టెహ్రాన్: అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త దాడిలో హత్యకు గురైన ఇరాన్ దివంగత సర్వోన్నత నాయకుడు అలీ ఖమేనీ శవపేటికను రాజధాని టెహ్రాన్లో జరిగే అంత్యక్రియల కార్యక్రమానికి తీసుకువచ్చారు. ఈ కార్యక్రమంలో అంతర్జాతీయ ప్రతినిధులు పాల్గొననున్నారు. నేడు జరిగే ఈ కార్యక్రమానికి, ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధంలో మరణించిన వారి వేలాది కుటుంబ సభ్యులు హాజరయ్యారు. వీరంతా స్మారక స్థలం సమీపంలో గుమిగూడి సంతాపం తెలిపారు.
ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్పై జరిగిన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త దాడిలో ఖమేనీ హత్యకు గురయ్యారు. ఈ ఘటన వారాల తరబడి యుద్ధానికి దారితీసి, మధ్యప్రాచ్యం అంతటా ఉద్రిక్తతలను పెంచింది. ప్రకటించిన అంత్యక్రియల షెడ్యూల్ ప్రకారం,…శుక్రవారం నాడు ఖమేనీకి అధికారిక స్మారక కార్యక్రమం జరగనుంది. ఈ కార్యక్రమానికి దేశాధినేతలు, ఉన్నతాధికారులు, మత పెద్దలు హాజరవుతారు.
రష్యా, చైనా, పాకిస్తాన్, భారత్, తజికిస్తాన్, జార్జియా, క్యూబాతో సహా 30కి పైగా దేశాల నాయకులు, ఉన్నతాధికారులు లేదా ప్రతినిధులు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరవుతారని ఇరాన్ మీడియా నివేదించింది. మధ్యప్రాచ్య యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య జరుగుతున్న చర్చలలో కీలక మధ్యవర్తిగా ఉన్న పాకిస్తాన్, తమ ప్రధాన మంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్ శనివారం టెహ్రాన్లో జరిగే అంత్యక్రియలకు హాజరవుతారని తెలిపింది.
చైనా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, కాకసస్ ప్రాంతంలోని ఇరాన్ పొరుగు దేశాలు కూడా తమ ప్రతినిధులను పంపుతున్నాయని తెలిపాయి. ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా ఆన్లైన్లో ప్రచురించిన ఫోటోలలో, జనరల్ అహ్మద్ వాహిది 86 ఏళ్ల ఖమేనీ అంత్యక్రియల సమావేశానికి హాజరై, ఆ తర్వాత ఆయన శవపేటిక పక్కన కూర్చుని ఉన్నారు.
ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్కు నాయకత్వం వహిస్తున్న వాహిది, అమెరికాతో యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు పలికేందుకు జరిపే చర్చలలో ఇరాన్ కఠిన వైఖరిని రూపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారని నిపుణులు అంటున్నారు.
ఫిబ్రవరి 28న జరిగిన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులలో తన తండ్రి, సీనియర్ ఖమేనీని కోల్పోయిన ఘటనలో గాయపడినట్లు వార్తలు వచ్చిన తర్వాత బహిరంగంగా కనపడని ఇరాన్ కొత్త సర్వోన్నత నాయకుడు మొజ్తబా ఖమేనీతో ప్రత్యక్ష సంబంధాలున్న ఒక చిన్న వర్గంలో ఇతను ఒకడని భావిస్తున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి కొన్ని వారాల ముందు, ఫిబ్రవరి 8 నుండి వాహిదీ స్వయంగా బహిరంగంగా కనపడలేదు. జూలై 4, 5 తేదీలలో టెహ్రాన్లో వీడ్కోలు కార్యక్రమాలు కొనసాగుతాయి, ఆ తర్వాత జూలై 6న రాజధానిలో ప్రధాన అంత్యక్రియల ఊరేగింపు జరుగుతుంది. అనంతరం, జూలై 7న అంత్యక్రియల ఊరేగింపు పవిత్ర నగరమైన ఖోమ్కు చేరుకుంటుంది.
జూలై 8న, బాగ్దాద్, నజఫ్, కర్బలాతో సహా ఇరాక్లోని పలు నగరాల్లో కార్యక్రమాలు జరగనున్నాయి. అక్కడ మత, రాజకీయ ప్రముఖులు పార్థివ దేహాన్ని స్వీకరించి, ప్రధాన షియా పుణ్యక్షేత్రాలకు తీసుకువెళతారు. తుది అంత్యక్రియలు, ఖనన కార్యక్రమం జూలై 9న, అత్యంత పవిత్రమైన షియా ప్రదేశాలలో ఒకటైన ఈశాన్య నగరమైన మషద్లోని ఇమామ్ అలీ రెజా పుణ్యక్షేత్రంలో జరగనుంది.
“అమరవీరుడైన నాయకుడు, ఇతర అమరవీరుల అంత్యక్రియల ఊరేగింపునకు భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు తరలిరావడం, వాస్తవానికి, ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్కు మరో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ అవుతుంది,” అని ఖోమ్ శుక్రవార ప్రార్థనల నాయకుడు అయతొల్లా మహమ్మద్ సైదీ ప్రభుత్వ మీడియాకు తెలిపారు.
అధికారుల ప్రకారం, ఈ కార్యక్రమాలకు 15 నుండి 20 మిలియన్ల మంది ప్రజలు హాజరవుతారని అంచనా. దీంతో ఇది దేశ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ అంత్యక్రియల కార్యక్రమంగా నిలుస్తుంది.
తన శత్రువులతో జరుగుతున్న యుద్ధంలో ఖమేనీ హత్య, ఆయన కుమారుడు మొజ్తబా ఇరాన్ మూడవ సర్వోన్నత నాయకుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించడం, గత 47 ఏళ్ల ఇరాన్ చరిత్రలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
ఇదిలా ఉండగా, ఇటీవల జరిగిన కాల్పుల ఘటనల నేపథ్యంలో చర్చలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నాలలో భాగంగా, ఇరాన్-అమెరికా దోహాలో ఒక విడత పరోక్ష చర్చలను ముగించాయని మధ్యవర్తులు తెలిపారు.
జూన్లో, పాకిస్తాన్, ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో వాషింగ్టన్ – టెహ్రాన్ ఒక అవగాహన ఒప్పందానికి అంగీకరించాయి. ఈ ఒప్పందంలో, ఫిబ్రవరి చివరలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులతో చెలరేగిన యుద్ధానికి 60 రోజుల కాల్పుల విరమణతో విరామం ఇవ్వడం, అలాగే దిగ్బంధంలో ఉన్న హర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
ఈ 14-సూత్రాల ఒప్పందం, యుద్ధాన్ని శాశ్వతంగా ముగించడానికి చర్చల కోసం ఒక కాలపరిమితిని నిర్దేశించడంతో పాటు, హర్ముజ్ ఏర్పాట్లు, ఇరాన్ పునర్నిర్మాణ నిధులు, టెహ్రాన్ అణు కార్యక్రమం భవిష్యత్తు వంటి సమస్యలను కూడా పరిష్కరించింది.
