విభజన రాజకీయాలపై హిందూ-ముస్లింలు ఐక్యంగా విజయం సాధించారు. భారతదేశ లౌకికత్వానికి, తరతరాల నాటి గంగా-జమునా తెహజీబ్ (మత సామరస్యం)కు రాజస్థాన్ పశ్చిమ సరిహద్దు జిల్లాలు నిలువెత్తు సాక్ష్యంగా నిలిచాయి. ఇరు వర్గాల మధ్య విభేదాలు సృష్టించి, రాజకీయ ప్రయోజనాలు పొందాలని చూసే శక్తులకు బార్మర్, జైసల్మేర్ ప్రజలు తమ అపూర్వ ఐక్యతతో ఒక బలమైన సమాధానం ఇచ్చారు.రాజస్థాన్ సరిహద్దు బెల్ట్లో ‘ఆపరేషన్ స్వీప్’ పేరిట సాగిన కూల్చివేతలు ఉద్రిక్తతలకు దారితీసినప్పటికీ, అవి అక్కడి హిందూ-ముస్లింల మధ్య ఉన్న సోదరభావాన్ని మరింత పటిష్టం చేశాయే తప్ప విచ్ఛిన్నం చేయలేకపోయాయి.
సంక్షోభంలో వెల్లివిరిసిన సోదరభావం కేంద్ర, రాష్ట్ర భద్రతా సంస్థల ఆదేశాల మేరకు భారత్-పాకిస్తాన్ సరిహద్దులోని నాలుగు జిల్లాల్లో అనధికార నిర్మాణాల తొలగింపు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో ముస్లిం సమాజానికి చెందిన ప్రార్థనా స్థలాలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారనే ఆరోపణలు వచ్చాయి. సుమారు 350 మసీదులు, ఇస్లామిక్ మతపరమైన నిర్మాణాలకు నోటీసులు ఇవ్వడం, కొన్నింటిని కూల్చివేయడంతో స్థానిక ముస్లిం సోదరులు ఆందోళనకు గురయ్యారు. ఇలాంటి క్లిష్ట సమయంలో… “ఇది కేవలం ముస్లింల సమస్య కాదు, మన సమాజ సమస్య” అని భావించి స్థానిక హిందూ సమాజం ముస్లిం సోదరులకు అండగా నిలిచింది. బాహ్య శక్తులు సృష్టించే కృత్రిమ ఉద్రిక్తతలను తిప్పికొడుతూ ఇరు మతాల ప్రజలు చేతులు కలిపారు.
‘సర్వ్ ధర్మ్ శాంతి సభ’ – ఐక్యతకు ప్రతీకరాజకీయ శక్తులు తమ మధ్య శతాబ్దాలుగా ఉన్న శాంతిని దూరం చేయలేవని నిరూపిస్తూ, హిందూ-ముస్లింలు ఉమ్మడిగా ‘సర్వ్ ధర్మ్ శాంతి సభ’ (అన్ని మతాల శాంతియుత కూటమి) బ్యానర్పై రోడ్లపైకి వచ్చారు.
శాంతియుత నిరసన: వందలాది మంది హిందువులు, ముస్లింలు కలిసి బార్మర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ కార్యాలయం వెలుపల శాంతియుత సభ నిర్వహించారు.
రాష్ట్రపతికి వినతి: కూల్చివేతలను తక్షణమే నిలిపివేయాలని, చట్టపరమైన పారదర్శకతను పాటించాలని కోరుతూ దేశ ప్రథమ పౌరురాలైన భారత రాష్ట్రపతికి ఉమ్మడిగా వినతిపత్రం పంపారు.”మా ముస్లిం సోదరులకు అండగా నిలుస్తాం”ఈ ప్రజా సమీకరణలో దళిత సర్పంచ్ సుర్తారామ్ మేఘ్వాల్ పోషించిన పాత్ర హిందూ-ముస్లింల ఐక్యతకు పరాకాష్ట. చట్టం అందరికీ సమానంగా వర్తించాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఎంతో ఆలోచింపజేశాయి:
“ఒకవేళ మసీదుల పత్రాలను తనిఖీ చేసి కూల్చివేస్తుంటే, పూర్తి పరిపాలనా పారదర్శకత కోసం హిందూ దేవాలయాలను కూడా అదే చట్టపరమైన ప్రమాణాలతో తనిఖీ చేయాలి. బాద్బీర్ గ్రామంలో మతపరమైన స్థలాల ధ్వంసం తరువాత మా మధ్య సోదరభావం మరింత పెరిగింది. ఇక్కడి హిందూ, ముస్లింల మధ్య ఎలాంటి విభేదాలు లేవు. మా ముస్లిం సోదరులకు మేము ఎల్లప్పుడూ అండగా నిలబడతామని అన్నారు.
“మొత్తంగా లౌకిక భారతానికి దిక్సూచి సోషల్ మీడియా, వీధి రౌడీయిజం ద్వారా దేశంలో ద్వేషాన్ని, విభజనను వ్యాప్తి చేయాలని చూస్తున్న శక్తులకు బార్మర్, జైసల్మేర్ సంఘటనలు ఒక గట్టి చెంపపెట్టు. భారత రాజ్యాంగానికి మూలస్తంభాలైన సహజీవనం, సమానత్వం, పరస్పర గౌరవానికి ఈ హిందూ-ముస్లింల ఐక్యత ఒక నిదర్శనంగా నిలిచింది. విభజన రాజకీయాలపై సంభాషణలు, శాంతియుత సహజీవనమే విజయం సాధిస్తాయని.. చట్టాన్ని అందరికీ సమానంగా వర్తింపజేస్తూ, పరస్పర చర్చల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకున్నప్పుడే సమాజంలో నిజమైన శాంతి వర్ధిల్లుతుందని ఈ సరిహద్దు ప్రజలు దేశానికి చాటిచెప్పారు.
