ముహమ్మద్ ముజాహిద్...🖋️
ఒక దేశపు నాగరికత, సంస్కృతి ఆ దేశంలో విద్యా వ్యవస్థకు ఇచ్చే గౌరవంపై, భాషల పట్ల చూపే ఆదరణపై ఆధారపడి ఉంటాయి. కానీ, దురదృష్టవశాత్తూ నేటి రాజకీయాలు అక్షరానికి కూడా మత రంగు పులుముతున్నాయి. నిజామాబాద్ జిల్లా ఆర్మూరులోని ఒక ప్రైవేట్ పాఠశాలలో ఉర్దూ బోధిస్తున్నాడనే నెపంతో ‘ఆమెర్’ అనే ఉపాధ్యాయుడిపై స్థానిక బీజేపీ నాయకుడు భౌతిక దాడికి తెగబడటం, చెంపదెబ్బ కొట్టడం తీవ్రంగా ఖండించదగిన విషయం. ఇది కేవలం ఒక ఉపాధ్యాయుడిపై జరిగిన వ్యక్తిగత దాడి కాదు; లౌకిక భారత రాజ్యాంగ స్ఫూర్తిపై, బహుళత్వ సంస్కృతిపై జరిగిన గొడ్డలిపెట్టు. విద్యాసంస్థల్లోకి రాజకీయ విద్వేషాలను చొప్పించి, అక్షరాలు నేర్పే గురువులపై చట్టాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకునే సంస్కృతిని నాగరిక సమాజం ఏమాత్రం సహించకూడదు.
ఈ నేపథ్యంలోనే, ఇటీవలే కేంద్ర మైనారిటీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు ఒక అంతర్జాతీయ వేదికపై మాట్లాడుతూ చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇక్కడ గుర్తుచేసుకోవాలి. ఉర్దూను “ప్రపంచంలోనే అత్యంత అందమైన భాష”గా అభివర్ణించిన ఆయన, దేశ పురోగతికి, ఐక్యతకు హిందూ-ముస్లింల మధ్య సామరస్యం ఎంతో అవసరమని నొక్కి చెప్పారు. దేశంలో శాంతి, సోదరభావాలు వర్ధిల్లాలంటే ఇరు వర్గాల మధ్య పరస్పర గౌరవం, ఒకరి భాషా సంస్కృతుల పట్ల మరొకరికి ఆదరణ ఉండాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఢిల్లీ పీఠాలపై కూర్చునే పెద్దల మాటలకు, క్షేత్రస్థాయిలో అదే పార్టీకి చెందిన కొందరు నాయకులు ప్రదర్శిస్తున్న అనాగరిక వైఖరికి పొంతన లేకుండా పోతోందనే దానికి ఆర్మూర్ ఘటనే ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ.
భాష అనేది కేవలం భావవ్యక్తీకరణకు, జ్ఞానార్జనకు ఉపయోగపడే ఒక సాధనం. దానికి కుల, మత, ప్రాంతీయ సరిహద్దులు లేవు. ఉర్దూ భాషను కేవలం ఒక నిర్దిష్ట మతానికి పరిమితం చేసి చూడటం అజ్ఞానానికి పరాకాష్ట. ఉర్దూ యొక్క లౌకిక స్వభావాన్ని, దాని మాధుర్యాన్ని ప్రముఖ కవి గుల్జార్ ఒక కవితలో ఎంతో అద్భుతంగా వర్ణించారు:
”ఓ అత్తర్ దాన్ సీ ఖుష్బూ, వో లఫ్జోం కా గులాబ్ హై,
ఉర్దూ కోయి మజహబ్ నహీ, వో తో ఎక్ తహజీబ్ కా ఖ్వాబ్ హై.”
(అది అత్తరు సీసా లాంటి సువాసన, అక్షరాల గులాబీ.. ఉర్దూ అనేది కేవలం ఒక మతం కాదు, అది ఒక గొప్ప సంస్కృతి కన్న కల!)
చరిత్ర పుటలను తిరగేస్తే, ఉర్దూ పుట్టింది, పెరిగింది, పరిమళించింది భారతదేశపు గడ్డపైనే అన్న సత్యం బోధపడుతుంది. మున్షీ ప్రేమ్చంద్, ఫిరాఖ్ గోరఖ్పురి, ఆనంద్ నారాయణ్ ముల్లా, రఘుపతి సహాయ్ వంటి ఎందరో హిందూ కవులు, రచయితలు ఉర్దూ సాహిత్యాన్ని తమ అద్భుత రచనలతో సుసంపన్నం చేశారు.
మన స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో తెల్లదొరల గుండెల్లో నిద్రపోయిన, కోట్లాది మంది భారతీయులను కదిలించిన “ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్” అనే నినాదం ఉర్దూ భాషకు చెందిందే. ఉర్దూ కవి అల్లామా ఇక్బాల్ రాసిన “సారే జహాసె అచ్ఛా హిందుస్తా హమారా” అనే గీతం భరతమాతకు అర్పించిన అక్షర నీరాజనం కాదా? ఉర్దూ ఎంతటి విశాలమైనదో తెలియజేస్తూ ప్రముఖ కవి డాక్టర్ నవాజ్ దేవబందీ ఇలా రాశారు:
”ఉర్దూ జిస్ నామ్ హై, ఓ జాతీ హై హర్ ఏక్ కే ఘర్ మే,
యే హర్ మజహబ్ కో జోడే, వో నఫ్రత్ కా దీవార్ గిరాతీ హై.”
(ఉర్దూ అనే భాష ప్రతి ఒక్కరి ఇంటికి వెళ్తుంది; ఇది అన్ని మతాలను జోడిస్తుంది, ద్వేషపు గోడలను కూలుస్తుంది.)
తెలుగు నేలపై, ముఖ్యంగా తెలంగాణలో ఉర్దూకు, ఇక్కడి గంగా-జమునా తెహజీబ్ (మిశ్రమ సంస్కృతి)కి విడదీయరాని అనుబంధం ఉంది. శతాబ్దాలుగా ఇక్కడి ప్రజలు ఉర్దూను తమ నిత్య జీవితంలో భాగం చేసుకున్నారు. ఈ రోజు మనం నిత్యం మాట్లాడే తెలుగులో ఎన్నో వందల ఉర్దూ పదాలు కలిసిపోయాయి. భాషలు ప్రజలను అనుసంధానించాలి కానీ, విభజించకూడదు. పాఠశాలల్లో పిల్లలకు నూతన భాషలను నేర్పించడం అనేది వారి మానసిక వికాసానికి, భవిష్యత్ అవకాశాలకు మేలు చేస్తుంది. దానికి మతపరమైన ఆంక్షలు విధించడం విద్యార్థుల హక్కులను కాలరాయడమే అవుతుంది.
రాజకీయ లబ్ధి కోసం, ఓట్ల ధ్రువీకరణ కోసం భాషల మధ్య, మతాల మధ్య చిచ్చుపెట్టే ప్రయత్నాలను ప్రజాస్వామ్యవాదులు ఏకతాటిపైకి వచ్చి తిప్పికొట్టాలి. చట్టాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకుని, విద్యా మందిరాల పవిత్రతను దెబ్బతీసిన సదరు రాజకీయ నాయకుడిపై చట్టపరంగా కఠినమైన చర్యలు తీసుకోవాలి. అధికారంలో ఉన్న పార్టీలు తమ శ్రేణులకు సంస్కారాన్ని, రాజ్యాంగ బద్ధతను నేర్పించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అప్పుడే కిరణ్ రిజిజు అన్నట్లు దేశంలో నిజమైన మత సామరస్యం సాధ్యమవుతుంది, భారతదేశం ప్రగతి పథంలో ముందుకు సాగుతుంది.
