న్యూఢిల్లీ: వందేమాతరం గీతాలాపనపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. మనస్సాక్షికి విరుద్ధంగా జాతీయ గీతం పాడటానికి నిరాకరించిన వారిని శిక్షించకూడదని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం కేంద్రానికి స్పష్టం చేసింది. ఈమేరకు పిల్లలకు రక్షణ కల్పించిన 1986 నాటి తీర్పును దృష్టిలో ఉంచుకోవాలని కూడా కోరింది.
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం, వందేమాతరంలోని ఆరు చరణాలూ తప్పనిసరిగా పాడాలని నిర్దేశించే చట్టాన్ని సవాలు చేస్తూ కర్ణాటక గాయకుడు టి.ఎం. కృష్ణ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై విచారణ జరిపింది. చివరి నాలుగు చరణాలు దేశ లౌకిక స్వరూపాన్ని ఉల్లంఘిస్తున్నాయని ఆయన వాదించారు.
ఈ పిటిషన్పై కేంద్రం స్పందన కోరుతూ, జస్టిస్లు జయమల్య బాగ్చి, వి. మోహన కూడా సభ్యులుగా ఉన్న ధర్మాసనం, సవరించిన చట్టానికి బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ కేసులో 1986లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులోని సూత్రమే వర్తిస్తుందని తాము ఆశిస్తున్నట్లు పేర్కొంది. కాగా, ఆ కేసులో… మనస్సాక్షికి భంగం కలగడంతో జాతీయ గీతాన్ని పాడటానికి గౌరవపూర్వకంగా నిరాకరించిన పాఠశాల విద్యార్థులను కోర్టు రక్షించింది.
“… మేము నోటీసు జారీ చేయడానికి సుముఖంగా లేము. కానీ, బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ కేసులో ఈ కోర్టు ప్రకటించిన దేశ చట్టమే (సవరించిన) చట్టానికి వర్తిస్తుందని మేము ఆశిస్తున్నాము,” అని సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతాను ఉద్దేశించి జస్టిస్ బాగ్చి మౌఖికంగా వ్యాఖ్యానించారు.
“జాతీయ గీతం ఏమిటనేది వివాదాస్పదం కాదు. బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ కేసులోని చట్ట ప్రకటనను ఇంకా ప్రశ్నించలేదు. జాతీయ గీతం రెండు చరణాలా లేక నాలుగు చరణాలా అని నిర్ణయించాల్సింది ప్రజాస్వామ్య రాజ్యమే. కానీ, ఆర్టికల్ 25, 26 హక్కుల (మత స్వేచ్ఛ ప్రాథమిక హక్కు) ఉల్లంఘన జరిగిందని భావించేవారు గానీ, మనస్సాక్షికి భంగం కలిగినా అభ్యంతరం చెప్పేవారు గానీ శిక్షార్హులు కాదని జస్టిస్ బాగ్చి అన్నారు.
కృష్ణ తన పిటిషన్లో, 2026లో సవరించిన ‘జాతీయ గౌరవానికి అవమానాలను నివారించే చట్టం, 1971’లోని సెక్షన్ 3ను, అలాగే 2026 జనవరి 28, జూలై 9 తేదీలలోని హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులను సవాలు చేస్తున్నారు.
సవరించిన సెక్షన్ 3 ప్రకారం…జాతీయ గీతం ఆలపించడాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకునేవారికి, లేదా అటువంటి గానంలో నిమగ్నమైన సభకు ఆటంకం కలిగించేవారికి మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష, లేదా జరిమానా, లేదా రెండూ విధించబడతాయి.
వందేమాతరంతో ముడిపడి ఉన్న జాతీయ భావాలు లేదా ఆకాంక్షలు ఏమిటో ఊహించడం కోర్టు పరిధిలోకి రాదని జస్టిస్ బాగ్చి అన్నారు. అది రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించాల్సిన విషయమని ఆయన చెప్పారు.
జాతీయ గీతం అంటే ఏమిటో నిర్ణయించడం కోర్టు పరిధిలోకి రాదని ధర్మాసనం సూచించింది. మతపరమైన కారణాలతో పాడటానికి నిరాకరించే వారి హక్కులు, ముఖ్యంగా మనస్సాక్షికి విరుద్ధంగా పాడే వారి హక్కులు చట్టం ప్రకారం రక్షించామా లేదా అనే విషయాన్ని పరిశీలిస్తామని పేర్కొంది.
జాతీయ గీతం అంటే ఏమిటో కోర్టు పరిశీలించడం లేదని జస్టిస్ బాగ్చి స్పష్టం చేశారు. కృష్ణ తరఫున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది ఎస్. మురళీధర్, ఈ సవరణ “జాతీయ గీతం” అనే పదానికి నిర్వచనం ఇవ్వలేదని, దీనివల్ల అనిశ్చితికి, దుర్వినియోగానికి ఆస్కారం ఉందని అన్నారు. ఏ రూపం లేదా చరణాలు జాతీయ గీతంగా పరిగణిస్తారో నిర్వచించకుండానే ఈ సవరణను ఆమోదించారని ఆయన చెప్పారు.
హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA) ఆదేశాలు గెజిట్లో ప్రచురించని ఒక ఆఫీస్ మెమోరాండం ద్వారా జారీ అయ్యాయని, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుల ద్వారా ప్రభుత్వం వందేమాతరంపై ఉన్న పాత అవగాహనను మార్చిందని ఆయన వాదించారు.
వందేమాతరంను సాంప్రదాయకంగా జాతీయ గీతంగా పరిగణిస్తారని జస్టిస్ బాగ్చి వ్యాఖ్యానించగా, అది మొదటి రెండు చరణాలకు సంబంధించినదని మురళీధర్ అన్నారు.
ఈ సవరణను హడావిడిగా, జాతీయ ఏకాభిప్రాయ ప్రక్రియ లేకుండా చేశారని సీనియర్ న్యాయవాది కూడా వాదించారు. పిటిషన్పై నోటీసు జారీ చేయడం వల్ల ఈ అంశం “సంచలనం” అవుతుందని, అలా చేయవద్దని సొలిసిటర్ జనరల్ కూడా ధర్మాసనాన్ని కోరారు.
కృష్ణ పిటిషన్ ప్రకారం, జాతీయ గీతానికి శిక్షా నిబంధనలను వర్తింపజేయడం, దానికి తోడు వందేమాతరం ఆరు చరణాలన్నింటినీ ఆలపించాలన్న ఆదేశాలు, వాక్ స్వాతంత్ర్యం, భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ, అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, మత స్వేచ్ఛ, లౌకికవాదానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
పూర్తి ఆరు చరణాల కూర్పునే జాతీయ గీతం అధికారిక రూపంగా పరిగణించాలన్న నిబంధనను, అలాగే వందేమాతరం, జాతీయ గీతం రెండూ పాడినా వందేమాతరం జాతీయ గీతం కంటే ముందు ఉండాలనే నిబంధనను ఈ పిటిషన్ ప్రత్యేకంగా సవాలు చేస్తోంది.
