న్యూఢిల్లీ: ఒక IIT పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం అందించిన సమాచారం ప్రకారం… గత రెండు దశాబ్దాలలో ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (IIT)లకు చెందిన 171 మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య లేదా అసాధారణ కారణాల వల్ల మరణించారు. ఇందులో దాదాపు 70 శాతం మరణాలు గత 10 ఏళ్లలోనే నమోదయ్యాయి.

గత రెండు నెలల్లో IITలలో ఇద్దరు విద్యార్థులు మరణించడం వల్ల నిరసనలు, సంస్థాగత విచారణలు మరియు విద్యార్థుల సంక్షేమ విధానాలపై కొత్తగా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్న తరుణంలో ఈ వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.

కాగా, IIT ఢిల్లీలో 31 ​​ఏళ్ల MSc ఫిజిక్స్ విద్యార్థి రిషికేష్ కుమార్ ఆగస్టు 22న మరణించారు. 2006 నుండి సెప్టెంబర్ 2026 వరకు సేకరించిన ఈ గణాంకాల ప్రకారం, 2006-2015 మధ్య కాలంలో 51 మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకోగా, 2016 నుండి సెప్టెంబర్ 2026 మధ్య ఆ సంఖ్య 120కి చేరింది.

ఈ సమాచారం ప్రకారం, దాదాపు రెండు దశాబ్దాల కాలంలో వివిధ IITలలో కనీసం 171 మంది విద్యార్థులు ఇలా మరణించారు. ఈ గణాంకాలను ‘గ్లోబల్ IIT అలమ్నై సపోర్ట్ గ్రూప్’ వ్యవస్థాపకుడు, IIT-కాన్పూర్ పూర్వ విద్యార్థి అయిన ధీరజ్ సింగ్ సేకరించారు. విద్యార్థుల సంఖ్య పెరగడం ఒక్కటే ఈ భారీ పెరుగుదలకు కారణం కాదని సింగ్ విశ్లేషణ సూచిస్తోంది.

ఈ విశ్లేషణ ప్రకారం, నమోదైన ఆత్మహత్యలలో దాదాపు 82 శాతం IIT క్యాంపస్‌ల పరిధిలోనే జరిగాయి. పరీక్షలు, ఫలితాల సమయంలో మరణాల సంఖ్య గరిష్ట స్థాయికి చేరుకోగా, సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో అవి తగ్గుముఖం పట్టాయి.

“IITలలో విద్యార్థుల ఆత్మహత్యలు అనేవి విడివిడి లేదా గణాంకపరంగా ప్రాముఖ్యత లేని సంఘటనలు కావు; ఇవి దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగుతూ తీవ్రతరమవుతున్న ప్రజా ఆరోగ్య సంక్షోభం అని ఆధారాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇవి ముందుగానే నివారించదగినవని IIT-కాన్పూర్ పూర్వ విద్యార్థి అయిన ధీరజ్‌ సింగ్ పేర్కొన్నారు.

గత రెండు నెలల్లో IITలలో ఇద్దరు విద్యార్థులు మరణించడం వల్ల నిరసనలు, సంస్థాగత విచారణలు, విద్యార్థుల సంక్షేమ విధానాలపై కొత్తగా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్న తరుణంలో ఈ వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఐఐటి ఢిల్లీలో, 31 ఏళ్ల ఎంఎస్సీ ఫిజిక్స్ విద్యార్థి రిషికేష్ కుమార్ ఆగస్టు 22న మరణించాడు. అతని మరణం స్వతంత్ర విచారణ, జవాబుదారీతనం కోరుతూ విద్యార్థుల నిరసనలకు దారితీసింది. దీని తరువాత, అతని మరణానికి దారితీసిన పరిస్థితులను పరిశీలించడానికి సంస్థ ఒక విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

ఐఐటి బొంబాయిలో, 20 ఏళ్ల బీటెక్ విద్యార్థి సాహిల్ వాకోడే సెప్టెంబర్ 19న మరణించాడు. సెమిస్టర్ మధ్యంతర పరీక్షల సమయంలో జరిగిన ఒక సంఘటనలో అతను మొబైల్ ఫోన్, ఒక ఏఐ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ఉపయోగిస్తున్నట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ సంఘటన క్యాంపస్‌లో నిరసనలకు దారితీసింది.

ఈ విషయం విచారణలో ఉన్నప్పుడు అటువంటి ప్రకటనలు చేయడం తగదని పేర్కొంటూ, మరణానికి దారితీసిన పరిస్థితులపై తాము మొదట చేసిన ప్రకటనకు ఐఐటి బొంబాయి తరువాత క్షమాపణ చెప్పింది.

సింగ్ విశ్లేషణ ప్రకారం, పురుష బీటెక్ విద్యార్థులు, మహిళా పీహెచ్‌డీ స్కాలర్లు ముఖ్యంగా ప్రమాదానికి గురయ్యే అవకాశం ఉందని, గత రెండు దశాబ్దాలుగా నమోదైన ఆత్మహత్యలలో ఈ రెండు వర్గాల వారే సుమారు 60 శాతం ఉన్నారని తెలుస్తోంది.

ఈ సంకలనం వివిధ సామాజిక వర్గాలలో ఉన్న అసమానతలను కూడా సూచిస్తోంది. విశ్లేషణ ప్రకారం, ఈ కాలంలో జనరల్ కేటగిరీ విద్యార్థులతో పోలిస్తే ఎస్సీ, ఎస్టీ విద్యార్థులు దాదాపు రెట్టింపు సంఖ్యలో మరణించారు. అంతేకాకుండా, వారు తమ జనరల్, ఓబీసీ సహచరుల కంటే తక్కువ వయస్సులోనే మరణించారు.

కోవిడ్ అనంతర కాలంలో, జనరల్ కేటగిరీ విద్యార్థులతో పోలిస్తే ఎస్సీ విద్యార్థులలో ఆత్మహత్య మరణాల రేటు 2.6 రెట్లు, ఎస్టీ విద్యార్థులలో 4.2 రెట్లు ఎక్కువగా ఉందని విశ్లేషణ పేర్కొంది.

ఈమేరకు IIT-కాన్పూర్ పూర్వ విద్యార్థి అయిన ధీరజ్‌సింగ్ ఆగస్టులో ఏఎన్ఐతో మాట్లాడుతూ… దీనికోసం 14-సూత్రాల రోడ్‌మ్యాప్‌ను ప్రతిపాదించారు. ఇందులో తోటివారు, సీనియర్లు, పూర్వ విద్యార్థులతో కూడిన నిర్మాణాత్మక మార్గదర్శకత్వం; హాజరు, నిరంతర మూల్యాంకనం ద్వారా ప్రమాదంలో ఉన్న విద్యార్థులను ముందుగానే గుర్తించడం; మానసిక ఆరోగ్య సేవలకు గోప్యమైన ప్రాప్యత; క్యాంపస్ వ్యాప్త మానసిక ఆరోగ్య సర్వేలు; అధ్యాపకులు, సిబ్బంది, విద్యార్థులకు శిక్షణ వంటివి ఉన్నాయి.

ఇతర సిఫార్సులలో క్యాంపస్ శ్రేయస్సు సూచికలను జాతీయ సంస్థాగత ర్యాంకింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో చేర్చడం, ఐఐటీలలో ప్రత్యేకకంగా సంక్షేమ నాయకత్వాన్ని(wellbeing indicators) నియమించడం, గత మరణాలను పరిశీలించడానికి ఒక స్వతంత్ర నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం, మానసిక ఆరోగ్య ప్రణాళికలో వైవిధ్యం, సమ్మిళిత అంశాలను ఏకీకృతం చేయడం వంటివి ఉన్నాయి.

“ఈ పాలసీ రోడ్‌మ్యాప్‌, విద్యాపరమైన ఒత్తిడి, ప్రమాదాన్ని ముందుగానే గుర్తించడం, అణగారిన విద్యార్థులను ప్రభావితం చేసే అసమానతలు, సంస్థాగత జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలను పరిష్కరించడానికి ఉద్దేశించిన పద్నాలుగు చర్యలను వివరిస్తుంది — వీటిలో చాలా వరకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నవి, తక్షణమే అమలు చేయదగినవి,” అని ఐఐటీ పూర్వ విద్యార్థి సింగ్ అన్నారు.

“ఈ సిఫార్సులన్నీ విద్యార్థి జీవితం, గౌరవం, సమానత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి సకాలంలో చర్యలు తీసుకోవడానికి ఒక స్పష్టమైన అవకాశాన్ని అందిస్తున్నాయని” IIT-కాన్పూర్ పూర్వ విద్యార్థి అయిన ధీరజ్‌ సింగ్ అన్నారు.