ద హేగ్: అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ఐసీజే) నిన్న చారిత్రక తీర్పు వెలువరించింది. 2017లో రఖైన్ రాష్ట్రంలో మయన్మార్ సైన్యం చేపట్టిన “నిర్మూలన చర్యల” సమయంలో రోహింగ్యాలపై జాతిహత్య జరిగిందని న్యాయస్థానం నిర్ధారించింది. ఈ తీర్పు నేపథ్యంలో రోహింగ్యా అంశంపై తన విధానాలను పునఃసమీక్షించుకోవాల్సిన అవసరం భారతదేశానికి ఏర్పడింది.
దాదాపు దశాబ్ద కాలంగా దేశంలో ఈ అంశంపై చర్చ వలసలు, భద్రత, పౌరసత్వం చుట్టూనే తిరిగింది. రోహింగ్యాలను పత్రాలు లేని లేదా అక్రమ వలసదారులుగా చూడటమే అధికంగా కనిపించింది; ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా దాదాపు అదే కోణంలో సాగాయి. అయితే ఐసీజే తీర్పు ఈ నేపథ్యాన్ని సమూలంగా మార్చివేసింది. రోహింగ్యాలు జాతిహత్య బాధితులని అంతర్జాతీయ చట్టపరంగా స్పష్టం చేసింది. ఇకపై వారి భవిష్యత్తుపై జరిగే ఏ చర్చ అయినా ఈ వాస్తవాన్ని గుర్తించడంతోనే మొదలవ్వాలి.
ఈ తీర్పు ప్రభావం మయన్మార్కే పరిమితం కాదు. జాతి నిర్మూలన ఒప్పందంలోని ఆర్టికల్ I ప్రకారం, దేశాలు జాతిహత్యకు పాల్పడినవారిని శిక్షించడమే కాకుండా, దానిని నివారించే బాధ్యతనూ కలిగి ఉంటాయి. బోస్నియా వర్సెస్ సెర్బియా కేసులో 2007లో ఇచ్చిన తీర్పులో—జాతిహత్య ముప్పు ఉందని దేశాలకు తెలిసినప్పుడు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత ఉందని ఐసీజే స్పష్టం చేసింది. అందువల్ల ఈ ఒప్పందం బాధ్యతలు నేరం జరిగిన దేశ సరిహద్దులను దాటి విస్తరిస్తాయి.
1959లోనే జాతి నిర్మూలన ఒప్పందాన్ని ఆమోదించిన భారతదేశం, సామూహిక దురాగతాలను అడ్డుకునే అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తూ వస్తోంది. పౌరసత్వం కల్పించాలని గానీ, వలస నియంత్రణలను సడలించాలని గానీ ఈ ఒప్పందం తప్పనిసరి చేయదు. కానీ రోహింగ్యాలు ఎదుర్కొన్న నేరాల తీవ్రతను, వాటి చట్టపరమైన ప్రాధాన్యతను గుర్తించాల్సిన బాధ్యతను మాత్రం ఇది గుర్తు చేస్తుంది.
భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా వ్యక్తుల నేపథ్యాన్ని పరిశీలించడం, వలసలను నియంత్రించడం ఏ దేశానికైనా ఉన్న హక్కు. అయితే వలసల నిర్వహణకు, జాతిహత్య బాధితులుగా న్యాయపరంగా గుర్తింపు పొందిన వర్గం పట్ల విధాన రూపకల్పనకు మధ్య స్పష్టమైన తేడా ఉంది. కేవలం వలస చట్టాల కోణం నుంచే చూస్తే ఆ తేడా మరుగున పడే ప్రమాదం ఉంది.
గాంబియా దాఖలు చేసిన ఈ కేసును విచారణకు అనుమతించడం ద్వారా, సభ్య దేశాల సమిష్టి బాధ్యతను ఐసీజే మరోసారి నొక్కి చెప్పింది. జాతిహత్య అనేది బాధితులు, నేరానికి పాల్పడిన దేశం మధ్య మాత్రమే పరిమితమయ్యే అంశం కాదు; అది యావత్ అంతర్జాతీయ సమాజానికి సంబంధించిన సమస్య. ఇది శరణార్థుల ప్రవేశంపై భారతదేశానికి కొత్త చట్టపరమైన బాధ్యతలను విధించకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, హింస కొనసాగుతున్న లేదా జాతిహత్య పర్యవసానాలకు పరిష్కారం లభించని పరిస్థితుల్లోకి రోహింగ్యాలను తిరిగి పంపకుండా చూసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇది బలపరుస్తుంది.
అలాగే జవాబుదారీతనం, నష్టపరిహారం, బాధితుల హక్కులు, గౌరవ పరిరక్షణకు ఉద్దేశించిన అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలకు మరింత అండగా నిలవాలని కోరుతుంది. ఈ విషయంలో భారతదేశ చరిత్రే మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది. హింస, సంఘర్షణల నుంచి పారిపోయి వచ్చిన టిబెటన్లు, శ్రీలంక తమిళులు, ఆఫ్ఘన్లు వంటి అనేక వర్గాలకు దశాబ్దాలుగా భారత్ ఆశ్రయం కల్పించింది. ఆ సంప్రదాయంలో మానవతా దృక్పథం, ఆచరణాత్మక రాజనీతిజ్ఞత రెండూ కలగలిసి ఉన్నాయి.
రోహింగ్యాల విషయంలోనూ అదే దృక్పథం అవసరం. సరిహద్దులు దాటినంత మాత్రాన జాతిహత్య ప్రభావం ముగిసిపోదు. భద్రత, వలసల నియంత్రణపై భారతదేశానికి ఉన్న ఆందోళనలను పక్కన పెట్టనక్కర్లేదు; కానీ విధానాలు ఈ వాస్తవంతోనే ప్రారంభం కావాలి. వలస చట్టాలను ఎంత కఠినంగా అమలు చేసిందనే దానికంటే—జాతిహత్య నుంచి ప్రాణాలతో బయటపడిన వారి పట్ల భారత్ బహిష్కరణను ఎంచుకుందా, రక్షణను ఎంచుకుందా అనే దాని ఆధారంగానే చరిత్ర నిలబెట్టి అంచనా వేస్తుంది.


