్నలు అడిగినప్పుడు, యువ నిరసనకారుల బృందాలు “గోడీ మీడియా గో బ్యాక్!” అంటూ నినాదాలు చేస్తూ ప్రతిస్పందిస్తాయి.

జూన్ 23వ తేదీ సాయంత్రం, అంబేద్కర్ వాద యువ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్ నిషూ తండ్రి ఒక ఘర్షణలో గాయపడ్డారు. నిషూ ‘వాయిస్ ఆఫ్ నిషూ’ (3 లక్షలకు పైగా ఫాలోవర్లు) అనే ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతాను నడుపుతోంది. ఆమె తన తండ్రితో కలిసి జంతర్ మంతర్‌ను సందర్శిస్తూ, నిరసనను కవర్ చేస్తూ, ప్రజలను హాజరు కావాలని ప్రోత్సహిస్తోంది. ఈ కారణంగానే తనపై, తన తండ్రిపై దాడి జరిగిందని ఆమె నమ్ముతోంది. నిషూ వంటి ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్లు తమ సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి సహాయపడే నిజమైన మిత్రులని నిరసనకారులకు తెలుసు.

“ఈ ఉద్యమాన్ని ఏ విధంగానైనా అణచివేయాలని పోలీసులకు పైనుంచి ఆదేశాలు ఉన్నాయి,” అని జేఎన్‌యూ విద్యార్థి సంఘం సంయుక్త కార్యదర్శి డానిష్ అన్నారు. “కొన్నిసార్లు నీటి సరఫరాను నిలిపివేస్తారు, కొన్నిసార్లు విద్యుత్తును. కొన్నిసార్లు ప్రజలను లోపలికి రాకుండా ఆపడానికి బారికేడ్లను ఉపయోగిస్తారు.”

వామపక్ష విద్యార్థి సంఘం ఏఐఎస్ఏ జాతీయ అధ్యక్షురాలు నేహా బోరా, ఈ క్షణం అనివార్యమని అన్నారు. ఈ ప్రభుత్వం ప్రయోగించిన అణచివేత, హింస అన్ని హద్దులూ దాటిపోయాయి. నిరుద్యోగం, కుంగిపోయిన ఆర్థిక వ్యవస్థ, దళితులు, ముస్లింలు, మహిళలపై జరుగుతున్న హింస పట్ల ప్రజల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి నెలకొని ఉంది. యువత ఆగ్రహాన్ని ఎలా సరైన మార్గంలోకి మళ్లించాలో ప్రతిపక్షం ఆలోచించాలి.

జంతర్ మంతర్ వద్ద జరుగుతున్న నిరసనల నాలుగవ రోజున జనం సంఖ్య మొదటి రోజుతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారి ఉత్సాహం మాత్రం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. ప్రజలు ఇంకా నిరసన స్థలానికి తరలివస్తూనే ఉన్నారు. రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్‌కు చెందిన రమేష్ మీనా, లూధియానాకు చెందిన అషు వంటి అనేకమంది జంతర్ మంతర్ వద్ద రేయింబవళ్లు అక్కడే బస చేస్తున్నారు.

ఘజియాబాద్‌లోని లోని ప్రాంతానికి చెందిన డెబ్బై ఏళ్ల వృద్ధురాలు ఒకరు అందరి దృష్టిని ఆకర్షించారు. ఆమె మనవరాళ్లు ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారా అని అడిగినప్పుడు, ఆమె వెంటనే ఇలా అన్నారు: “లేదు, నేనే వారిని తీసుకువచ్చాను. నేనే పట్టుబట్టి మరీ వచ్చాను. పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం మేము ఇక్కడికి రావాల్సిందే అని తేల్చి చెప్పారు.”