కోల్కత: పశ్చిమబెంగాల్లో ఎస్ఐఆర్ పేరిట మీడియా హడావుడి ఎక్కువయింది. ఇక్కడ ఒక సంఘటనను పరికిస్తే… కోల్కతా సమీపంలోని సాల్ట్ లేక్లో సచివాలయానికి ఎదురుగా గుడిసెల సమూహం ఉంది. గత వారాంతంలో అక్కడే గందరగోళం చెలరేగింది. చేతిలో కెమెరాలు పట్టుకుని జర్నలిస్టుల బృందం ఒక యువకుడిని వెంబడించింది.
ఆ వ్యక్తి రఫీకుల్ సర్దార్, నగరంలో నివసించే దినసరి కూలీ. సర్దార్ కుటుంబం సౌత్ 24 పరగణాలలోని జాయ్నగర్-I బ్లాక్లోని దోసా గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని శ్యామ్నగర్ గ్రామ వాసులు. వారి పేర్లు 2002 ఓటరు జాబితాలో ఉన్నాయి.
తనను మీడియా వెంబడించిన వైనంపై సర్దార్ ది వైర్తో మాట్లాడుతూ…“వారు ‘నువ్వు బంగ్లాదేశీయుడివి, ఇక్కడ ఏం చేస్తున్నావు?’ అని పదే పదే అడుగుతూనే ఉన్నారు. మీడియా పర్సన్స్ గుంపులు గుంపులుగా వస్తూనే ఉన్నారు. నేను వారికి నా ఆధార్, ఓటరు ఐడి చూపించిన తర్వాత కూడా వారు ఆగటంలేదు.”
ఈ మీడియా ఒత్తిడిని భరించలేక రఫీకుల్ చివరకు వారి నుండి తప్పించుకునే యత్నంలో పారిపోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆ వ్యక్తి తొందరపాటు చర్యను మీడియాలోని కొన్ని వర్గాలు “పారిపోతున్న బంగ్లాదేశీయుడి” చిత్రంగా మార్చాయి. ఈ ఫుటేజ్ను న్యూస్ పోర్టల్స్, సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రసారం చేశారు. దీంతో రఫీకుల్ సర్దార్ తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఈ వారం న్యాయ సలహా కోరాడు.
ఈమేరకు సర్దార్ మాట్లాడుతూ…“నేను ఇప్పుడు పని కోసం వెతకడానికి కూడా భయపడుతున్నాను కాబట్టి సహాయం కోసం న్యాయవాది వద్దకు వెళ్లాను – మీడియా వాళ్లు మళ్ళీ నా వెంట పడితే ఏమి చేయాలి అని వాపోయారు?” కాగా, రఫీకుల్ న్యాయవాది సబ్యసాచి ఛటర్జీ దీనిని బహుళ స్థాయిలలో వైఫల్యంగా అభివర్ణించారు.
“ఒక పేద దినసరి కార్మికుడిని బంగ్లాదేశీయుడిగా ముద్ర వేస్తున్నారు. అతని అమాయకత్వాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని, మీడియాలోని ఒక వర్గం RSS లా ద్వేషం, విభజన ఎజెండాను ముందుకు తెస్తోంది. దారుణమైన విషయం ఏమిటంటే, అధికార పార్టీ నుండి ఎవరూ అతనికి మద్దతు ఇవ్వలేదు” అని ఛటర్జీ అన్నారు.
కాగా, ఈ ఘటన… మీడియా సిబ్బందికి ప్రజల ID పత్రాలను తనిఖీ చేసే హక్కు ఉందా… వారి రూపాన్ని లేదా ఆర్థిక స్థితి ఆధారంగా మాత్రమే ఎవరినైనా వెంబడించే హక్కు ఉందా అనే ప్రశ్నలు లేవనెత్తేలా చేసింది.
ఈ భయానికి నేపథ్యం ‘స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్’ (SIR). భవిష్యత్తులో జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్ (NRC) కోసం పునాది వేయడమే దీని నిజమైన ఉద్దేశ్యం అన్న వాదనలు వెల్లువెత్తాయి.
ఇటీవలి వారాల్లో SIR కసరత్తు ప్రారంభమైనప్పుడు “బంగ్లాదేశీయులు” కోల్కతా మురికివాడల నుండి పారిపోతున్నారని పేర్కొంటూ అనేక మీడియా సంస్థలు, YouTube ఛానెల్లు… వీడియోలను ప్రసారం చేశాయి. కొన్ని క్లిప్లలో స్థానికులు భయంతో తమ గుర్తింపును నిరూపించుకోవడానికి ఆధార్, ఓటరు కార్డులను పైకి ఎత్తి చూపుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఇక ఒక వీడియోలో అయితే గుడిసెలో నివసిస్తున్న వృద్ధ మహిళను ఒక రిపోర్టర్ ఏకంగా తన “పాస్పోర్ట్” చూపించమని అడగడం మనల్ని విస్తుపోయేలా చేసింది.
ఇక రాష్ట్రంలోని ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ బీజేపీ నాయకులు అయితే ఏకంగా పనివాళ్లు, రోజువారీ కూలీ కార్మికులు “బంగ్లాదేశ్కు తిరిగి వచ్చారు” అని ఆరోపిస్తూ ఈ ఫోటోలను సోషల్మీడియాలో పోస్ట్ చేయడం ద్వారా ఈ ఉన్మాదాన్ని మరింత పెంచారు.
ఇటువంటి కథనాలు యాదృశ్చికం కాదని, భవిష్యత్ ఎన్నికలకు ముందు భయాన్ని సృష్టించడానికి, ప్రజాభిప్రాయాన్ని మార్చే ప్రచారంలో ఒక భాగమని హక్కుల కార్యకర్తలు ఆరోపిస్తున్నారు.
“SIR గురించి బిజెపి ప్రతిపక్ష నాయకుడు మాట్లాడిన స్వరాన్నే మీడియాలోని కొన్ని వర్గాలు ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి. సంఘ్ నాటకాన్ని అనుసరించి ఏకపక్ష కథనాలను సృష్టిస్తున్నారు. కానీ SIR ముస్లింలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకోదు” అని సాంస్కృతిక కార్యకర్త, మాజీ CPI(M) ఎంపీ షేక్ సైదుల్ హక్ అన్నారు. “ఇది పేదలు, దళితులు, ఆదివాసీల హక్కులను హరించే కుట్ర కూడా. దీనిపై ప్రధాన స్రవంతి మీడియా మౌనం ప్రమాదకరం. ఈ పరిణామం ప్రజలలో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని సృష్టిస్తోంది.”
అయితే, తదుపరి వాస్తవ తనిఖీలలో, ఈ నివేదికలలో చాలా వరకు తప్పుదారి పట్టించేవి లేదా పూర్తిగా తప్పుడువి అని తేలింది. అనేక వీడియోలు బంగ్లాదేశ్ నుండి వచ్చిన ఫుటేజ్లకు చెందినవి లేదా AI-ద్వారా సృష్టించినట్లుగా గుర్తించారు.
క్షమాపణలు చెప్పిన జీ 24
ఒక ప్రముఖ బెంగాలీ మీడియా సంస్థలో ప్రసారమైన వార్త ఒకటి పూర్తిగా కల్పితమని తేలిన తర్వాత బహిరంగ వివరణ ఇవ్వవలసి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, తప్పుడు సమాచారాన్ని నొక్కి చెప్పే పశ్చిమ బెంగాల్లోని చట్ట అమలు సంస్థలు ఈ విషయంపై మౌనంగా ఉన్నాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, SIR చుట్టూ ఉన్న భయాందోళనలు, అమానవీయతకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడిన అనేక మంది కార్యకర్తలు తమ సోషల్ మీడియా పోస్టులు,పేజీలను తొలగించారని నివేదించారు.
“పశ్చిమ బెంగాల్ పోలీస్ డిపార్ట్మెంట్ ఆదేశాల మేరకు నాతో సహా మా అనేక ఫేస్బుక్ ఖాతాలను భారతదేశంలో కనిపించకుండా చేశారు. మేము నిరంతరం SIRకి వ్యతిరేకంగా రాస్తూ, నిరసన కార్యక్రమాలకు సంబంధించిన పోస్టర్లు, వీడియోలను అప్లోడ్ చేస్తున్నందున ఈ చర్య తీసుకున్నారని” అసోసియేషన్ ఫర్ ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ డెమోక్రటిక్ రైట్స్ (APDR) ప్రధాన కార్యదర్శి రంజ్త్ సుర్ ఆరోపించారు.
మొత్తంగా ప్రజల్లో ఆందోళనకు SIR ఆజ్యం పోసింది. ఓట్లు, TRP, అభిప్రాయాలు పేరిట ఓటర్లలో భయాన్ని రేకెత్తించారు. ఈ చక్రంలో చిక్కుకున్న పేదలు తమ సొంత భూమిలో తమ ఉనికిని నిరూపించుకోవాల్సి రావడం ఓ విషాదం.
