డాక్టర్ ఎం. ఖుత్బుద్దీన్…✍️

సమకాలీన భారతదేశానికి ప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺ బోధనలు కేవలం మతపరమైన ఆచారాలు లేదా చారిత్రక స్మరణకు మాత్రమే పరిమితం కాకూడదు. ఆయన బోధనలలో ఒక శక్తివంతమైన నైతిక,సామాజిక సందేశం ఉంది. ఇది నేటి భారత సమాజం ఎదుర్కొంటున్న కొన్ని దీర్ఘకాలిక సవాళ్లైన సామాజిక వివక్ష, మహిళలపై హింస, విద్యాపరమైన వెనుకబాటుతనం, అవినీతి, మానవ గౌరవం క్షీణించడం వంటి అతిపెద్ద సవాళ్లను పరిష్కరిస్తుంది.

భారతదేశం ఒక వైవిధ్యభరితమైన నాగరికత. ఇది విభిన్న మతాలు, కులాలు, భాషలు, జాతి సమూహాలకు చెందిన ప్రజలకు నిలయం. అయినప్పటికీ, ఈ వైవిధ్యం ఎల్లప్పుడూ సమానత్వంగా మారలేదు. కుల వివక్ష, సామాజిక శ్రేణి ఇప్పటికీ తీవ్రమైన ఆందోళనలుగా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, మానవ సమానత్వంపై ప్రవక్త ﷺ స్పష్టంగా చెప్పిన విషయాన్ని పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.

మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺ తన వీడ్కోలు ఉపన్యాసంలో (హజ్జతుల్ విదా సందర్భంగా), జాతి, తెగ, వంశం ఒక మనిషిని మరొకరి కంటే శ్రేష్ఠుడిగా చేస్తాయనే భావనను తిరస్కరించారు. ఒక అరబ్, అరబ్బేతరుడి కంటే శ్రేష్ఠుడు కాదు, అలాగే అరబ్బేతరుడు అరబ్ కంటే శ్రేష్ఠుడు కాదు; వర్ణం, వంశం, పుట్టుక ఆధారంగా ఆధిక్యతను పొందలేము. ఈ సూత్రం విప్లవాత్మకమైనది: మానవ గౌరవం అనేది ఒకరి కుటుంబం లేదా సామాజిక హోదా ద్వారా సంక్రమించదు.

కుల ఆధారిత వివక్షతో పోరాడుతున్న సమాజంలో ఈ సందేశానికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఒక వ్యక్తి పుట్టుక అతడు, ఆమె గౌరవాన్ని, అవకాశాలను, సమాజంలో స్థానాన్ని ఎన్నడూ నిర్ణయించకూడదు. విభిన్న జాతి, సామాజిక నేపథ్యాలకు చెందిన ప్రజలు సమానంగా కలిసి నిలబడిన తొలి ముస్లిం సమాజ నిర్మాణం ద్వారా ప్రవక్త ఈ సూత్రాన్ని ప్రదర్శించారు. ఆఫ్రికాకు చెందిన మాజీ బానిస అయిన బిలాల్ ఇబ్న్ రబా, ప్రవక్త అత్యంత గౌరవనీయమైన సహచరులలో ఒకరిగా మారారు.

మహిళల భద్రత, గౌరవం అనే ప్రశ్న కూడా అంతే ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. గృహ హింస, లైంగిక వేధింపులు, అక్రమ రవాణా, వివక్ష, బహిరంగ, ప్రైవేట్ జీవితంలో మహిళల పట్ల ప్రవర్తనపై భారతదేశం చర్చిస్తూనే ఉంది. ప్రవక్త ప్రవర్తన ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణను అందిస్తుంది. ఆయన ఏ స్త్రీని గానీ, సేవకుడిని గానీ ఎప్పుడూ కొట్టలేదని ఆయిషా నివేదించారు. ఆయన బోధనలు పురుషులను స్త్రీలతో దయతో, గౌరవంగా ప్రవర్తించాలని పదేపదే ఆదేశించాయి.

ఖదీజాతో ఆయన వివాహం కూడా గుర్తుంచుకోవలసినదే. ముహమ్మద్ ﷺ కు సుమారు 25 ఏళ్ల వయసులో, ఆయన తనకంటే వయసులో పెద్దదైన, అంతకుముందే వివాహిత అయిన వ్యాపారవేత్త ఖదీజాను వివాహం చేసుకున్నారు. వైధవ్యం, వయసు, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం అనేవి ఒక స్త్రీకి గౌరవాన్ని లేదా మర్యాదను నిరాకరించడానికి కారణాలు కావు. సుమారు 25 సంవత్సరాలు కొనసాగిన వారి వివాహ జీవితం, పరస్పర విధేయత, సహవాసంతో నిండి ఉంది.

ప్రవక్త సందేశం జ్ఞానానికి అసాధారణమైన ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చింది. ఖురాన్‌లోని మొదటి అవతరణ “చదవండి” అనే ఆజ్ఞతో ప్రారంభమవుతుంది. జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం ఒక విధి అని విస్తృతంగా ఉదహరించే ఒక ఇస్లామిక్ బోధన ప్రకటిస్తుంది. “ఊయల నుండి సమాధి వరకు” జ్ఞానాన్ని అన్వేషించాలి అనే ప్రసిద్ధ సూక్తి ఈ స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది,

జ్ఞాన ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగాలని ఆకాంక్షించే దేశానికి, ఈ సందేశం ప్రగాఢమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. భారతదేశానికి అక్షరాస్యత మాత్రమే కాకుండా శాస్త్రీయ ఆలోచనా విధానం, పరిశోధన, సాంకేతిక నైపుణ్యాలు, విమర్శనాత్మక తార్కికత, విద్యకు సమాన ప్రాప్యత అవసరం. బాలికలు, బాలురు, ధనికులు, పేదలు, పట్టణ, గ్రామీణ పౌరులందరికీ నేర్చుకునే అవకాశం ఉండాలి. విద్యను కేవలం ఉపాధి మార్గంగా చూడకూడదు; సత్యాన్ని అసత్యం నుండి, న్యాయాన్ని అన్యాయం నుండి వేరు చేయగల బాధ్యతాయుత పౌరులను తయారు చేయడానికి ఇది అత్యవసరం.

ఇక అవినీతి విషయానికి వస్తే, ఇది ఏ సమాజానికైనా ఎదురయ్యే అత్యంత హానికరమైన సమస్యలలో ఒకటి. లంచం యోగ్యతను దెబ్బతీస్తుంది, సంస్థలను బలహీనపరుస్తుంది. ప్రభుత్వ సేవలను పొందడం అనేది ఒకరి చెల్లించే సామర్థ్యం లేదా సుముఖతపై ఆధారపడే వ్యవస్థను సృష్టిస్తుంది. ఇస్లామీయ బోధనలు లంచం ఇచ్చేవారిని, తీసుకునేవారిని ఇద్దరినీ ఖచ్చితంగా ఖండిస్తాయి. ప్రవక్త ﷺ లంచం లావాదేవీలో ఇరుపక్షాలను ఖండించారన్న విషయం తెలిసిందే.

ఈ బోధన ప్రాముఖ్యత మతపరమైన నైతికతకు మించి విస్తరించి ఉంది. ప్రభుత్వ పదవి అనేది ఒక అప్పగింత. ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి తన చట్టబద్ధమైన విధిని నిర్వర్తించడానికి డబ్బు డిమాండ్ చేయడం ఆ అప్పగింతను ఉల్లంఘించడమే కాగా, ఒక పౌరుడు లంచం ఇవ్వడం సంస్థాగత సమగ్రతను నాశనం చేయడానికి దోహదపడుతుంది. లంచం సర్వసాధారణమైనప్పుడు, నిజాయితీగల పౌరులు నష్టపోతారు, రాజ్యంపై ప్రజల విశ్వాసం సన్నగిల్లడం ప్రారంభమవుతుంది.

ఈ బోధనలన్నింటినీ కలిపే సూత్రం న్యాయమే. ప్రవక్త ﷺ మానవ జీవితం, ఆస్తి, గౌరవం పవిత్రతను నొక్కి చెప్పారు. నేటి భారతదేశంలో, ఈ సూత్రం మత హింస, కుల వివక్ష, మూక హింస, ద్వేషం, దోపిడీ ఇలా అన్ని రకాల సామూహిక శిక్షలకు వ్యతిరేకతను ప్రేరేపించాలి.

అందువల్ల, ప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺ ప్రాశస్త్యం కేవలం ఆయన మాటలను గుర్తుంచుకోవడంలోనే కాకుండా, వాటిలోని నైతిక స్ఫూర్తిని సామాజిక చర్యగా మలచడంలో ఉంది. మానవ సమానత్వం కుల వివక్షను సవాలు చేయగలదు. స్త్రీల పట్ల ఆయన వ్యవహరించిన తీరు గౌరవం, భద్రత కోసం జరిగే పోరాటాన్ని బలోపేతం చేయగలదు. జ్ఞానానికి ఆయన ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత విద్యా సంస్కరణలకు స్ఫూర్తినివ్వగలదు. లంచగొండితనాన్ని ఆయన ఖండించడం అవినీతిపై పోరాటాన్ని బలపరుస్తుంది. న్యాయం పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధత బహుళత్వ, ప్రజాస్వామ్య సమాజపు పునాదులను బలోపేతం చేస్తుంది.

సమాజపు ఆదర్శాలు ఉత్తమమైనవి అనే దానిపై భారతదేశానికి మరో చర్చ అవసరం లేదు. మానవాళికి అందుబాటులో ఉన్న ఉత్తమ నైతిక సూత్రాలను స్వీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న పౌరులు దానికి కావాలి.

మొత్తంగా ప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺ జీవితం, బోధనలు అటువంటి ఒక శక్తివంతమైన నైతిక చట్రాన్ని అందిస్తాయి. వాటి ప్రాముఖ్యత చివరికి మనం వాటిని ఎంత గట్టిగా ప్రశంసిస్తామనే దాని ద్వారా కాకుండా, వాటి సూత్రాలను ఎంత విశ్వాసంతో ఆచరణలో పెడతామనే దాని ద్వారా లెక్కగట్టవచ్చు.

(ముస్లిం మిర్రర్ సౌజన్యంతో)