బెంగళూరు: చైనాతో సరిహద్దున ఉన్న నేపాల్‌లోని రసువాగఢిలో సంభవించిన ఆకస్మిక వరదల కారణంగా గురువారం (ఆగస్టు 27) సాయంత్రం నాటికి 300 మందికి పైగా మరణించారు. మరో 1,500 మంది ఆచూకీ తెలియడం లేదని నేపాల్ అధికారులు తెలిపారు. ఉధృతంగా ప్రవహిస్తున్న గోధుమ వర్ణపు నదులు గట్లను దాటి, భవనాలను ముంచెత్తుతూ, తమ దారిలో ఉన్న ప్రతిదాన్నీ, ప్రతి ఒక్కరినీ కబళిస్తున్న కలవరపరిచే దృశ్యాలు మన సోషల్ మీడియా ఫీడ్‌లను ముంచెత్తుతూనే ఉన్నాయి. పొరుగు దేశం నుండి దిగువ ప్రాంతాలపై ఏదైనా ప్రభావం ఉంటే దానిని ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశం కూడా ముందుజాగ్రత్త చర్యలు తీసుకుంటోంది.

ఈ వినాశకరమైన ఆకస్మిక వరదలకు కారణమేమిటి? ఏం జరిగింది?

కాఠ్మండుకు చెందిన ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ మౌంటెన్ డెవలప్‌మెంట్ (ICIMOD) ప్రకారం, ఆగస్టు 26, బుధవారం నాడు, స్థానిక కాలమానం ప్రకారం ఉదయం 9:00 గంటల ప్రాంతంలో నేపాల్‌లోని భోటేకోశి నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో నీటిమట్టాలు వేగంగా పెరగడం ప్రారంభించాయి. భోటేకోశి, త్రిశూలి మరియు నారాయణి నదుల దిగువ ప్రాంతాలలో తీవ్రమైన ఆకస్మిక వరదలు సంభవించాయి. బుధవారం ఉదయం ఈ వరదలు మొదట రసువా జిల్లాను తాకాయి.

నదులు పొంగి ప్రవహించాయి. మొత్తం భవనాలు, రోడ్లు, ఇళ్లు కొట్టుకుపోయాయి. వరద మార్గం నుండి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న ప్రజలను భారీ నీటి అలలు కొట్టుకుపోతున్న దృశ్యాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. నేపాల్‌లో అత్యంత తీవ్రంగా ప్రభావితమైన మూడు జిల్లాలలో రసువా, నువాకోట్, ధాడింగ్ ఉన్నాయి.

ఆగస్టు 27 మధ్యాహ్నం నాటికి, నేపాల్‌లోని అధికారులు 177 మృతదేహాలను వెలికితీయగలిగారు. గురువారం మధ్యాహ్నం సుమారు 12 మృతదేహాలను వెలికితీసిన దేవ్‌ఘాట్‌తో సహా దిగువ ప్రాంతాలలో జాగ్రత్తగా ఉండాలని వారు కోరారు. అయితే, పీటీఐ ప్రకారం, ఈ సాయంత్రానికి మృతుల సంఖ్య 270కి పెరిగింది, ఇది మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.

స్థానిక కాలమానం ప్రకారం 15:50 గంటల నాటికి మృతుల సంఖ్య 332గా ఉందని నేపాల్ పోలీసుల సమాచారం మేరకు బీబీసీ నివేదించింది. దాదాపు 1,500 మంది ఆచూకీ ఇప్పటికీ తెలియరాలేదు. వీరిలో గల్లంతైన 300 మందికి పైగా భారతీయ పర్యాటకులు ఉన్నారు. ఆగస్టు 27వ తేదీ సాయంత్రం నాటికి, తమిళనాడుకు చెందిన 21 మంది పర్యాటకులను రక్షించారు; 288 మంది ఇప్పటికీ గల్లంతయ్యారు.

నేపాల్ వరద విపత్తుపై చర్చించి, పరిస్థితిని సమీక్షించేందుకు తాను విదేశాంగ కార్యదర్శి, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ సభ్యులు, కాఠ్మండు మరియు బీజింగ్‌లోని భారత రాయబారులతో సమావేశమైనట్లు విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ తెలిపారు.

“వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లోని భారతీయులందరి స్థితి, క్షేమాన్ని తెలుసుకునేందుకు తక్షణ ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి,” అని ఆయన Xలో పేర్కొన్నారు. “ఈ విషయంలో విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, టూర్ ఆపరేటర్లు మరియు ప్రాజెక్ట్ అధికారులతో సమన్వయం చేస్తోంది. ఈ విషయంలోనూ, సహాయక చర్యల విషయంలోనూ మేము నేపాల్ పక్షంతో సన్నిహితంగా పనిచేస్తున్నాము.”

ఎందుకిలా జరిగింది?
ఆగస్టు 26 ఉదయం సంభవించిన భూకంపం హిమపాతం, కొండచరియలు విరిగిపడటానికి దారితీసిందని, అది ఆకస్మిక వరదలకు కారణమైందని ఈ నివేదిక వంటి కొన్ని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. నేపాల్ మంత్రులలో కొందరు కూడా మొదట్లో ఇదే అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉన్నారు. మరికొందరు దీనిని హిమానీనద సరస్సు విస్ఫోటన వరద (GLOF) అని పిలిచారు, ఎందుకంటే ఏడాది లోపే అదే ప్రాంతంలో ఇలాంటి దృగ్విషయం సంభవించింది.

అయితే, హిమపాతం, దాని ఫలితంగా వచ్చిన ఆకస్మిక వరదలకు భూకంపం కారణమయ్యే అవకాశం ఏమాత్రం లేదని యుఎస్ జియోలాజికల్ సర్వే తోసిపుచ్చింది. దానికి బదులుగా, టిబెట్ భూభాగంలో (గోసైన్‌కుండకు ఉత్తరాన సుమారు 47 కిలోమీటర్ల దూరంలో) సంభవించినట్లుగా మొదట నివేదించబడిన 4.4 తీవ్రత గల భూకంపం, వాస్తవానికి ఒక హిమానీనదం కూలిపోవడం వల్ల కలిగిన ప్రభావంతో సంభవించి, ఆ తర్వాత మంచు-రాతి హిమసంపాతంగా మారిందని అది పేర్కొంది.

ఇప్పటికే ఉన్న హిమానీనదంలోని ఒక పెద్ద భాగం విడిపోయి విరిగిపోయినప్పుడు హిమానీనద కూలిపోవడం జరుగుతుంది. ఇలాంటి హిమానీనద కూలిపోవడాలు GLOFలు కావు, కానీ వాటిని ప్రేరేపించగలవు. ప్లానెట్ ల్యాబ్స్ నుండి వచ్చిన ఉపగ్రహ చిత్రాలను ఉటంకిస్తూ నిపుణులు చెప్పిన ప్రకారం, ఒక హిమానీనదం యొక్క దిగువ భాగం విరిగి, వందల మీటర్ల దిగువన ఉన్న లోయ నేలపై కూలిపోవడం వల్ల ఈ ఆకస్మిక వరదలు సంభవించి ఉండవచ్చని రాయిటర్స్ నివేదించింది.

భారత జాతీయ రిమోట్ సెన్సింగ్ కేంద్రం అధికారులు ఆగస్టు 26న మాట్లాడుతూ, ప్రాథమిక ఉపగ్రహ అంచనా ప్రకారం, త్రిశూలి (భోటేకోషి అని కూడా పిలుస్తారు) నదిలో ఆకస్మికంగా సంభవించిన వరద,భారీగా శిథిలాలు కొట్టుకురావడం వల్ల నది వేగంగా ముంపునకు గురైందని తెలిపింది. ప్రాథమిక కారణాల క్రమం ప్రకారం, మంచు-రాతి హిమపాతం లేదా కొండచరియలు విరిగిపడటం వల్ల నది తాత్కాలికంగా అడ్డుపడి ఉండవచ్చని సూచిస్తోంది. నిలిచిపోయిన ఈ నీరు, శిథిలాలు అకస్మాత్తుగా విడుదల కావడం వల్ల దిగువ ప్రాంతాల్లో ఆకస్మిక వరదలు సంభవించి ఉండవచ్చు. అయితే, ఇది కేవలం ప్రాథమిక విశ్లేషణ మాత్రమేనని, తాము వివరణాత్మక అంచనాను చేపట్టనున్నామని ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సి (NRSC) తెలిపింది.

ఆగస్టు 26న విడుదల చేసిన ఒక పత్రికా ప్రకటనలో, భోటే కోషి నది ఉపనది అయిన లెండే ఖోలాలోకి భారీ పరిమాణంలో మంచు, రాతి శిథిలాలు ప్రవేశించి ఉండవచ్చని, వీడియో ఫుటేజ్ మరియు ప్రభావిత ప్రాంతాల సమాచారం ఆధారంగా చేసిన ప్రాథమిక అంచనా సూచిస్తున్నట్లు ఐసిఐఎంఓడి (ICIMOD) తెలిపింది. ఈ సంఘటన ఆకస్మిక ఉప్పెనను సృష్టించి, నీరు, అవక్షేపం మరియు పెద్ద బండరాళ్లను దిగువకు కొట్టుకుపోయి ఉండవచ్చని అది పేర్కొంది.

“ఒక ఇరుకైన ప్రదేశంలో శిథిలాలు తాత్కాలికంగా నదిని అడ్డుకుని, కొండచరియల ఆనకట్టను ఏర్పరిచాయా అనే విషయాన్ని కూడా నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు,” అని ఐసిఐఎంఓడి (ICIMOD) తెలిపింది. “నిల్వ ఉంచిన నీటిని అకస్మాత్తుగా విడుదల చేస్తే, ఇలాంటి అడ్డంకి ద్వితీయ ప్రమాదాన్ని సృష్టించగలదు. అధికారులు మరియు శాస్త్రవేత్తలు ఏర్పడగల ఏవైనా అడ్డంకుల పరిమాణం, స్థానం మరియు స్థిరత్వాన్ని అంచనా వేయడం కొనసాగిస్తున్నారు.”

ఇదిలా ఉండగా, చైనా జలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, నేపాల్‌లోని చోచెన్ ఖోలా మరియు పురేపు త్సాంగ్పో నదుల సంగమం సమీపంలో ఒక భారీ ఆనకట్ట సరస్సు ఏర్పడిందని, గురువారం ఉదయం నాటికి దాని నీటి పరిమాణం 2 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్లుగా అంచనా వేయబడిందని చైనా మీడియా సంస్థ గ్లోబల్ టైమ్స్ నివేదించింది.

రాబోయే మూడు రోజుల్లో మరో 3 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల నీరు ఈ సరస్సులోకి ప్రవహించే అవకాశం ఉందని, ఇది గండి పడే అధిక ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుందని చైనా సెంట్రల్ టెలివిజన్ గురువారం తెలిపినట్లు ఆ నివేదిక పేర్కొంది.