భోపాల్: జంతర్ మంతర్ వద్ద యువత చేపట్టిన నిరసన కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ను తొలగించేలా కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఎలాగైతే ఒత్తిడి చేసిందో, అలాగే రైతులు చేపట్టిన ఆకస్మిక నిరసన మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వాన్ని కూడా దిగివచ్చేలా చేసింది.
మొన్న సాయంత్రం వేళ మూడు ప్రధాన డిమాండ్లతో వేలాది మంది రైతులు రాష్ట్ర రాజధాని భోపాల్కు చేరుకున్నారు. రాజధానిలో వారం రోజుల పాటు గడిపేందుకు ఏకంగా సరుకులతో వచ్చి, పోలీసు బారికేడ్లను ఛేదించుకుని ముఖ్యమంత్రి నివాసం వద్దకు చేరుకున్నారు. ఆ ర్యాలీని అడ్డుకునేందుకు పోలీసులు సీఎం నివాసానికి దారితీసే రహదారులపై బస్సులు, డంపర్లు, అనేక అంచెల బారికేడ్లను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పుడు రైతులు రోడ్డుపైనే బైఠాయించి, స్వయంగా వంట చేసుకుంటూ, తమను అక్కడి నుంచి తొలగించే ధైర్యం ఉందా అని ప్రభుత్వాన్ని సవాలు చేశారు. దీంతో చేసేదేమీలేక బుధవారం సాయంత్రానికి వారి డిమాండ్లను ప్రభుత్వం అంగీకరించింది.
ఈ రైతులు ప్రధానంగా కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ నియోజకవర్గానికి చెందినవారు; వీరు విదిశ, సిహోర్, రైసెన్, నర్మదాపురం, ఇతర పొరుగు జిల్లాల నుంచి వచ్చారు. జూలై 27న 100 కిలోమీటర్ల మేర నడిచి భోపాల్కు చేరుకోవడం ద్వారా వారు యంత్రాంగాన్ని పూర్తిగా ఆశ్చర్యపరిచారు. క్వింటాల్కు రూ. 8,750 కనీస మద్దతు ధరతో పెసర (moong) పంటను ప్రభుత్వం సేకరించాలని, ప్రస్తుతం ఉన్న 25 శాతం సేకరణ పరిమితిని 100 శాతానికి పెంచాలని, టోకెన్ విధానాన్ని రద్దు చేయాలని, సేకరణ గడువును పొడిగించాలని వారు డిమాండ్ చేశారు.
చివరకు, నిర్ణయించిన MSPతో పంటలో 60 శాతాన్ని సేకరించేందుకు, ఎరువుల కొనుగోలుకు ఉన్న టోకెన్ విధానాన్ని రద్దు చేసేందుకు, పెసర సేకరణ గడువును ఆగస్టు 20 వరకు పొడిగించేందుకు ప్రభుత్వం అంగీకరించింది.
గత కొన్నేళ్లుగా రైతులు టోకెన్ విధానాన్ని రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ విధానం ప్రకారం, వారు ముందుగానే టోకెన్ల కోసం డబ్బు చెల్లించి, ఆ తర్వాత డీలర్ల వద్దకు ఎరువులు వచ్చే వరకు వేచి ఉండాల్సి వచ్చేది. ఈ విధానం వల్ల సమయం వృథా అవుతోందని, ఇంటర్నెట్ సమస్యలు, సాంకేతిక లోపాలు లేదా టోకెన్లు జారీ చేసే అధికారి అందుబాటులో లేకపోవడం వంటి కారణాల వల్ల టోకెన్ల జారీలో తరచుగా జాప్యం జరుగుతోందని రైతులు ఫిర్యాదు చేశారు.
రైతుల ఈ తీవ్ర నిరసన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఉలిక్కిపడేలా చేసింది. భోపాల్పైకి దూసుకెళ్లిన నిరసనకారులు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని బహిరంగంగానే విమర్శించారు. పోలీసులకు భయపడేది లేదని ప్రకటించారు. జెన్ జెడ్ నిరసనకారులను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని, వారు వాటర్ కెనాన్లను ఉపయోగించమని పోలీసులకు సవాలు విసిరారు, వారిలో కొందరు తమకు నిజంగా స్నానం చేయాలని ఉందని పోలీసులను ఎద్దేవా చేశారు. రైతులతో చర్చలు జరిపేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక మంత్రివర్గ కమిటీని ఏర్పాటు చేయడంతో, పోలీసులు వారిని బతిమలాడి సహకరించమని కోరారు.
ఒక ప్రతినిధి బృందాన్ని సచివాలయానికి ఆహ్వానించారు; రెండు గంటల చర్చల అనంతరం, ‘మూడు డిమాండ్లలో రెండన్నర డిమాండ్లను’ నెరవేరుస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. 100 శాతం సేకరణ జరగాలన్న తమ డిమాండ్ నుంచి రైతులు వెనక్కి తగ్గి, 60 శాతం సేకరణకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనను అంగీకరించారు.
ఇదే సమయంలో, ఈ ప్రతిష్టంభనకు ఒకరినొకరు నిందించుకుంటూ రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి, కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తమ లేఖలను సోషల్ మీడియాలో విడుదల చేశారు. ఢిల్లీ నుంచి తగినన్ని అనుమతులు లభించకపోవడం వల్లే ‘మూంగ్’ (పెసలు) సేకరణలో సంక్షోభం తలెత్తిందన్న మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ వాదనను చౌహాన్ ఖండించారు. కేంద్రం సేకరణ విధానాన్ని సమర్థించిన ఆయన, తక్షణ సమస్య కేంద్రం ఆమోదించిన పరిమాణంలో కాకుండా, రాష్ట్రం సేకరణను చేపడుతున్న వేగంలోనే ఉందని వాదించారు.
