రియాద్: అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా ESCWA అంచనాల ప్రకారం, సంక్షోభం మొదటి నెలలో అరబ్దేశాలకు వాటిల్లిన నష్టం 150 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది, ఇది ప్రాంతీయ జీడీపీలో నాలుగు శాతానికి సమానమని” ఐక్యరాజ్యసమితి తేల్చింది. ఈమేరకు బహ్రెయిన్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన భద్రతా మండలి అరియా-ఫార్ములా సమావేశంలో, ఐక్యరాజ్యసమితి అండర్-సెక్రటరీ-జనరల్రానియా అల్-మషత్ ప్రకటన చేశారు.
కాగా, ESCWAలో ఉత్తర ఆఫ్రికా నుండి మధ్యప్రాచ్యం వరకు విస్తరించి ఉన్న 21 అరబ్ సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్పై దాడి చేయడంలో అమెరికా ఇజ్రాయెల్తో చేతులు కలిపింది. ప్రారంభ దాడులలో, దీర్ఘకాల సర్వోన్నత నాయకుడు అలీ ఖమేనీ, దేశంలోని చాలా మంది సీనియర్ సైనిక, రాజకీయ నాయకత్వంతో పాటు, వందలాది మంది పౌరులు, వారిలో చాలామంది మహిళలు, పిల్లలు మరణించారు.
దాడుల తొలి దశలో వాషింగ్టన్.. ఇరాన్లో యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడిందని ఐక్యరాజ్యసమితి మద్దతుతో జరుగుతున్న ఒక విచారణ ఇప్పుడు వెల్లడిస్తోంది. అయితే ఇరాన్ వెంటనే ప్రతీకారం తీర్చుకుంది. ఒకప్పుడు ప్రపంచ చమురులో ఐదవ వంతు రవాణా జరిగే ఇరుకైన మార్గమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. అమెరికా మిత్రదేశాలైన గల్ఫ్ అరబ్ రాచరిక దేశాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్ల వర్షం కురిపించి, ఆ చమురు సంపన్న దేశాల ప్రతిష్టను దెబ్బతీసింది.
“సురక్షిత సముద్రాలు, ఉమ్మడి భద్రత
మారుతున్న భద్రతా వాతావరణంలో నౌకాయాన స్వేచ్ఛను పరిరక్షించడం” అనే ఐరాస భద్రతా మండలి సమావేశంలో అల్-మషత్ మాట్లాడుతూ, హోర్ముజ్, బాబ్ అల్-మండేబ్ జలసంధులలో నౌకాయానానికి ఎదురయ్యే ముప్పు కేవలం భద్రతా సమస్య మాత్రమే కాదని, అవి అభివృద్ధిని, నిత్యావసర వస్తువుల సరఫరాను, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని, చిన్న వ్యాపారాలను, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా దెబ్బతీస్తాయని అన్నారు.
“గల్ఫ్ నుండి హోర్ముజ్ జలసంధి మీదుగా బాబ్ అల్-మండేబ్ జలసంధి ద్వారా ఎర్ర సముద్రం వరకు, సముద్రాలు, జలసంధులు, ఓడరేవులు ఒకదానికొకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయి, ప్రపంచానికి ఇంధనం, ఆహారం, వాణిజ్యాన్ని అందిస్తున్నాయి. ఈ వ్యవస్థలోని ఒక భాగానికి అంతరాయం కలిగితే, మొత్తం సప్లై కుంటుపడుతుంది,” అని ఆమె అన్నారు.
ప్రపంచ సముద్ర మార్గ చమురు వాణిజ్యంలో సుమారు 25 శాతం, ఎల్ఎన్జి వాణిజ్యంలో 19 శాతం హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే జరుగుతుందని, అంతేకాకుండా జిసిసి దేశాలు ప్రపంచ అమ్మోనియా, ఎరువులు, సల్ఫర్, అల్యూమినియం ఎగుమతులలో కూడా అధిక వాటాను కలిగి ఉన్నాయని ఆమె తెలిపారు.
అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధానికి ముందే, 22 అరబ్ దేశాలలో 9 దేశాలు దెబ్బతిన్న మౌలిక సదుపాయాలు, పరిమిత ఆర్థిక వెసులుబాటు, దిగుమతి చేసుకున్న ఆహారం, ఇంధనంపై అధిక ఆధారపడటంతో సంఘర్షణలో ఉన్నాయని లేదా దాని నుండి బయటపడుతున్నాయని ఆమె ప్రతినిధులకు తెలిపారు.
ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలు తమ ఆర్థిక నిర్మాణాన్ని వైవిధ్యపరచడానికి ప్రయత్నించాయని, అయితే ఈ యుద్ధం పెట్టుబడులను ఆలస్యం చేసే ప్రమాదం ఉందని కూడా ఆమె అన్నారు.
ESCWA అధికారి సురక్షిత సముద్ర మార్గాలను కేవలం సైనిక సమస్యగా కాకుండా, అభివృద్ధి, సామూహిక-భద్రతా సమస్యగా అభివర్ణించారు. మరింత తీవ్రమైన అంతరాయం ఏర్పడకుండా, ప్రాంతీయ ప్రణాళికను చేపట్టాలని ఆమె కోరారు. ప్రస్తుత సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడానికి సమగ్రమైన, సమర్థవంతమైన చర్యలు తీసుకోవాలని అల్-మషత్ పిలుపునిచ్చారు.
“మొదటిది, అంతర్జాతీయ చట్టానికి అనుగుణంగా నౌకాయాన స్వేచ్ఛను కాపాడటం, పౌర, వాణిజ్య నౌకల భద్రతను మరియు సముద్ర మార్గాల భద్రతను నిర్ధారించడం,” అని ఆమె అన్నారు.
సంఘర్షణ తీవ్రతరం కాకుండా నిరోధించాలని, దాని సరిహద్దుల ఆవల ప్రభావాలను అరికట్టాలని, తద్వారా దాని ఆర్థిక, సామాజిక, మానవతా ప్రభావాలను తగ్గించాలని అల్-మషత్ పిలుపునిచ్చారు. సరఫరాలను రక్షించడానికి,సేవల కొనసాగింపును నిర్ధారించడానికి ప్రాంతీయ సంసిద్ధతను బలోపేతం చేయాలని కూడా ESCWA కార్యనిర్వాహక కార్యదర్శి పిలుపునిచ్చారు.
