న్యూయార్క్: హర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి, అమెరికాతో చర్చలను పునఃప్రారంభించడానికి వీలుగా ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి ఇరాన్ ఏడు రోజుల ప్రణాళికను ప్రతిపాదించింది. ఈమేరకు న్యూయార్క్లో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశాల సందర్భంగా చోటుచేసుకున్న పరోక్ష చర్చలలో మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికా అధికారులకు ఈ ప్రతిపాదనను తెలియజేసినట్లు ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి చెప్పారు.
ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం… కొన్ని షరతులు నెరవేరితే ఏడు రోజుల్లోగా వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన ఈ జలమార్గాన్ని ఇరాన్ తిరిగి తెరుస్తుంది, ఆ తర్వాత చర్చలు పునఃప్రారంభమవుతాయి. ఈ నిబంధనలు జూన్లో ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందంలోని నిబంధనలను చాలా వరకు పోలి ఉన్నాయని అరాఘ్చి తెలిపారు.
ప్రతిపాదన పూర్తి వివరాలను వెల్లడించకుండా, “మేము కోరిన షరతులు కొత్తవేమీ కావు,” అని అరాఘ్చి అన్నారు. ఈ ప్రక్రియలో భాగంగా, అమెరికా సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించాలని, ఇరాన్ ఓడరేవులపై దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని టెహ్రాన్ కోరుకుంటోందని మునుపటి నివేదికలు సూచించాయి. అమెరికా, ఇరాన్ సంధానకర్తలు హర్ముజ్ను తిరిగి తెరవడం, వాషింగ్టన్ ఆర్థిక దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం వంటి అంశాలతో కూడిన దశలవారీ ఏర్పాటు కోసం కూడా అన్వేషిస్తున్నారు.
నెలల తరబడి కొనసాగిన సంఘర్షణ తర్వాత, ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదవ వంతు నుండి నాలుగవ వంతు వరకు సాధారణంగా ప్రయాణించే కీలకమైన ప్రపంచ ఇంధన కారిడార్ అయిన హర్ముజ్ జలసంధి దాదాపుగా మూసుకుపోయిన నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదన వచ్చింది.
ఫిబ్రవరి చివరిలో ఇజ్రాయెల్, అమెరికా ఇరాన్పై దాడులు ప్రారంభించిన తర్వాత, ఇరాన్ ఈ జలమార్గంలో ఇరాన్ మైన్లను అమర్చింది. టెహ్రాన్తో సమన్వయం లేకుండా దాటవద్దని నౌకలను హెచ్చరించింది. తదనంతరం నౌకాయానం తీవ్రంగా మందగించింది, ఇది ఇంధన సరఫరాలు, ధరలపై ఆందోళనలకు దారితీసింది.
ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్ ప్రకారం, అరాఘ్చీ ప్రతిపాదనపై వ్యాఖ్యానించమని కోరగా వైట్ హౌస్ వెంటనే స్పందించలేదు. అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ టెహ్రాన్తో దౌత్య సంబంధాలను అంగీకరిస్తూనే, ఒక ఒప్పందానికి రాకపోతే తీవ్ర పరిణామాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని ఇరాన్ను హెచ్చరించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో తన ప్రసంగంలో ట్రంప్, చర్చలు సాధ్యమేనని చెబుతూనే, టెహ్రాన్ కొన్ని రాయితీలు ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.
బుధవారం ఐక్యరాజ్యసమితిలో మాట్లాడిన ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, టెహ్రాన్ దౌత్యానికి సిద్ధంగానే ఉందని, అయితే తాము బెదిరింపులకు అంగీకరించబోమని అన్నారు. ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను కోరుకోదని, శాంతియుత అణు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పొందే హక్కును కలిగి ఉందని ఆయన పునరుద్ఘాటించారు.
కాగా, అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య విస్తృత ఒప్పందానికి అణు సమస్య ఒక ప్రధాన అడ్డంకిగా మిగిలిపోయింది. టెహ్రాన్ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయదనే హామీలను వాషింగ్టన్ కోరుతుండగా, పౌర అణు కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించే తమ హక్కుపై ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది.
అందువల్ల, తాజా ప్రతిపాదన రెండు తక్షణ సమస్యలను ముడిపెడుతోంది. హర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరించడం, విస్తృత పరిష్కారంపై చర్చలను తిరిగి ప్రారంభించడం. అయితే, టెహ్రాన్ షరతులను వాషింగ్టన్ అంగీకరిస్తుందా లేదా అనేది అస్పష్టంగానే ఉంది.
