న్యూఢిల్లీ: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ నుంచి ప్రశంసలు, అభినందనలు పొందేందుకు నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ప్రజాధనాన్ని ఖర్చు చేస్తోందంటూ కాంగ్రెస్ పార్టీ తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది. అమెరికాలో బయటపడిన కొన్ని అధికారిక పత్రాల (FARA – Foreign Agents Registration Act డిస్‌క్లోజర్లు) ఆధారంగా కాంగ్రెస్ ఈ విమర్శలు గుప్పించింది.
నవంబర్ 8, ఆదివారం నాడు తన అధికారిక ‘ఎక్స్’ హ్యాండిల్‌లో పెట్టిన ఒక పోస్ట్‌లో, ప్రధానమంత్రిని ప్రశంసిస్తూ ఒక సందేశాన్ని ప్రచురించడానికి మోదీ ప్రభుత్వం ట్రంప్‌కు డబ్బు చెల్లించిందని కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. అమెరికన్ లాబీయింగ్ సంస్థలపై చేసిన ఖర్చును కూడా ఆ పార్టీ ప్రశ్నించింది. దేశానికి అత్యవసరమైన సమస్యలను పరిష్కరించడం కంటే, ప్రజాధనాన్ని రాజకీయ ప్రచారం కోసం వాడుతున్నారని ఎత్తిపొడిచింది.
విదేశీ ప్రభుత్వాల తరఫున పనిచేసే వ్యక్తులు, సంస్థలు తమ కార్యకలాపాలు, క్లయింట్లు,ఆర్థిక ఏర్పాట్లను నివేదించాలని కోరే యూఎస్ ఫారిన్ ఏజెంట్స్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్ (FARA) కింద చేసిన వెల్లడింపుల నేపథ్యంలో ఈ ఆరోపణ వచ్చింది.
ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నివేదిక ప్రకారం, వాషింగ్టన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం నెలకు $75,000 (సుమారు రూ. 70.6 లక్షలు) రుసుముతో నియమించుకున్న అమెరికా లాబీయింగ్ సంస్థ ‘మెర్క్యురీ పబ్లిక్ అఫైర్స్’, రాయబార కార్యాలయం తరఫున తాము ప్రచారం చేసిన సమాచారంలో, భారతదేశానికి అత్యధిక కాలం ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసినందుకు మోదీని అభినందిస్తూ ట్రంప్ జూన్‌లో పెట్టిన పోస్ట్‌ను కూడా చేర్చింది.
అయితే, అసలు పోస్ట్‌ను మెర్క్యురీయే చేయించిందని గానీ, దాన్ని ప్రచురించడానికి ట్రంప్‌కు డబ్బు చెల్లించారని గానీ ఈ ఫైలింగ్ రుజువు చేయలేదు. కేవలం ఆ సందేశాన్ని ప్రచారం చేయడంలో ఆ సంస్థ పాత్రను మాత్రమే ఇది వెల్లడించింది… ఈ వ్యత్యాసమే రాజకీయ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా మారింది.
కాగా, విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) ఈ ఆరోపణను తప్పుదోవ పట్టించేదిగా తోసిపుచ్చింది. నవంబర్ 7న తన ఫ్యాక్ట్-చెక్ హ్యాండిల్ ద్వారా పోస్ట్ చేసిన ఒక వివరణలో, ‘X’ పై ట్రంప్ పోస్ట్‌ను ఆ సంస్థ కేవలం వ్యాప్తి చేసిందని మెర్క్యురీ దాఖలు చేసిన పత్రంలో స్పష్టంగా పేర్కొందని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. లాబీయింగ్ సంస్థలను నియమించుకోవడం అమెరికాలో సాధారణ పద్ధతేనని, వాషింగ్టన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం 1948 నుంచే అటువంటి సంస్థలతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుంటోందని కూడా అది పేర్కొంది.
ఈ లాబీయింగ్ వ్యూహంలో భాగంగా మెర్క్యురీ మాత్రమే కాకుండా, ట్రంప్ సన్నిహితుడు జాసన్ మిల్లర్ నేతృత్వంలోని ‘ఎస్‌హెచ్‌డబ్ల్యూ పార్ట్‌నర్స్ LLC’ అనే మరో సంస్థను కూడా రాయబార కార్యాలయం నెలకు $150,000 (సుమారు రూ. 1.40 కోట్లు) రిటైనర్‌తో నియమించుకుంది. భారత్-అమెరికా సంబంధాలపై చర్చించడానికి మే, జూన్ నెలల్లో భారత ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు, ట్రంప్ పరిపాలనలోని సీనియర్ అధికారుల మధ్య ఈ సంస్థ ఎనిమిది కాల్స్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ జాబితాలో యూఎస్ ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్, డిప్యూటీ నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైజర్ మైఖేల్ నీధమ్, యూఎస్ ట్రేడ్ ప్రతినిధి జామీసన్ గ్రీర్, వైట్ హౌస్ కమ్యూనికేషన్స్ డైరెక్టర్ స్టీవెన్ చెంగ్ తదితరులు ఉన్నారు. యూఎస్ విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో మే నెలలో భారత్‌లో పర్యటించిన సమయంలో ఈ సంభాషణలు జరిగాయి. అయితే, మిల్లర్ ప్రత్యేక ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత జూన్ 23న ఈ ఒప్పందం రద్దు చేసారు.
మొత్తంగా ఈ రెండు సంస్థలు అమలులో ఉన్న సమయంలో రెండు సంస్థలకు కలిపి నెలకు దాదాపు $225,000 (సుమారు రూ. 2.11 కోట్లు) ప్రజాధనం ఖర్చయింది. అంతర్జాతీయ సంబంధాలను పటిష్టం చేసుకోవడానికి, అగ్రరాజ్యంతో సత్సంబంధాలు కొనసాగించడానికి ఇలాంటి పీఆర్ (PR) సంస్థల సహాయం తీసుకోవడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా దౌత్య విధానాలలో ఒక భాగమే అయినప్పటికీ, దీనికోసం వెచ్చించే ప్రజాధనంపై పారదర్శకత ఉండాలనే డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ వివాదం కేవలం ఒక రాజకీయ వాదనకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, విదేశీ గడ్డపై భారత్ చేస్తున్న లాబీయింగ్, ప్రజాసంబంధాల ఖర్చులపై దేశవ్యాప్తంగా ఒక విస్తృత చర్చకు దారితీసింది.
