న్యూఢిల్లీ: న్యూఢిల్లీలోని ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్లో ‘ది హిందూ’ పత్రిక ఆధ్వర్యంలో ‘ది డీలిమిటేషన్ డిబేట్: ది యూనియన్ అండ్ ఇట్స్ యూనిట్’ అనే పుస్తకావిష్కరణ కార్యక్రమం జరిగింది. ప్రముఖ పాత్రికేయులు, సివిల్ సర్వెంట్ల వ్యాసాల సంకలనంతో రూపొందిన ఈ పుస్తకం.. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన, కేంద్ర-రాష్ట్రాల సంబంధాలు, ఎన్నికల వ్యవస్థలు, జనాభా గణన వంటి కీలక అంశాలను విశ్లేషిస్తుంది.
ఈ కార్యక్రమానికి హాజరైన మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ డాక్టర్ ఎస్.వై. ఖురేషి, ప్రస్తుతం సాగుతున్న ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక విస్తృత సవరణ (SIR) చట్టబద్ధతపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. “దాదాపు ఏడాదిన్నర క్రితం నుంచే ఈ ప్రక్రియ అత్యంత అవాంఛనీయమని నేను చెబుతున్నాను. కానీ, ‘ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్’ నివేదికల ప్రకారం ఈ రోజు అది చట్టవిరుద్ధమని తేలింది. చట్టవిరుద్ధమైన అన్ని నిర్ణయాలను తక్షణమే రద్దు చేయాలి” అని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
పుస్తకావిష్కరణ అనంతరం జరిగిన రెండు ప్రత్యేక ప్యానెల్ చర్చల్లో పలువురు ప్రముఖులు వ్యక్తపరిచిన ముఖ్యాంశాలు:మొదటి ప్యానెల్ చర్చ: భారత ప్రజాస్వామ్యం – సమాఖ్యవాదం’ది హిందూ’ రాజకీయ సంపాదకురాలు నిస్తులా హెబ్బర్ నిర్వహించిన ఈ చర్చలో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ విస్తృత ప్రభావాలపై చర్చ జరిగింది.
• మరిన్ని రాష్ట్రాల ఆవశ్యకత: దేశాభివృద్ధి కోసం భారతదేశానికి మరిన్ని చిన్న రాష్ట్రాలు అవసరమని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జాతీయ పరిపాలన అకాడమీ మాజీ డైరెక్టర్ సంజీవ్ చోప్రా అభిప్రాయపడ్డారు. దీనికోసం ‘రెండవ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్’ను ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.
• సమాఖ్య స్ఫూర్తి: రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చర్చను కేవలం ఉత్తర-దక్షిణ విభజన కోణంలోనే చూడకూడదని ‘ది హిందూ’ సంపాదకుడు సురేష్ నంబత్, రెసిడెంట్ ఎడిటర్ వర్గీస్ కె. జార్జ్ వాదించారు. ప్రజాస్వామ్యాన్ని, సమాఖ్యవాదాన్ని బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా ఉండాలన్నారు.
• మైనారిటీల హక్కులు: ప్రజాస్వామ్యం అంటే కేవలం మెజారిటీ పాలన మాత్రమే కాదు, న్యాయం, సమానత్వం, మైనారిటీల హక్కుల పరిరక్షణ కూడా అందులో భాగమని డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ భావనను హర్యానా మాజీ అదనపు కార్యదర్శి రాజా శేఖర్ వుండ్రు గుర్తు చేశారు. ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లను రాజకీయంగా విభజించే ధోరణిపై ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
రెండవ ప్యానెల్ చర్చ: నియోజకవర్గాల పునర్విభజన – సవాళ్లు’ది హిందూ’ సీనియర్ డిప్యూటీ ఎడిటర్ శోభనా నాయర్ నేతృత్వంలో జరిగిన ఈ చర్చలో రాజకీయ నేతలు పాల్గొన్నారు.
• పారదర్శకత లోపించింది: జమ్మూ కాశ్మీర్, అస్సాంలలో జరిగిన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన తీరు తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోందని కాంగ్రెస్ నేత జైరామ్ రమేష్ విమర్శించారు. దీన్ని ఒక “దుష్ట క్రీడ”గా అభివర్ణించిన ఆయన, రాబోయే అక్టోబర్ 11న కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకురానున్న నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లులను ఎలా ఎదుర్కోవాలనే దానిపైనే తమ దృష్టి ఉందన్నారు.
• ఒక ఓటు – ఒకే విలువ: నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చర్చల్లో పారదర్శకత ముఖ్యమని సీపీఐ (ఎం) ఎంపీ జాన్ బ్రిట్టాస్ అన్నారు. భాగస్వాములు, నిపుణులతో విస్తృత సంప్రదింపులు జరపాలని, ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది అయిన “ఒక ఓటు, ఒక విలువ” అనే సూత్రాన్ని పక్కన పెట్టకూడదని నొక్కి చెప్పారు.
• రాజకీయ ప్రయోజనాలు: ఉత్తరప్రదేశ్లో గత లోక్సభ ఎన్నికల్లో అధికార పార్టీ ఆశించిన ఫలితాలు సాధించకపోవడమే ప్రస్తుత పునర్విభజన చర్చకు కారణమని సమాజ్వాదీ పార్టీ ఎంపీ జావేద్ ఖాన్ ఆరోపించారు. పెద్ద రాష్ట్రాలను చిన్నవిగా విభజించడం వల్ల కేంద్రం పరిధి పెరుగుతుందని, అయితే పెరుగుతున్న ప్రతిపక్ష బలాన్ని తగ్గించడం బీజేపీ వల్ల కాదని, 2027 యూపీ ఎన్నికల ఫలితాలు దీన్ని మరోసారి నిరూపిస్తాయని ఆయన అన్నారు.
ఈ కార్యక్రమం ‘ది హిందూ’ ఢిల్లీ రెసిడెంట్ ఎడిటర్ వర్గీస్ కె. జార్జ్ సమర్పించిన ప్రత్యేక ప్రదర్శన (ప్రెజెంటేషన్)తో ప్రారంభమై, ప్రేక్షకులతో జరిగిన ప్రశ్నోత్తరాల సెషన్తో ముగిసింది.
