ముంబై: ఇటీవల, హోంమంత్రి అమిత్ షా ఎన్నికల ప్రచారంలో భారతదేశంలో ముస్లిం జనాభా అమితంగా పెరుగుతోందని అన్నారు. ఈ వాదనకు మద్దతుగా ఆయన గణాంకాలను సమర్పించారు. తరువాత, చొరబాటుదారుల వల్ల ఇలా జరుగుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. “మీరు చొరబాటుదారులను ఓటు వేయడానికి అనుమతిస్తారా?” అని సభికులను ప్రశ్నించారు. దీనికి సమాధానంగా ప్రజలు “లేదు” అని ప్రతిస్పందించారు.

కాగా, బీహార్‌లో చాలా మంది చొరబాటుదారులు ఉన్నారని ఎన్నికల కమిషన్ పేర్కొంది, కానీ ఎన్నికల కమిషన్ SIR నివేదికను ప్రచురించినప్పుడు, ఒక్క చొరబాటుదారుడు కూడా కనుగొనలేదు. దీంతో ఈ వాదనలో నిజం లేదని తేలిపోయింది. ఇదిలా ఉండగా గత ఏడు దశాబ్దాలుగా భారతదేశ జనాభా లెక్కల డేటా వేరే కథను చెబుతుంది.

1951 – 2011 మధ్య భారతదేశ ముస్లిం జనాభా 3.54 కోట్ల నుండి 17.23 కోట్లకు పెరిగింది. అయితే, అదే కాలంలో, సంతానోత్పత్తి రేటు నిరంతరం తగ్గుతోంది. 1950లలో ముస్లిం జనాభా పెరుగుదల రేటు 32.77% నుండి 2011 నాటికి 24.67%కి తగ్గింది. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS) డేటా ఈ ధోరణిని నిర్ధారిస్తుంది. NFHS-2 (1998–99) ప్రకారం, ముస్లింలలో సంతానోత్పత్తి రేటు 3.59గా ఉంది, ఇది NFHS-3 (2005–06)లో 3.09కి, తరువాత NFHS-4 (2015–16)లో 2.61కి, NFHS-5 (2019–21)లో 2.36కి తగ్గింది. ఈ తగ్గుదల స్పష్టంగా, నిరంతరంగా మరియు చాలా సంక్లిష్టంగా ఉంది.

ఇది 3.59 నుండి 2.36కి ఎందుకు పడిపోయింది? ఇక ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ప్రభుత్వం జన గణన నిర్వహించక పోవడంతో ప్రస్తుత సంతానోత్పత్తి రేటు తెలియదు. వాస్తవానికి, భారతదేశంలోని ముస్లింలు ఆర్థిక స్తబ్దత, వెనుకబాటుతనాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు, అయినప్పటికీ వారి సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుతూనే ఉంది.

భారతీయ ముస్లింలలో ఈ తగ్గుతున్న సంతానోత్పత్తి రేటు ఆసక్తికరంగా ఉంది. ఇతర వర్గాలతో పోలిస్తే ఈ సమాజం ఆర్థికంగా పరిమితమైన పురోగతిని కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఇలా జరిగింది. 2006 సచార్ కమిటీ నివేదిక తదుపరి అధ్యయనాలు ముస్లింలు ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన స్థితిలోనే ఉన్నారని పదేపదే చూపించాయి. వారు తక్కువ ఉపాధి అవకాశాలు, జాతీయ సగటు కంటే అధిక పేదరిక స్థాయిలను ఎదుర్కొంటున్నారు. అయినప్పటికీ వారి సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుతూనే ఉంది, ఈ మార్పు ఆర్థిక శ్రేయస్సు కంటే విస్తృత సామాజిక, ఆర్థిక కారకాల ద్వారా నడుస్తుందని సూచిస్తుంది.

దేశవ్యాప్తంగా మెరుగైన ప్రజారోగ్యం ఒక ప్రధాన కారకంగా ఉంది. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలు టీకాలు వేయడం, ప్రసూతి ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలతో సహా చాలా మందికి స్వచ్ఛమైన తాగునీటిని అందుబాటులోకి తీసుకురావడం వంటివి ఉన్నాయి. ఈ ప్రభుత్వ చొరవ వల్ల పిల్లల మరణాలను నాటకీయంగా తగ్గించాయి, ఇది గతంలో పెద్ద కుటుంబ పరిమాణాలకు కీలకమైన చోదక శక్తిగా ఉంది. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలు బతుకుతారని ఎక్కువ నమ్మకంగా ఉన్నప్పుడు, వారు తక్కువ మంది పిల్లలను కలిగి ఉంటారు.

దీనితో పాటు ముస్లింలలో ముఖ్యంగా స్త్రీ అక్షరాస్యతలో క్రమంగా పురోగతి ఉంది, ఇది 1951 నుండి కేరళ, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర వంటి అనేక ప్రాంతాలలో గణనీయంగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా మహిళలకు స్వల్పమైన విద్యా లాభాలు కూడా కుటుంబ నియంత్రణ నిర్ణయాలను రూపొందించడంలో, చిన్న కుటుంబాలను ప్రోత్సహించడంలో నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషిస్తాయి.

ఆర్థిక వాతావరణం కూడా ఈ మార్పును ప్రభావితం చేస్తుంది. జీవన వ్యయాలు పెరగడం, ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గడంతో, అన్ని వర్గాలలోని కుటుంబాలు తమ గృహాల పరిమాణం గురించి పునరాలోచించుకుంటున్నాయి. ముస్లింలలో, పట్టణ వలసలు కొత్త సామాజిక ధోరణులకు, పెరిగిన జీవన వ్యయాలకు, గృహ కొరతకు దారితీశాయి, దీనివల్ల సమస్యలు తలెత్తాయి. ప్రస్తుత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఎక్కువ మంది పిల్లలను పెంచడం, విద్యను అందించడం కష్టతరం అవుతోందని ఇప్పుడు చాలా కుటుంబాలు భావిస్తున్నాయి.

ఈ సామాజిక-ఆర్థిక కారకాలతో పాటు, మీడియా, మొబైల్ ఫోన్లు…ఆదాయం – విద్యా స్థాయితో సంబంధం లేకుండా దాదాపు అందరికీ విస్తరించింది. ఆరోగ్యం, గర్భనిరోధకం, కుటుంబ నియంత్రణ గురించి సమాచారం టెలివిజన్, సోషల్ మీడియా,కమ్యూనిటీ నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా స్వేచ్ఛగా వ్యాప్తి చెందుతుంది, ఆదర్శ కుటుంబ పరిమాణం గురించి సామాజిక వైఖరిని ప్రభావితం చేస్తుంది. కుటుంబాలు ఈ సమస్యల గురించి మరింత అవగాహన పెంచుకునే కొద్దీ, వారు తక్కువ మంది పిల్లలు ఉండాలనే పాలసీనే అవలంబిస్తారు.

అయితే, భారతదేశంలోని వివిధ వర్గాలకు సంతానోత్పత్తి రేట్లు తగ్గడానికి కారణాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. నిపుణులు దానికి కారణాలను చర్చించడం కొనసాగిస్తున్నారు. ముస్లింల విషయంలో, తగ్గుతున్న సంతానోత్పత్తి రేటు ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ముస్లింలు అనుభవించిన అనిశ్చితి, అభద్రతకు కూడా ముడిపడి ఉండవచ్చు. పాలక రాజకీయ పార్టీ భయాందోళన వాతావరణాన్ని సృష్టించడం, ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా చట్టాలు చేయడం, బుల్డోజర్ల వాడకం, వక్ఫ్ సవరణ బిల్లు,ప్రతిపాదిత యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్ చుట్టూ చర్చలు ముస్లింలలో భయాలను సృష్టించాయని అనేక మంది సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు గమనించారు.

ప్రధాన స్రవంతి మీడియాలోని కొన్ని విభాగాలలో ప్రతికూల చిత్రణల ప్రభావం, రాజకీయ ప్రచారాలలో మతపరమైన పోలరైజేషన్‌కూడా ఒక కారణమని విశ్లేషకులు ఎత్తి చూపుతున్నారు, ఇది పరాయీకరణ భావనను సృష్టించడానికి దోహదపడిందని వారి అభిప్రాయం. అంతేకాకుండా, విద్య, ఉపాధి, వ్యాపార రంగాలపై దృష్టి సారించిన విధాన చట్రాలలో ముస్లింలను పరిమితంగా చేర్చడం గురించి ఆందోళనలు తలెత్తాయి. దీర్ఘకాలిక సామాజిక, రాజకీయ ఒత్తిడిలో జీవిస్తున్న అనేక ముస్లిం కుటుంబాలు తమ గృహాలను విస్తరించడం పట్ల మరింత జాగ్రత్త వహించాయి. అందువల్ల వారి సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుతూ వస్తోంది.

జనాభా నిపుణులు, సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు భారతీయ ముస్లింలలో సంతానోత్పత్తి రేట్లు తగ్గడానికి గల కారణాలపై బహిరంగ, డేటా ఆధారిత చర్చలో పాల్గొనాలి, ఎందుకంటే ఈ ధోరణి కేవలం సంఖ్యలకు మించి సంక్లిష్టమైన సామాజిక, రాజకీయ ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది. జనాభా లెక్కలు, NFHS డేటా దశాబ్దాలుగా సంతానోత్పత్తిలో స్థిరమైన తగ్గుదలని స్పష్టంగా చూపిస్తున్నప్పటికీ, అంతర్లీన కారణాలు వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి. కొంతమంది నిపుణులు దీనిని మెరుగైన ఆరోగ్య సౌకర్యాలు, విద్యా పురోగతి, పట్టణ సమస్యలకు ఆపాదించగా, మరికొందరు లోతైన ఆర్థిక అభద్రత కారణమని చెబుతున్నారు.

దేశంలోని అతిపెద్ద మైనారిటీ సమాజంలో సామాజిక-ఆర్థిక అంశాలు, ముస్లిం అవగాహనలు, విధాన చట్రాలు జనాభా ప్రవర్తనను ఎలా ప్రభావితం చేస్తున్నాయో పరిశీలించడానికి జనాభా శాస్త్రవేత్తలు, ఆర్థికవేత్తలు, సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు, విధాన రూపకర్తల మధ్య జాతీయస్థాయిలో అత్యవసరంగా చర్చ జరగాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.