న్యూఢిల్లీ: భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో ఒకటైన ‘ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్’ (ONGC), 2013-2025 మధ్య కాలంలో రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS)తో సంబంధం ఉన్న 20 సంస్థలకు కార్పొరేట్ సామాజిక బాధ్యత (CSR) నిధుల కింద దాదాపు రూ. 671 కోట్లను మళ్లించిందని ‘ది న్యూస్ మినిట్’ (The News Minute) ప్రచురించిన ఒక నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ 12 ఏళ్ల కాలంలో ONGC ఆయా సంస్థలకు మొత్తం రూ. 670.97 కోట్లను విరాళంగా ఇచ్చిందని ఆ నివేదిక వెల్లడించింది. దేశవ్యాప్తంగా సామాజిక సంక్షేమం, విద్య, ఆరోగ్యం, సమాజ అభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం భారీగా నిధులను కేటాయించే ONGC CSR కార్యక్రమం ద్వారా ఈ నిధులు సమకూర్చింది.

‘ది న్యూస్ మినిట్’ ఉదహరించిన ONGC CSR వార్షిక నివేదికల ప్రకారం, 2015 మొదటి త్రైమాసికం నుండి 2025 మొదటి త్రైమాసికం మధ్య కాలంలో, ఈ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ (PSU) దేశవ్యాప్తంగా 2,000 సంస్థలు, ప్రాజెక్టులకు CSR ద్వారా రూ. 4,531 కోట్లను విరాళంగా ఇచ్చింది. ఇందులో సుమారు రూ. 668 కోట్లు — అంటే మొత్తం నిధులలో దాదాపు 14.7 శాతం — RSSతో సంబంధాలు ఉన్నట్లు గుర్తించిన 20 సంస్థలకు వెళ్లాయని సమాచారం.

ఈ నివేదిక ఆ సంస్థలను మూడు వర్గాలుగా విభజించింది. అవి RSSతో ప్రత్యక్ష అనుబంధం ఉన్న తొమ్మిది సంస్థలు, సంఘ్ (RSS)తో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులచే స్థాపించిన లేదా నడుపుతున్న తొమ్మిది సంస్థలు, ఆ సంస్థతో సన్నిహితంగా కలిసి పనిచేసిన రెండు సంస్థలుగా వర్గీకరించింది.

ఈ నిధులు పొందిన వాటిలో అతిపెద్ద సంస్థలలో ఒకటి అస్సాంలోని శివసాగర్ జిల్లాలో ఉన్న 300 పడకల మల్టీ-స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రి ‘స్వర్గదేవ్ సియు-కా-ఫా హాస్పిటల్’ (Swargadew Siu-Ka-Pha Hospital). ఈ ఆసుపత్రిని ONGC, ఔరంగాబాద్‌కు చెందిన ‘డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ వైద్యకీయ ప్రతిష్ఠాన్’ (BAVP) సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్నాయి; BAVP తన ప్రచురణలలో తాము RSS భావజాలం ద్వారా ప్రేరణ పొందామని పేర్కొంది.

1989లో స్థాపించిన BAVP అనేక వైద్య సంస్థలను నడుపుతోంది, ఇందులో ఔరంగాబాద్‌లోని ‘డాక్టర్ హెడ్గేవార్ హాస్పిటల్’ కూడా ఉంది. ఈ ఆసుపత్రికి RSS వ్యవస్థాపకుడు కె.బి. హెడ్గేవార్ పేరు పెట్టారు. RSS ప్రచురణలలో ఈ ఆసుపత్రిని RSS స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు (వాలంటీర్లు) నిర్వహిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

ఈ నివేదికలో గుర్తించిన ప్రకారం, రెండవ అతిపెద్ద లబ్ధిదారు నాగ్‌పూర్‌కు చెందిన ‘డాక్టర్ ఆబాజీ తట్టే సేవా ఔర్ అనుసంధాన్ సంస్థ’. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ మాజీ అధిపతి ఎం.ఎస్. గోల్వాల్కర్ సన్నిహితుడి పేరు మీద దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు. 2017 నుండి 2022 మధ్య, నాగ్‌పూర్‌లో జాతీయ క్యాన్సర్ సంస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి ఓఎన్‌జీసీ ఈ ట్రస్ట్‌కు రూ. 140 కోట్లు అందించినట్లు సమాచారం.

ఇతర లబ్ధిదారులలో బెంగళూరుకు చెందిన ‘స్వామి వివేకానంద యోగ అనుసంధాన సంస్థాన’ (ఎస్-వ్యాస) కూడా ఉంది. ఇది ఒక డీమ్డ్ యూనివర్సిటీ. కర్ణాటక, ఒడిశా, అస్సాంలో హాస్టల్ నిర్మాణం, యోగా సంబంధిత కార్యక్రమాల కోసం ఈ సంస్థ రూ. 15.53 కోట్లు అందుకుంది.

ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ సామాజిక సేవా నెట్‌వర్క్ అయిన రాష్ట్రీయ సేవా భారతిలో భాగమైన సేవా భారతికి చెందిన వివిధ విభాగాలు వరద సహాయం, వైద్య పరికరాల కొనుగోలు, యోగా కేంద్రాల నిర్మాణం, విద్యార్థుల సంక్షేమ కార్యక్రమాల వంటి కార్యకలాపాల కోసం రూ. 13.95 కోట్లు అందుకున్నాయి.

ఏకల్ విద్యాలయ ఫౌండేషన్ నడుపుతున్న పాఠశాలలు రూ. 8.69 కోట్లు అందుకున్నాయని కూడా నివేదిక పేర్కొంది. ఈ ఫౌండేషన్ విద్యా నమూనా, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ మాజీ అధిపతి బాలాసాహెబ్ దేవరాస్ సోదరుడైన భౌరావ్ దేవరాస్ ప్రచారం చేసిన ఆలోచనల నుండి ప్రేరణ పొందిందని చెబుతున్నారు.

ఈ వెల్లడింపు ప్రభుత్వ రంగ సీఎస్ఆర్ నిధుల వినియోగంపైనా, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌తో సంబంధం ఉన్న సంస్థలకు ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని కంపెనీలు నిధులు సమకూర్చాలా వద్దా అనే దానిపైనా చర్చను రేకెత్తించాయి. విమర్శకులు ఇటువంటి నిధుల సముచితతను ప్రశ్నిస్తుండగా, మద్దతుదారులు మాత్రం సీఎస్ఆర్ కేటాయింపులు వాటి సైద్ధాంతిక అనుబంధాలతో సంబంధం లేకుండా విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, సామాజిక సేవా కార్యకలాపాలలో నిమగ్నమైన సంస్థలకు జరుగుతాయని వాదిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వం వద్ద నమోదు చేసుకుకోకుండానే స్వచ్ఛంద సంఘంగా పనిచేస్తున్న ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ చట్టపరమైన హోదాపై కూడా ఈ అంశం చర్చను పునరుద్ధరించింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1)(సి) ప్రకారం, పౌరులకు సంఘాలను ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కు ఉంది, అటువంటి సంస్థలకు నమోదు తప్పనిసరి కాదు.

లాంఛనప్రాయ నమోదు అనవసరం అని ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ నాయకులు నిరంతరం చెబుతూ వస్తున్నారు. తమ సంస్థ పారదర్శకంగా పనిచేస్తుందని, ప్రభుత్వానికి అందుబాటులో ఉండే లిఖిత రాజ్యాంగం తమకు ఉందని, నమోదిత ట్రస్టులు, అనుబంధ సంస్థల నెట్‌వర్క్ ద్వారా తమ ఆస్తులను, సంస్థాగత కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుందని ఆ సంస్థ చెబుతోంది.